Âmir nedir?

Kanunda tanımlı · 2 kanun11 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Âmir, 4 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • DMK m.10 · amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları: Kuruluş veya hizmet biriminde maiyetindeki memurlar üzerinde görev, denetim ve emir verme yetkisi bulunan devlet memurudur.
  • 211 s. K. m.6: Askerî hiyerarşide emir verme yetkisine sahip kişidir.
  • 6413 s. K. m.3 · tanımlar: Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişilerdir.

Kanuna göre anlamı

  • 6413 s. K. m.3/1-aTürk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu

    Âmir: Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişileri

  • 7068 s. K. m.3/1-aGenel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

    Âmir: Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişileri

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

11 madde

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu

Devlet Memurları Kanunu

  • DMK m.10 · Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:

    Kuruluş veya hizmet biriminde maiyetindeki memurlar üzerinde görev, denetim ve emir verme yetkisi bulunan devlet memurudur. Amir sıfatı, makamın hiyerarşik konumundan doğar; yalnızca unvanla belirlenmez.

  • DMK m.11 · Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları

    Memurun görevi bakımından emir verme yetkisi bulunan hiyerarşik üstüdür. Emrin yetkili amirden gelmesi, emrin geçerliliği için ön koşuldur.

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu

  • Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.3 · Tanımlar

    Kadro ve kuruluş yönünden bağlı olunan kimse ile amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer kişilerdir. Amirlik hem kadro ve kuruluş bağına hem de açık bir yetkilendirmeye dayanabilir.

Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

Karıştırılan kavramlar

Kanuni hizmet ile amir emri ile hizmet arasındaki fark nedir?

Kanunlarla ve nizamlarda yapılması ya da yapılmaması yazılmış işler, doğrudan kanun ve nizamdan kaynaklanan hizmetlerdir.

Amir tarafından yazı veya sözle emredilen ya da yasak edilen işler, amirin emriyle ortaya çıkan hizmetlerdir.

Hizmet iki kaynaktan doğabilir; bir fiilin hizmet sayılması için kanun, nizam veya amir emri kaynaklarından birine dayanması yeterlidir.

211 s. K. m.6

Amir ile maiyet arasındaki fark nedir?

Makam ve memuriyet itibarıyla emretme salahiyetini haiz kişi amirdir.

Bu amirin emri altında bulunan kişi maiyettir.

Aynı kişi bir ilişkide amir, başka bir ilişkide maiyet olabilir; sıfat ilişkiye göre belirlenir.

211 s. K. m.9

Amir ile maiyet dışı kişi arasındaki fark nedir?

Maiyetindeki personel üzerinde amirlik yetkisi bulunan kişi, madde kapsamında disiplin cezası verebilir.

Amir sıfatı taşımayan veya fiilin işlendiği personel üzerinde maiyet ilişkisi bulunmayan kişi, bu madde uyarınca disiplin cezası veremez.

Yetkisiz kişinin verdiği disiplin cezası bu maddeye dayanamaz ve yetki yokluğu nedeniyle hukuka aykırı olur.

211 s. K. m.18

Üniformalı asker amiri / üniformasız asker amiri / sivil amir: fark nedir?

Askeri üniforma taşıyan amir, asker hiyerarşisi içinde emir verir.

Üniformasız asker amiri ya da sivil amir ise üniforma taşımayan ya da asker olmayan kişidir.

Maddeye göre üç amir türünün emirleri de yerine getirilmek zorundadır; amirin üniforma taşıması ya da asker olması yükümlülüğü doğurmak için şart değildir.

211 s. K. m.19

Emir veren amir ile emri yerine getiren memur arasındaki fark nedir?

Emri veren amir, emrinde ısrar edip yazılı yenileme yaptığında, emrin yerine getirilmesinden doğan sorumluluğu üstlenir.

Emri yerine getiren memur, yazılı yenilemeye uyarak hareket ettiğinde kendi sorumluluğu bakımından ayrıca değerlendirilir.

Yazılı yenilemeden sonra yapılan işlemin sorumluluğu emri verene aittir; ancak suç teşkil eden emirde bu sorumluluk paylaşımı işlemez.

DMK m.11

Amir ile disiplin amiri arasındaki fark nedir?

Amir, kadro ve kuruluş bağına dayanan ya da amir olarak yetkilendirilen herkestir.

Disiplin amiri ise bu kişiler arasından Kanunla disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amirdir.

Her amir disiplin amiri değildir; disiplin cezası verme yetkisi Kanunla ayrıca tanınmalıdır.

6413 s. K. m.3

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2025/56 E., 2025/124 K., 03.06.2025
    İlgili madde: DMK m.10
  2. 2021/44 E., 2024/172 K., 17.10.2024
    İlgili madde: 6413 s. K. m.3
  3. 2020/72 E., 2022/160 K., 13.12.2022
    İlgili madde: 6413 s. K. m.3

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.