Emir nedir?

Kanunda tanımlı4 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Hizmete ilişkin olarak üst konumdaki bir kişinin astına belli bir şeyin yapılması ya da yapılmaması yönünde yönelttiği irade açıklamasıdır. Emrin varlığı, yalnızca içeriğine değil kaynağına ve muhatabına göre belirlenir; hiyerarşik astlık-üstlük ilişkisinin hukuka uygun olması gerekir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanuni tanım

  • 7068 s. K. m.3/1-ğGenel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

    Emir: Hizmete ilişkin bir fiilin yapılmasının veya yapılmamasının söz, yazı ve sair surette asta bildirilmesini

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu

  • Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.8

    Hizmete ait bir talep veya yasağın ifadesidir. Madde, emrin içeriğini hizmete ilişkin olmakla sınırlar; özel ya da kişisel nitelikteki talepler bu tanımın kapsamında değildir.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.19 · V - Emir

    Hizmete ilişkin olarak üst konumdaki bir kişinin astına belli bir şeyin yapılması ya da yapılmaması yönünde yönelttiği irade açıklamasıdır. Emrin varlığı, yalnızca içeriğine değil kaynağına ve muhatabına göre belirlenir; hiyerarşik astlık-üstlük ilişkisinin hukuka uygun olması gerekir.

  • Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.20

    Amirin, astına belirli bir işi yapması, belirli bir davranışta bulunması veya bir işten kaçınması yönünde verdiği bağlayıcı irade beyanıdır.

Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun

Karıştırılan kavramlar

Yazılı emir / Sözlü emir / Sair surette emir: fark nedir?

Yazılı emir, belgeye dökülerek verilen emirdir.

Sözlü emir ya da sair surette (işaret, davranış gibi) verilen emir, belgeye bağlanmadan iletilen emirdir.

Madde üç biçimi de emir sayar; biçim farkı emrin varlığını etkilemez, ancak ispat açısından farklılık yaratabilir.

211 s. K. m.8

Yeni emir alınabilen hal ile yeni emir alınamayan hal arasındaki fark nedir?

Amirden yeni emir alınmasına hal ve zamanın müsait olduğu durumda ast kendiliğinden değişiklik yapamaz.

Hal ve zamanın müsait olmadığı, yani amire başvurmanın mümkün olmadığı durumda değişiklik yetkisi doğar.

Önce amire başvurma olanağı varsa ast bu yola başvurmak zorundadır; aksi halde değişiklik yetkisi kullanılamaz.

211 s. K. m.20

Emir ile görev arasındaki fark nedir?

Emir, hizmete ilişkin bir fiilin yapılması veya yapılmaması yönünde astına yapılan bildirimdir.

Görev, hizmetin gerektirdiği fiili yapmak ve menedilen fiili yapmamaktır.

Emir bir iletişim eylemi, görev ise bu eylemin konusu olan yükümlülüktür.

7068 s. K. m.3

Emir verenin sorumluluğu ile astın sorumluluğu arasındaki fark nedir?

Emrin icrasından doğan mesuliyet emri verene aittir.

Ast, kanunda açıkça ayrı bir hüküm bulunmadıkça emrin yerine getirilmesi nedeniyle sorumluluktan kurtulmaz; ancak emrin mutlak itaat kapsamında olduğu hallerde ast sorumluluk altına girmez.

Mesuliyet paylaşımı hukuka uygunluk denetiminin yapılabildiği hallere göre değişir; ast, emrin hukuka aykırılığını açıkça bilerek uygularsa müşterek fail olarak sorumlu olabilir.

211 s. K. m.14

Silsileli emir ile silsile dışı emir arasındaki fark nedir?

Emrin birbirine bağlı makamlar üzerinden sırayla verildiği hal, maddenin kural halidir.

Müstacel ve zaruri hallerde emrin silsile sırası atlanarak doğrudan verildiği hal, istisnadır.

İstisnai halde emri veren, atlanan kademelere bilgi vermek zorundadır; bu bilgi yükümlülüğü kural halde doğmaz.

211 s. K. m.21

Birinci emir ile ikinci emir arasındaki fark nedir?

Birinci emir, emri uygulanmakta olan amirin verdiği, önce gelen emirdir.

İkinci emir, daha büyük amir tarafından veya sonradan verilen, birinciye muhalif emirdir.

Hangi emrin esas alınacağı, ısrar ve bildirim koşullarına göre belirlenir. Birinci emir, ikinci amir ısrar etmedikçe kendiliğinden geçersiz sayılmaz; madde bu konuda ayrıca hüküm koymaz.

211 s. K. m.22

Örnek kararlar

1 karar
  1. 2018/123 E., 2022/138 K., 09.11.2022
    İlgili madde: 211 s. K. m.20, 211 s. K. m.19

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.