Disiplin soruşturması nedir?
Kısaca
Disiplin soruşturması, 10 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- CGTİHK m.37 · disiplin cezalarının niteliği ve uygulama koşulları: Disiplin cezası verilmeden önce ihlalin araştırıldığı idari işlemdir.
- DMK m.127 · zamanaşımı: Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları bakımından, bir ay içinde başlatılması gereken soruşturmadır.
- AYMKYUHK m.18 · disiplin soruşturması işlemleri: Başkan ve üyelerin hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketleri hakkında Genel Kurul kararıyla yürütülen, sübut delillerinin toplanmasını ve savunmanın alınmasını amaçlayan ön incelemedir.
Kanuna göre anlamı
- 6413 s. K. m.3/1-eTürk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
Disiplin soruşturması: Disiplinsizlik yapan personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi
- 7068 s. K. m.3/1-gGenel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun
Disiplin soruşturması: Disiplinsizlik yaptığı iddia edilen personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri veya kurulları tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
16 maddeden 14'iCeza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.37 · Disiplin cezalarının niteliği ve uygulama koşulları
Disiplin cezası verilmeden önce ihlalin araştırıldığı idari işlemdir. Maddenin ikinci fıkrası uyarınca bu soruşturma, eylemden dolayı açılmış bir kamu davası varsa bile yapılabilir.
- CGTİHK m.47 · Disiplin soruşturması
Hükümlünün disiplin cezasını gerektiren bir eyleminin öğrenilmesi üzerine, kurum en üst amirince atanan bir görevlinin olayı araştırıp savunmayı alarak rapor düzenlediği usul aşamasıdır. Soruşturmanın amacı, disiplin kuruluna karar verilebilecek bir dosya hazırlamaktır.
- CGTİHK m.49 · Yönetim tarafından alınabilecek tedbirler
Hükümlünün infaz kurumu içindeki bir disiplin ihlaline ilişkin olarak başlatılmış soruşturmayı ifade eder. Maddedeki ilk tedbir bu soruşturmanın yürütüldüğü hükümlü bakımından alınabilir.
Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.72 · Ceza soruşturması veya kovuşturması ile disiplin soruşturmasının bir arada yürütülmesi ve zamanaşımı:
Hâkim veya savcının disiplin suçu niteliğindeki hal ve hareketlerinin araştırılması işlemidir. Bu madde bakımından ceza soruşturması ya da kovuşturmasının başlamış olması, disiplin soruşturmasını gerektirmeyeceği gibi onu engellemez de.
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.76 · İhbar ve şikayet:
Hâkim veya savcının disiplin sorumluluğunu gerektiren bir fiilinin araştırılmasıdır. Bu madde kapsamındaki soruşturma, bir şahsın şikâyeti üzerine başlanmış olmalıdır.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.88 · Disiplin soruşturmasının yürütülmesi
Oda veya borsa üyesinin disiplin suçu niteliğinde sayılan bir fiili nedeniyle, disiplin kurulu adına yürütülen ve ceza teklifine dayanak olacak bilgi ve delilleri toplayan işlemdir. Madde, soruşturmanın yürütücüsünü disiplin kurulunun kendisi olarak belirler.
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.89 · Disiplin soruşturmasının açılması
Oda üyesinin, mesleki disiplin ve meslek ahlakına aykırı bir eylemi nedeniyle hakkında yürütülen ve disiplin kurulunun ceza verip vermeyeceğine karar vermesini sağlayan inceleme sürecidir. Maddenin ikinci fıkrası, kurulun bu süreçte suç oluştuğu kanaatine varıp ceza önermesi ya da ceza gerekmediğine karar vermesi gerektiğini belirtir.
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.3 · Tanımlar
Disiplinsizlik yapan personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemedir.
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.49 · Yönetmelik
Disiplin suçu işlendiği ileri sürülen kişi hakkında, eylemin sabit olup olmadığını ve ceza gerekip gerekmediğini belirlemek için yürütülen inceleme sürecidir. Usulü bu maddeye dayanılarak çıkarılan yönetmelikte belirlenir.
Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun
- Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 · Tanımlar
Disiplinsizlik yaptığı iddia edilen personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri veya kurulları tarafından yapılan ya da yaptırılan araştırma ve incelemedir. Soruşturma, cezalandırma kararının dayanağını oluşturur.
- Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.29 · Zamanaşımı
Fıkra 1'deki kısa sürelerin durdurucu işlemidir. Hafif cezalarda bir ay, ağır cezalarda altı ay içinde başlatılmazsa yetki zamanaşımına uğrar.
Devlet Memurları Kanunu
- DMK m.127 · Zamanaşımı
Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları bakımından, bir ay içinde başlatılması gereken soruşturmadır. Yalnızca soruşturmanın başlatılması zamanaşımını durdurur; cezanın verilmiş olması gerekmez.
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- AYMKYUHK m.18 · Disiplin soruşturması işlemleri
Başkan ve üyelerin hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketleri hakkında Genel Kurul kararıyla yürütülen, sübut delillerinin toplanmasını ve savunmanın alınmasını amaçlayan ön incelemedir. Disiplin cezası verilmesine yer olup olmadığı soruşturma sonunda belirlenir.
Danıştay Kanunu
- Danıştay Kanunu m.71 · Rapor verilmesi
Danıştay mensubu hakkında işlenen bir disiplin fiili nedeniyle, olayın ve sorumlunun belirlenmesi amacıyla yürütülen inceleme sürecidir. Madde bu sürecin sonunda hazırlanan rapora ilişkindir.
Terim 2 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Disiplin soruşturması ile ceza verme arasındaki fark nedir?
Soruşturma delilleri toplama ve değerlendirme aşamasıdır.
Ceza verme, soruşturma sonucunda verilen kararın aşamasıdır.
Soruşturmanın yürütülmesi ile ceza verilmesi bu maddede ayrı görevler olarak sayılmıştır.
Suç soruşturması-kamu davası ile disiplin soruşturması arasındaki fark nedir?
Eylem nedeniyle ceza muhakemesinde kamu davası açılmıştır.
Aynı eylem idari disiplin düzeninde ihlal olarak değerlendirilir.
İki süreç birbirinden bağımsızdır; kamu davasının açık olması disiplin soruşturmasını ve cezayı engellemez.
Ceza soruşturması ile disiplin soruşturması arasındaki fark nedir?
Ceza soruşturma ve kovuşturması, suç niteliğindeki eylem nedeniyle yürütülür ve ceza yargılamasının konusudur.
Disiplin soruşturması, hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketler için Genel Kurul kararıyla yürütülür.
İkisi aynı olay için birlikte yürütülebilir; biri diğerinin açılmasına ya da uygulanmasına engel olmaz. Ancak eylem aynı zamanda suç teşkil eder, kanunda daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüş ve ceza soruşturması ya da kovuşturması açılmışsa, disiplin cezası için beş yıllık süre yerine ceza zamanaşımı süreleri uygulanır.
Disiplin soruşturması açılması ile disiplin cezası verilmesi arasındaki fark nedir?
Soruşturma açılması, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.
Ceza verilmesi, eylemin işlendiği tarihten itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır.
Bir yıl geçmişse soruşturma açılamaz; beş yıl geçmişse ceza verilemez. Her iki süre ayrı başlangıç anına bağlıdır.
Disiplin soruşturması ile tahkikat arasındaki fark nedir?
Disiplin soruşturması, karar vermek amacıyla disiplin amirlerince yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemedir.
Tahkikat, disiplin cezasının belirlenmesi dahil, disiplin kuruluna sevk edilen personel hakkında yapılan tüm faaliyetleri kapsar.
Tahkikat, soruşturmayı da içine alan daha geniş bir kavramdır; soruşturma tahkikatın bir parçası olarak düşünülebilir.
Disiplin soruşturması ile disiplin cezası arasındaki fark nedir?
Disiplin soruşturması, disiplinsizlik iddiası hakkında karar vermek için yapılan araştırma ve incelemedir.
Disiplin cezası, disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleri veya kurullarınca verilen yaptırımdır.
Soruşturma ceza verilmesinden önce yürütülen aşamadır; soruşturma sonucu olmadan ceza verilemez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2025/81 E., 2025/74 K., 27.03.2025İlgili madde: CGTİHK m.49
- 2021/44 E., 2024/172 K., 17.10.2024İlgili madde: 6413 s. K. m.3
- 2024/145 E., 2024/138 K., 23.07.2024İlgili madde: CGTİHK m.49
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.