Evlendirme memuru nedir?
Kısaca
Evlenme törenini yapmaya yetkili kamu görevlisidir. Belediyelerde belediye başkanı veya görevlendirdiği memur, köylerde muhtar bu görevi yürütür.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.134 · I. Başvuru makamı
Belediye bulunan yerlerde belediye başkanı ya da onun görevlendireceği memur, köylerde muhtardır. Madde bu ayrımı kendisi yapar; görevlendirmenin usulü bu maddede düzenlenmez.
- TMK m.137 · IV. Başvurunun incelenmesi ve reddi
Evlenme başvurusunu alan, inceleyen ve evlenme işlemini yürüten kamu görevlisidir. Başvuruyu inceleme ve reddetme yetkisi bu memura aittir.
- TMK m.140 · 2. Evlenmenin yapılamaması
Evlenme törenini yapmaya yetkili resmi makamdır. Belediye başkanı, onun yetkilendirdiği memur, müftü, köy muhtarı veya yurt dışında Türk konsoloslukları bu görevi üstlenir. Memurun görevi evlenmeyi kurmak değil, tarafların iradelerinin açıklandığını beyan etmektir.
- TMK m.141 · II. Yapılışı — 1. Tören yeri
Evlenme başvurusunu alan, evlenme koşullarını denetleyen ve töreni yöneten kamu görevlisidir. Belediyelerde belediye başkanı veya görevlendireceği memur, köylerde muhtar bu sıfatı taşır. Yetkisi olmayan kişinin yaptığı tören bu sıfatı taşımaz.
- TMK m.142 · 2. Törenin şekli
Evlenme törenini yöneten ve evlenmenin kuruluşunu tespit eden kamu görevlisidir. Belediyelerde belediye başkanı veya görevlendirdiği memur, köylerde muhtar olarak belirlenir. Memurun görevi evlenmeyi kurmak değil, tarafların iradesini sorup açıklamaktır.
- TMK m.143 · 3. Aile cüzdanı ve dinî tören
Evlenme törenini yapmaya yetkili kamu görevlisidir. Belediyelerde belediye başkanı veya görevlendirdiği memur, köylerde muhtar bu görevi yürütür.
Nüfus Hizmetleri Kanunu
- Nüfus Hizmetleri Kanunu m.22 · Evlendirme yetkisi
Evlenme töreninde evlenmeyi gerçekleştiren ve evlenme kaydını tutan kamu görevlisidir. Belediye bulunan yerlerde belediye başkanı ya da bu işle görevlendirdiği memur, köylerde muhtar evlendirme memurudur.
Karıştırılan kavramlar
Genel evlendirme memuru ile yabancı eşli evlendirme arasındaki fark nedir?
Eşlerin ikisi de Türk vatandaşı ise, belediye başkanı ya da görevlendirdiği memur veya köyde muhtar evlendirme memurudur.
Eşlerden biri yabancı ise yetkili makamlar yalnızca belediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleridir.
Yabancı eşli evlendirmede muhtar ya da Bakanlıkça yetki verilen diğer kurumlar yetkili değildir. Yetkisiz makamda yapılan işlemin etkisi ayrıca tartışmalıdır.
Kanunen belirlenen evlendirme memuru ile bakanlıkça yetki verilen kurum arasındaki fark nedir?
Belediye başkanı, görevlendirdiği memur ve köy muhtarı doğrudan kanunla evlendirme memuru sayılır.
İl ve ilçe nüfus ve vatandaşlık müdürlükleri, nüfus müdürlükleri, dış temsilcilikler ve il ve ilçe müftülükleri ancak Bakanlık yetki verirse evlendirme memurluğu yapabilir.
Bu kurumların evlendirme yetkisi kendiliğinden doğmaz; Bakanlık yetki vermeden yapılan evlendirme yetkisiz memur işlemi sayılır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2017/180 E., 2018/109 K., 06.12.2018İlgili madde: TMK m.143, 5490 s. K. m.22
- Ceza Genel Kurulu, 2016/962 E., 2020/15 K., 21.01.2020İlgili madde: TMK m.134, TMK m.137
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/470 E., 2024/295 K., 29.05.2024İlgili madde: TMK m.141
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.