Geleneksel ürün adı nedir?
Kısaca
Belirli bir ürünün geleneksel üretim, hammadde veya hazırlama tekniklerine dayanarak kullanılan ve ürünün karakteristiğini gösteren adıdır. Coğrafi bağlantı aranmaz; başvuru, ürünün karakteristiğini ortaya koyan üretim metodunun açıklanmasına dayanır.
Bağlam: SMK m.37
Kanunda nerede geçiyor
12 maddeSınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.33 · Koruma kapsamındaki ürünler
Doğal ve beşerî unsurların bir araya gelmesiyle oluşan ürünler için kullanılan ve maddede koruma kapsamına alınan diğer bir ad türüdür. Maddenin metninde ayrı bir tanımı yoktur; tanımı ve tescil usulü m.34 ve m.36 vd. hükümlerindedir.
- SMK m.34 · Menşe adı, mahreç işareti ve geleneksel ürün adı
Menşe adı veya mahreç işareti kapsamına girmeyen; ilgili piyasada bir ürünü tarif etmek için geleneksel olarak en az otuz yıl kullanıldığı kanıtlanan addır. Coğrafi işaret değildir; kökene değil geleneksel üretim veya bileşime dayanır.
- SMK m.35 · Tescil edilmeyecek adlar
Ürünün kendine özgü niteliklerinin, yetiştirildiği ya da üretildiği yere bağlı olmaksızın, geleneksel üretim yöntemi ve kullanım yoluyla kazandığı adı ifade eder. Coğrafi işaretten farklı olarak coğrafi kaynak unsuru aranmaz; bu nedenle genel özelliği ifade eden adlar bu kapsamda tescil edilemez.
- SMK m.37 · Başvuru şartları
Belirli bir ürünün geleneksel üretim, hammadde veya hazırlama tekniklerine dayanarak kullanılan ve ürünün karakteristiğini gösteren adıdır. Coğrafi bağlantı aranmaz; başvuru, ürünün karakteristiğini ortaya koyan üretim metodunun açıklanmasına dayanır.
- SMK m.39 · Yabancı ülke kaynaklı başvurular
Belirli bir ürünün geleneksel üretim, karakteristik ve kalitesi nedeniyle tanınan ve adı korunan ürün adıdır. Coğrafi bölge bağlantısı aranmaz; bu yönüyle coğrafi işaretten ayrılır.
- SMK m.43 · Başvuru yapan veya tescil ettirenlerde değişiklik
Ürünün geleneksel niteliklerini taşıdığı ve tescil edildiği hâlde korunan, geleneksel üretim ya da bileşim özelliğine dayanan ürün adıdır. Şartları m.49 kapsamındadır.
- SMK m.45 · Geleneksel ürün adı korumasının elde edilmesi ve tescilden doğan hakkın kapsamı
Bir ürünün coğrafi çevresi, yöresel veya geleneksel üretim yöntemi gibi nitelikleriyle ilişkilendirilen ve tescil ile korunan ürün adıdır. Madde bu adın tescil edilmiş olmasını koruma için aramaktadır.
- SMK m.46 · Tescilli coğrafi işaretin ve geleneksel ürün adının kullanımı
Belirli bir ürünü tanımlamak için geleneksel olarak kullanılan ve tescil edilmiş olan addır. Coğrafi bir yer adı içermesi zorunlu değildir; kullanımı sicilde belirtilen şartlara bağlıdır.
- SMK m.48 · Markalarla ilişki
Tescil edilerek korunan, belirli bir ürünün geleneksel niteliklerini taşıyan ad anlamında, coğrafi işaretle birlikte üçüncü fıkrada anılan koruma türüdür. Madde bu adın tescilini itiraz usulüne bağlar.
- SMK m.54 · Geleneksel ürün adı hakkına tecavüz sayılan fiiller
Belirli bir ürünün, geleneksel olarak üretildiği veya bilinen ürün özelliklerini taşıdığı için tescil edilmiş adıdır. Tescil edilmemiş bir adın kullanılması bu maddenin koruma alanına girmez.
- SMK m.157 · Zamanaşımı
Coğrafi kökenli ya da geleneksel olarak belli bir ürünle özdeşleşmiş adların, SMK kapsamında korunan özel hukuk talepleri bakımından da zamanaşımı rejimine tabi olduğunu ifade eden kavramdır.
- SMK m.164 · Geleneksel ürün adlarına uygulanacak hükümler
Belirli bir ürünü tanımlamak için geleneksel olarak kullanılan ve bu ürüne özgü nitelikleri taşıyan adlardır. Maddenin kendisi bu adların tanımını vermez; tanım SMK'nın geleneksel ürün adlarına ilişkin bölümünde yer alır.
Karıştırılan kavramlar
Coğrafi işaret ile geleneksel ürün adı arasındaki fark nedir?
Coğrafi işaret, ürünün kökeni ile özdeşleşmesine dayanır ve coğrafi alanla bağlantı zorunludur.
Geleneksel ürün adı, kökene değil otuz yıllık geleneksel kullanıma ve geleneksel üretim, bileşim ya da hammaddeye dayanır; menşe adı veya mahreç işareti kapsamına girmez.
Bir ad coğrafi işaret koşullarını taşımıyorsa ama otuz yıllık geleneksel kullanımı ve üretim özelliği kanıtlanmışsa geleneksel ürün adı olarak tanımlanabilir.
Coğrafi işaret ile geleneksel ürün adı başvurusu arasındaki fark nedir?
Coğrafi işaret başvurusunda coğrafi alan, sınırlar, tarihsel geçmiş ve coğrafi alanla bağlantıyı kanıtlayan belgeler zorunludur (1. fıkra d, f, g bentleri).
Geleneksel ürün adı başvurusunda coğrafi alan ve coğrafi bağlantı belgeleri aranmaz; üretim metodu ve hazırlama tekniği belgeleri öne çıkar (2. fıkra ç bendi).
İki başvuru türünün dosya içerikleri farklıdır; coğrafi alan ve tarihsel geçmiş belgeleri yalnız coğrafi işarette istenir.
Geleneksel ürün adı tescili ile marka ve coğrafi işaret hakları arasındaki fark nedir?
Geleneksel ürün adı tescili, tescil ettirene inhisari hak sağlamaz.
Marka ve coğrafi işaret gibi diğer sınai mülkiyet hakları kazanılmış haklardır.
Önceden kazanılmış marka veya coğrafi işaret hakları, geleneksel ürün adı korumasıyla ortadan kalkmaz (m.45/4 ve 5).
Mal veya hizmet ile ilgili marka başvurusu ile ad niteliğindeki coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı tescili arasındaki fark nedir?
Fıkra 1, 44. maddede belirtilen biçimlerde veya tescile konu coğrafi işaretle ilgili mal ve hizmetler için yapılan marka başvurusunu kapsar.
Fıkra 3, tescilli markanın itibarı, ünü ve kullanım süresi göz önünde tutularak, markanın varlığına zarar verici veya gerçek kaynağı konusunda yanıltıcı adların coğrafi işaret ya da geleneksel ürün adı olarak tesciline ilişkindir.
Birinci durumda marka başvurusu reddedilir ya da tescil edilmişse hükümsüzlük davasına konu olur; ikinci durumda önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine coğrafi işaret ya da geleneksel ürün adı tescili yapılmaz.
Tescilli geleneksel ürün adı ile tescil başvurusu aşaması (fıkra 3) arasındaki fark nedir?
Tescil edilmiş geleneksel ürün adına tecavüz halinde fıkra 2'deki bildirim ve dava usulü işler.
Başvurunun yalnızca yayımlanmış olması halinde başvuru sahibi, fıkra 3 uyarınca hukuk davası açabilir.
Tescil öncesi koruma tam değildir: tecavüzden dolayı dava, başvurunun yayımlanmasına bağlıdır. Tecavüz edenin başvurudan haberdar edilmiş olması halinde yayımlanmamış olmasına bakılmaz. Kötüniyet hükmolunursa yayımdan önceki tecavüz de kabul edilir.
Geleneksel ürün adı ile marka arasındaki fark nedir?
Geleneksel ürün adı, belirli bir ürünün adı olarak geleneksel biçimde kullanılan ve bir işletmeye değil ürüne bağlanan adlardır.
Marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt eden işarettir.
Madde yalnızca geleneksel ürün adları için bazı hükümlerin uygulanacağını söyler; marka hükümleri bu adlara kendiliğinden uygulanmaz.
Örnek kararlar
3 karar- 11. Hukuk Dairesi, 2023/1337 E., 2024/4604 K., 03.06.2024İlgili madde: SMK m.34, SMK m.35, SMK m.37
- 11. Hukuk Dairesi, 2024/527 E., 2024/8703 K., 05.12.2024İlgili madde: SMK m.34, SMK m.48
- 11. Hukuk Dairesi, 2021/6577 E., 2023/1526 K., 13.03.2023İlgili madde: SMK m.34, SMK m.35
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.