Başvuru hakkı nedir?

6 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Başvuru hakkı, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TTK m.729 · retret: Poliçenin ödenmemesi veya ödenmeyeceğinin anlaşılması halinde, poliçeyi ödeyen ya da ciro eden kişilerin birbirlerine karşı sahip olduğu geri talep hakkıdır.
  • SMK m.3 · korumadan yararlanacak kişiler: Paris Sözleşmesi veya DTÖ Kuruluş Anlaşması hükümleri uyarınca, Türkiye'de sınai mülkiyet hakkı başvurusunda bulunmaya hakkı olan kişilerdir.
  • SGGSSK geç. m.42: Bu hak 60 gün içinde kullanılmak zorundadır.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.724 · IV - Teselsül

    Poliçe borçlularından birinin borcu ödemesinden sonra, ödediği tutarı diğer poliçe borçlularından talep etme hakkıdır. Bu hak, ödeyenin poliçeden dolayı borç altına girmiş olmasını şart koşar.

  • TTK m.729 · VII - Retret

    Poliçenin ödenmemesi veya ödenmeyeceğinin anlaşılması halinde, poliçeyi ödeyen ya da ciro eden kişilerin birbirlerine karşı sahip olduğu geri talep hakkıdır. Madde, bu hakkın varlığını varsayar; hakkın kapsamı ve koşulları ayrı maddelerde düzenlenir.

  • TTK m.735 · II - Araya girme suretiyle kabul — 1. Şartlar, hamilin durumu

    Hamilin vade gelmeden, kabul edilmeme veya ödenmeme hallerinde poliçe borçlularına karşı kullanabildiği haktır. Araya girerek kabul, vadeden önceki bu hakkın kullanılmasını engelleyebilir.

Sınai Mülkiyet Kanunu

  • SMK m.3 · Korumadan yararlanacak kişiler

    Paris Sözleşmesi veya DTÖ Kuruluş Anlaşması hükümleri uyarınca, Türkiye'de sınai mülkiyet hakkı başvurusunda bulunmaya hakkı olan kişilerdir. Bu sıfır, madde gereği kişinin bu sözleşmelerin kapsadığı bir üye devlette yerleşik ya da gerçek ve ciddi sınai veya ticari müessesesi bulunmasına bağlıdır.

  • SMK m.37 · Başvuru şartları

    36. maddede belirtilen, başvuruyu yapabilecek kişi gruplarına ilişkin haktır. Başvuru formunda başvuru yapanın bu gruplardan hangisine girdiğinin belirtilmesi gerekir.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

  • SGGSSK geç. m.42

    Geçici 38. maddenin dördüncü fıkrasındaki kişilerin, Kuruma başvurarak ilgili hükümlerden yararlanabilmesi için kullanması gereken haktır. Bu hak 60 gün içinde kullanılmak zorundadır.

Karıştırılan kavramlar

Başvuru hakkı ile tazmin hakkı arasındaki fark nedir?

Başvuru hakkı, hak ihlalinin giderilmesi ve ihlalin yetkili makamca incelenmesi amacını taşır.

Tazmin hakkı, haksız işlem sonucu uğranılan maddi veya manevi zararın karşılanmasını amaçlar.

Başvuru hakkı zarar doğmasını beklemeden kullanılabilir; tazmin ise zarar doğmuş olmasını ve kanunda öngörülen esasları gerektirir.

Anayasa m.40

Ek fıkra kapsamı ile genel başvuru hakkı arasındaki fark nedir?

Harekât veya yurt dışı operasyon görevi nedeniyle (a) bendi kapsamında başvuramayan ya da seçme sınavına katılamayan uzman erbaşlara, katılamadıkları sınav sayısı kadar sınav hakkı verilir.

Bu hak yalnız harekât veya yurt dışı operasyon görevinden kaynaklanan engel nedeniyle doğar.

Ek fıkra, operasyon nedeniyle kaçırılan sınav sayısı kadar telafi hakkı tanır; başka nedenlerle kaçırılan sınavlar için bu hak doğmaz.

3269 s. K. m.15

Süre uzaması ile doğrudan başvuru hakkı arasındaki fark nedir?

Madde 811/1 uyarınca, mücbir sebep nedeniyle ibraz ve protesto süreleri uzar. Bu hâlde hamil, ibraz ve protesto yapmadan işlem sürecini sürdürür.

Madde 811/4 uyarınca, mücbir sebep ibraz süresinin bitiminden önce olup on beş günden fazla sürerse, hamil çekin ibrazı ve protesto yapmadan başvurabilir.

Süre uzaması tek başına hamile sınırsız bekleme imkânı vermez; on beş günlük eşik aşıldığında hamil doğrudan başvuru yoluna geçebilir.

TTK m.811

Uzman erbaşlığa başvuru hakkı ile sözleşmeli çavuş arasındaki fark nedir?

Kendi kusuru olmaksızın feshedilen veya kendi isteğiyle yenilemeyen ya da ayrılan erbaş ve er.

Sözleşmeli çavuş.

Birinci grup şartları sağlamak kaydıyla başvurabilir ve yönetmelikteki esaslara göre öncelik alabilir; sözleşmeli çavuşlar uzman erbaşlığa uzman çavuş rütbesiyle başlar.

6191 s. K. m.8

Yeniden başvuru yasağı ile genel başvuru hakkı arasındaki fark nedir?

Daha önce mesleki yeterlilik yönünden reddedilen kişi, üçüncü fıkra gereğince bir yıl geçmedikçe yeniden başvuramaz.

Reddedilmeyen veya ilk kez başvuran kişi için bu bekleme süresi uygulanmaz.

Mesleki yeterlilik gerekçesiyle reddedilen kişi, bir yıl dolmadan yeni başvuru yapamaz.

6754 s. K. m.10

Tescilin şartlara aykırılığı / Başvuru hakkı olmayanların yaptığı tescil / Denetim işlemlerinin yapılmaması: fark nedir?

Tescilin 33, 34, 35, 37 veya 39. maddelerdeki şartlara uymaması, ilgili tescil koşullarının eksikliğine dayanır.

Tescilin 36. madde uyarınca başvuru hakkına sahip olmayanlarca yapılması ya da denetim işlemlerinin 49. madde biçiminde yürütülmemesi ayrı sebeplerdir.

Her biri bağımsız bir hükümsüzlük sebebidir; birinin varlığı için diğerinin gerçekleşmesi aranmaz.

SMK m.50

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. 11. Hukuk Dairesi, 2023/1337 E., 2024/4604 K., 03.06.2024
    İlgili madde: SMK m.37

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.