Karşılıklılık ilkesi nedir?

5 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Karşılıklılık ilkesi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • SMK m.3 · korumadan yararlanacak kişiler: Yabancı uyruklu kişilerin koruma görmesinin, kendi devletlerinin Türk uyruklulara aynı ölçüde sınai mülkiyet koruması tanımasına bağlandığı ilkedir.
  • 4982 s. K. m.4 · bilgi edinme hakkı: Yabancıların bu haktan yararlanabilmesi için, Türkiye'de ikamet eden yabancılar ve yabancı tüzel kişiler bakımından kendi ülkelerinde Türk vatandaşlarına ya da Türk tüzel kişilerine benzer bir hakkın tanınmış olmasını ifade eder.
  • 5411 s. K. m.98 · kurumlararası işbirliği: Yabancı denetim merciinden gelen talebin, aynı nitelikteki talebe Türkiye tarafından karşılık verilebilmesi ölçütüdür.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Sınai Mülkiyet Kanunu

  • SMK m.3 · Korumadan yararlanacak kişiler

    Yabancı uyruklu kişilerin koruma görmesinin, kendi devletlerinin Türk uyruklulara aynı ölçüde sınai mülkiyet koruması tanımasına bağlandığı ilkedir. Karşılığın fiilen mi yoksa hukuken mi sağlanacağı madde metninde ayrıca belirtilmemiştir; metin yalnızca koruma sağlayan devlet olmasını arar.

  • SMK m.93 · Rüçhan hakkı ve etkisi

    Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf olmayan devletin başvurusunun, Türkiye'ye yapılan ilk başvuruya aynı etkiyi tanıması halinde rüçhan doğurabileceğini ifade eder.

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu

  • Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.4 · Bilgi edinme hakkı

    Yabancıların bu haktan yararlanabilmesi için, Türkiye'de ikamet eden yabancılar ve yabancı tüzel kişiler bakımından kendi ülkelerinde Türk vatandaşlarına ya da Türk tüzel kişilerine benzer bir hakkın tanınmış olmasını ifade eder. Karşılıklılığın varlığını ispat yükü idaredir.

Bankacılık Kanunu

  • Bankacılık Kanunu m.98 · Kurumlararası işbirliği

    Yabancı denetim merciinden gelen talebin, aynı nitelikteki talebe Türkiye tarafından karşılık verilebilmesi ölçütüdür. Talebin yerine getirilmesinde bu ilke dikkate alınır ancak metin ilkenin ayrıntısını belirtmez.

Sermaye Piyasası Kanunu

  • Sermaye Piyasası Kanunu m.71 · İş birliği

    Yabancı borsalar ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği ve bilgi paylaşımının, karşı tarafın da benzer bir yükümlülük üstlenmesi koşuluna bağlı olarak yapılmasıdır.

Karıştırılan kavramlar

Uluslararası sözleşme bağlantısı ile karşılıklılık ilkesi arasındaki fark nedir?

Paris Sözleşmesi ya da DTÖ Kuruluş Anlaşması kapsamında başvuru hakkı olan kişi, bu sözleşmelerin sağladığı hakka dayanır.

Karşılıklılık ilkesine dayanan kişi için ise sözleşme bağı değil, uyruğu olduğu devletin Türk uyruklulara tanıdığı koruma aranır.

Karşılıklılık ilkesine dayanmak için, uyruk devletinin Türk uyruklulara koruma tanıdığının gösterilmesi gerekir.

SMK m.3

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/720 E., 2024/461 K., 01.07.2024
    İlgili madde: 4982 s. K. m.4
  2. İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/182 E., 2024/462 K., 01.07.2024
    İlgili madde: 4982 s. K. m.4

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.