Görülmekte olan dava nedir?

İlk derece mahkemesinde derdest olan dava doğrudan görülmekte olan davadır.

İstinaf veya temyiz aşamasındaki dava kanun yolu incelemesindeki davadır.

Madde iki halde de yeni cümlenin uygulanacağını açıkça belirttiğinden, derece farkı uygulamayı değiştirmez.

Madde yürürlük tarihinde görülmekte olan davaları kapsar.

Bu tarihten sonra açılan davalar maddenin kapsamı dışındadır ve genel görev kuralları uygulanır.

Yasak yalnızca geçiş dönemindeki davalarda geçerlidir; yeni davalarda görevsizlik kararı verilebilir.

Yürürlük tarihinde istinaf veya temyiz incelemesinde bulunan davalar, madde metninde açıkça sayılmıştır.

Yürürlük tarihinde ilk derece mahkemesinde görülmekte olan davalar, madde metnindeki "görülmekte olan davalar" ifadesinin kapsamındadır; "kanun yolu incelemesinde olanlar dâhil" ibaresi kapsamı daraltmaz, genişletir.

Metnin ifadesi kanun yolu incelemesindeki davaları açıkça kapsar. İlk derecede görülmekte olan davalar da "görülmekte olan davalar" ifadesiyle açıkça kapsama girer.

Görülmekte olan davalar, yürürlük tarihinde derdest olan, kanun yolu incelemesinde bulunanlar dâhil davalardır.

Yargılamanın iadesi davaları, kesinleşmiş bir karara karşı açılan olağanüstü kanun yoludur.

Maddede her iki grup da ayrı ayrı sayılmış, aynı geçiş kuralına tabi tutulmuştur.

Davada, yargılama süreci devam ederken yapılan beyan.

Soruşturma evresinde yapılan beyan.

Her iki süreç de maddenin koruma alanındadır. Ancak madde metni 'yapılmakta olan bir soruşturma' ibaresini içerdiği için bu ibareyi göz ardı etmek hata olur.

Görülmekte olan bir davada, henüz inceleme sırası gelmemiş bir vakıa için tespit istenebilir.

Henüz dava açılmamışsa, ileride açılacak davada ileri sürülecek bir vakıa için tespit istenebilir.

Her iki hâlde de birinci fıkra uygulanır; yalnızca talebin yöneltileceği mahkeme ve yetki kuralı farklılaşır (m.401).