Aşırı ifa güçlüğü nedir?

2 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Sözleşmenin kurulmasından sonra, olağanüstü bir değişiklik sonucu bir tarafın edimini ifasının sözleşme kuruluşundaki beklentiye göre aşırı derecede güçleşmesidir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

2 madde

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.138 · III. Aşırı ifa güçlüğü

    Sözleşme geçerli kurulmuş olmakla birlikte, sonradan ortaya çıkan olağanüstü bir durum yüzünden edimin ifasının objektif olarak imkânsızlaşmadığı, ancak dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede güçleştiği hâldir. Edimin ifa edilebilir olması, bu kavramı imkânsızlıktan ayırır.

Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun

  • Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.7 · A. Görülmekte olan davalara ilişkin uygulama

    Sözleşmenin kurulmasından sonra, olağanüstü bir değişiklik sonucu bir tarafın edimini ifasının sözleşme kuruluşundaki beklentiye göre aşırı derecede güçleşmesidir. TBK m.138 bu hali düzenler ve geçmişe uygulanan hükümler arasındadır.

Karıştırılan kavramlar

Aşırı ifa güçlüğü ile imkânsızlık arasındaki fark nedir?

Aşırı ifa güçlüğünde edim hâlâ ifa edilebilir, ancak ifa borçlu için aşırı ölçüde güçleşmiştir.

İmkânsızlıkta edim objektif olarak ya da borçlu açısından ifa edilemez hâle gelmiştir.

Aşırı ifa güçlüğünde madde 138 uygulanır ve uyarlama ya da dönme sunulur; imkânsızlıkta ayrı imkânsızlık hükümleri uygulanır.

TBK m.138

Aşırı ifa güçlüğü ile sözleşmenin baştan kusurlu olması arasındaki fark nedir?

Aşırı ifa güçlüğünde sözleşme kurulurken geçerlidir ve sonradan olgular değişmiştir.

Olgu sözleşme kurulduğu sırada mevcut olup yalnızca taraflarca bilinmiyorsa, durum yanılma ve iptal hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Yanılma durumunda madde 138 değil, m.30 vd. uygulanır.

TBK m.138

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/582 E., 2025/24 K., 12.02.2025
    İlgili madde: TBK m.138
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2021/972 E., 2023/67 K., 15.02.2023
    İlgili madde: TBK m.138
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2021/973 E., 2022/1556 K., 22.11.2022
    İlgili madde: 6101 s. K. m.7

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.