Görevsizlik kararı nedir?

10 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Görevsizlik kararı, 5 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TCK geç. m.1 · son Hükümler: Mahkemenin, davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi anlamına gelen usul kararıdır.
  • HMK m.20 · görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler: Mahkemenin davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirleyerek dosyayı görevli yargı yerine bırakması kararıdır.
  • CMK m.4 · re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık: Mahkemenin davanın kendisine ait olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi kararıdır.

Kanunda nerede geçiyor

10 madde

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.3 · Görev

    Mahkemenin görevinin dışında kaldığını saptayarak dosyayı görevli mahkemeye göndermesi kararıdır. İddianamenin kabulünden sonra ve görevli mahkemeye gönderme yoluyla verilir.

  • CMK m.4 · Re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık

    Mahkemenin davanın kendisine ait olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi kararıdır. Bu karar, iddianamenin kabulünden sonra m.6 uyarınca sınırlandırılmıştır.

  • CMK m.5 · Görevsizlik kararı verilmesi gereken hâl ve sonucu

    Mahkemenin, yargılamaya bakmakta görevli olmadığını belirleyerek işi görevli mahkemeye gönderdiği ara karardır. Madde, bu kararın iddianamenin kabulünden sonra verilebilecek hâlini düzenler.

  • CMK m.6 · Görevsizlik kararı verilemeyecek hâl

    Mahkemenin işin kendisine ait olmadığını saptayarak dosyayı görevli mahkemeye gönderdiği karardır. Bu madde, duruşma aşamasında verilebilecek bir görevsizlik kararını yasaklar.

  • CMK geç. m.3

    Davanın açıldığı mahkemenin görev bakımından yetkili olmadığına karar verilmesidir. Bu madde bakımından, milletvekilleri hakkındaki davalarda görev kuralına dayanan bir görevsizlik kararının verilmesini engeller.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.9 · Görevli olmayan yerlere başvurma

    Yargı yolu veya görev bakımından davaya bakan mahkemenin, davanın başka bir yargı merciinin görevinde olduğunu tespit ederek verdiği karardır. Madde metni, hukuk mahkemesinin bu tür bir kararı yerine kimi zaman dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret verebileceği ayrımına girmez; madde, görev noktasından reddi hâlini düzenler.

  • İYUK m.43 · Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem

    Mahkemenin davaya, idari yargı içindeki başka bir mahkemenin ya da yargı yolunun dışındaki bir merciin baktığı gerekçesiyle davayı reddetmesidir. Karar davanın esasına değil, hangi merciin bakacağına ilişkindir.

Türk Ceza Kanunu

  • TCK geç. m.1 · Son Hükümler

    Mahkemenin, davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi anlamına gelen usul kararıdır. Yetki ve görev kavramları farklıdır; bu madde yalnızca görev yönünden verilen kararı kapsar.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.20 · Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler

    Mahkemenin davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirleyerek dosyayı görevli yargı yerine bırakması kararıdır. Görev kuralları kanunla düzenlenir ve dava şartı niteliğindedir.

Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun

Karıştırılan kavramlar

Görevsizlik kararı yasağı ile 235 inci maddenin genel uygulaması arasındaki fark nedir?

Madde, geçiş dönemindeki davalarda görevsizlik kararı verilmesini yasaklar.

235 inci maddenin yeni hükmü, geçiş dönemi dışındaki davalarda kendi koşullarına göre uygulanır.

Geçici hükümle getirilen yasak, yalnızca geçiş dönemindeki davalarda 235 inci maddenin uygulanmasını durdurur.

TCK geç. m.1

Doğrudan görevli kabul ile görevsizlik kararı sonrası bozma arasındaki fark nedir?

Görev itirazı reddedilmiş ve yargı yeri kendisini görevli saymışsa uyuşmazlık çıkarma koşulu doğrudan oluşur.

Görev itirazı yerinde görülüp görevsizlik kararı verilmişse, bu kararın bozulup yargı merciinin bozmaya uyarak görevli olduğuna karar vermesi gerekir.

İkinci durumda uyuşmazlık çıkarılabilmesi için önce kanun yolu incelemesi tamamlanmalıdır.

2247 s. K. m.10

Son görevsizlik kararı ile ilk görevsizlik kararı arasındaki fark nedir?

Son görevsizlik kararını veren merci, dosyayı gönderen ve istem üzerine işlem yapan mercidir.

İlk görevsizlik kararını veren merci, uyuşmazlığın ilk halkasıdır ve dosyasının da temin edilmesi gereken mercidir.

Dosya iki merciin dosyasından oluşur; her iki görevsizlik kararı da dosyada bulunmalıdır.

2247 s. K. m.15

Yetkisizlik kararı ile görevsizlik kararı arasındaki fark nedir?

Yetki, aynı yargı kolu içindeki hangi idare mahkemesinin bakacağını belirler.

Görev, idari yargı ile adli yargı arasındaki ya da farklı yargı kolları arasındaki ayrımı belirler.

Yetkisizlikte dosya aynı yargı kolundaki yetkili idare mahkemesine gönderilir; görevsizlikte ise dosya yetkili yargı merciine gönderilir ve ayrıca m.43 uygulanır.

İYUK m.32

Dairenin görevsizlik kararı ile kurula gönderme arasındaki fark nedir?

Dosyayı alan daire, bir ay içinde ön inceleme yaparak görevli olduğunu düşündüğü başka daireye gönderir.

Gönderme kararını alan daire iki hafta içinde kendisinin de görevli olmadığına karar verirse dosyayı Kurula gönderir.

İlk gönderme bir aylık, ikinci aşamadaki gönderme iki haftalık süreye tabidir; ilk daire dosyayı doğrudan Kurula gönderemez.

2797 s. K. m.60

Görevsizlik kararı ile yetkisizlik kararı (m.21/1-c ve ç) arasındaki fark nedir?

Görevsizlik kararında uyuşmazlık, mahkemenin görevi ile ilgilidir ve hâkim her aşamada resen dikkate alır.

Yetkisizlik kararı yalnızca yetki kurallarına ilişkindir ve kesin olmayan yetki hâllerinde taraflar yetkisizlik itirazında bulunabilir.

Yargı yeri belirlenmesi yoluna görev uyuşmazlığında her iki mahkemenin görevsizlik kararı verdiği hâllerde gidilir; yetki uyuşmazlığında ise yalnızca kesin yetki hâllerinde gidilir.

HMK m.21

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/104 E., 2024/206 K., 24.04.2024
    İlgili madde: İYUK m.9, HMK m.20
  2. Ceza Genel Kurulu, 2010/165 E., 2010/196 K., 12.10.2010
    İlgili madde: İYUK m.9, CMK m.5
  3. Ceza Genel Kurulu, 2008/251 E., 2009/30 K., 17.02.2009
    İlgili madde: CMK m.4, CMK m.5

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.