İktisadi devlet teşekkülü nedir?

İDT, sermayesinin tamamı devlete ait olmakla birlikte ekonomik alanda serbest piyasa ve ticari esaslara göre faaliyet gösterir.

KİK, sermayesinin tamamı devlete ait olmakla birlikte tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretir ve pazarlar.

İki tür arasındaki ayrım faaliyet alanına dayanır; KİK'in ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılır, İDT için böyle bir nitelik aranmaz.

Kamu iktisadi kuruluşunun fiyat ve tarifeleri, tekel niteliğindeki mal ve hizmetlerde Koordinasyon Kurulunca müdahaleye açıktır.

İktisadi devlet teşekkülü ise ekonomik alanda serbest piyasa, rekabet ve ticaret esaslarına göre faaliyet gösterir.

Fıkra 2'deki müdahale yetkisi maddenin genel kapsamındadır; ancak sosyal fayda amacı ve tekel niteliği bakımından kuruluşlar ile teşekküller ayrı değerlendirilir.

Bu Kanundan yararlanmaya hak kazanan şirket ya da iktisadi devlet teşekkülü, birinci fıkra uyarınca 233 sayılı KHK çerçevesinde iştirak ilişkisi kurabilir.

Kamu şirketi ise ikinci fıkra uyarınca Bakanlık görevi verirse kanun kapsamındaki santralları yapabilir ya da yurt dışı yatırıma katılabilir.

Birinci fıkra iştirak ilişkisini genel olarak düzenlerken ikinci fıkra santral ve yurt dışı yatırım yetkisini Bakanlık görevine bağlar; ikisi aynı yetkiyi vermez.

İktisadi devlet teşekküllerinden, bağlı ortaklık, işletme ve iştiraklerindeki kamu payları ile sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası kamuya ait ticari kuruluş paylarıdır (m.4/1-d).

Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufundaki ihtiyaç fazlası gelir, kaynak ve varlıklardır (m.4/1-b).

Kamu paylarının aktarımı ve ihtiyaç fazlası varlıkların aktarımı ayrı bentlerde düzenlenmiştir; her ikisinde de Cumhurbaşkanı kararı aranır.