Müessese nedir?

Kanunda tanımlı19 maddede geçiyor · 7 kanun

Kısaca

Müessese, 7 kanunda 19 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • 233 s. K. m.22 · bağlı ortaklıkların kuruluşu:8: Sermayesinin tamamı bir kamu iktisadi kuruluşuna veya iktisadi devlet teşekkülüne ait, bu kuruluşa bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur.
  • 3153 s. K. m.10: Röntgen, radyum, elektroterapi ve diğer fizyoterapi hizmetlerinin sunulduğu işyeri veya kuruluş.
  • 5193 s. K. m.9 · müessesede bulunma: Optisyenlik hizmetinin yürütüldüğü işyeri birimidir.

Kanuni tanım

  • 233 s. K. m.2/2Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

    Müessese: sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur

Kanunda nerede geçiyor

19 madde

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun

Optisyenlik Hakkında Kanun

  • Optisyenlik Hakkında Kanun m.9 · Müessesede bulunma

    Optisyenlik hizmetinin yürütüldüğü işyeri birimidir. Maddenin ortak mekân ve iç bağlantı ölçütleri bu birim üzerinden değerlendirilir.

  • Optisyenlik Hakkında Kanun m.11 · Optisyenlik unvanı

    Optisyenlik faaliyetinin yürütüldüğü işyeri birimidir. Maddede yasak, kişi bakımından olduğu için müessese ile kişi arasındaki ayrım metinde ayrıca önem taşır.

  • Optisyenlik Hakkında Kanun m.12 · Kayıt

    Optisyenlerin optik hizmet verdiği işyeri birimi. Kayıt yükümlülüğü bu birim faaliyetleri için doğar.

  • Optisyenlik Hakkında Kanun m.14 · Cezai Hükümler

    Optisyenlik faaliyetinin yürütüldüğü işyeri ya da birimdir. Kapatma yaptırımı bu birim üzerinden uygulanır.

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu

  • Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.151 · Çocukluk ve gençlik koruması

    Bu bağlamda çocuk sağlığı hizmeti vermek üzere kurulan sağlık kuruluşlarıdır. Maddede kuruluşların türü ve nitelikleri ayrıca sayılmaz.

Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun

  • Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.1 · Eczacılar

    Maddenin ikinci fıkrasında sayılan ilaç üretim tesisi, kozmetik imalathanesi ve ilaç Ar-Ge merkezi gibi eczacının açabileceği ya da mesul müdür olabileceği kurumlardır. Sayım örnek niteliğindedir, kapalı bir liste değildir.

Harcırah Kanunu

  • Harcırah Kanunu m.53

    Devlet Demiryolları ve Devlet Havayolları gibi ulaştırma hizmeti ifa eden kamu kuruluşları. Maddede sayılanlar örnek niteliğindedir ve bu kuruluşların kendi hususiyetleri tespitte esas alınır.

Türk Eczacıları Birliği Kanunu

  • Türk Eczacıları Birliği Kanunu m.47

    Eczacının sanatını icra ettiği eczane işletmesidir. Madde, eczacı hakkında men kararı verildiğinde varsa bu işletmenin de kapatılacağını öngörür.

Karıştırılan kavramlar

Müessese ile bağlı ortaklık arasındaki fark nedir?

Müessese, bir KİK veya İDT'ye ait işletme veya işletmeler topluluğudur ve ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.

Bağlı ortaklık, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası bir KİK veya İDT'ye ait işletmeden oluşan anonim şirkettir.

Müessese kamu tüzel kişiliği taşıyan bir birim iken bağlı ortaklık anonim şirket biçiminde kurulan ayrı bir şirkettir.

233 s. K. m.1

Müessese ile doğrudan kamu iktisadi kuruluşuna bağlı işletme arasındaki fark nedir?

Birden fazla işletmenin müessese çatısı altında toplandığı yapı. Müessese ayrı tüzel kişiliğe sahiptir.

Müessese içinde toplanmasında yarar görülmeyen işletme, doğrudan kamu iktisadi kuruluşuna bağlı kalır.

Müessese yolu ile kurulan yapı statü ve tüzel kişilik gerektirir; doğrudan bağlı işletme için Koordinasyon Kurulu kararı yeterlidir.

233 s. K. m.15

Müessese kurulumu ile müessesenin bağlı ortaklık veya iştirak hâline getirilmesi arasındaki fark nedir?

Müessesenin genel müdür teklifi ve yönetim kurulu kararı ile kurulması.

Müessesenin bağlı ortaklık ya da iştirak olarak yeniden yapılandırılması.

Kuruluş için teşebbüs içi karar yeterlidir; yapı değişikliği için ayrıca yönetim kurulu görüşü, bakanlık teklifi ve Koordinasyon Kurulu kararı gerekir.

233 s. K. m.15

Müessese ile ana kuruluş (KİK veya İDT) arasındaki fark nedir?

Müessese, ana kuruluştan ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir.

KİK veya İDT, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan ve sermayesi tamamen devlete ait olan teşebbüs birimidir.

Müessesenin borçlarından ana kuruluş ancak sorumluluk tanımı çerçevesinde ayrıca sorumlu tutulur; müessesenin sorumluluğu sermayesi ile sınırlıdır.

233 s. K. m.16

Yönetim komitesi ile müessese müdürlüğü arasındaki fark nedir?

Yönetim komitesi, müessesenin karar alma görevini üstlenen en yüksek organdır.

Müessese müdürlüğü, alınan kararların yürütülmesinden ve müessesenin temsilinden sorumlu yürütme organıdır.

Karar yetkisi ile yürütme yetkisi farklı organlara bölünmüştür; yürütme organı karar organının yerine geçemez.

233 s. K. m.17

Müessese yönetim komitesi ile teşebbüs yönetim kurulu arasındaki fark nedir?

Müessese yönetim komitesi, müessesenin kendi iç yönetim organıdır. Başkanı müessese müdürü, üyeleri müessesenin üst yöneticileridir.

Teşebbüs yönetim kurulu, KİT'in en yüksek karar organıdır. Bir başkan ve beş üyeden oluşur, genel müdür kurulun başkanıdır (m.9 kapsamındaki yapı).

İki organın oluşumu, başkanı ve üyelerinin atanma yöntemi farklıdır. Yönetim komitesi üyeleri için aranan nitelikler, kurul üyelerinin niteliklerine bağlanmıştır.

233 s. K. m.18

Örnek kararlar

3 karar
  1. 1978/13 E., 1978/41 K., 15.06.1978
    İlgili madde: 3153 s. K. m.1, 3153 s. K. m.2, 3153 s. K. m.10
  2. 1984/9 E., 1985/4 K., 18.02.1985
    İlgili madde: 233 s. K. m.16, 233 s. K. m.17
  3. 10. Daire, 2021/3789 E., 2024/2840 K., 11.09.2024
    İlgili madde: 3153 s. K. m.1, 3153 s. K. m.2

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.