İşlemin nevi ve mahiyeti nedir?
Kısaca
Harcın maktu mu nispi mi olduğunu belirleyen işlemin niteliğidir. Tarifede işlemin hangi gruba girdiğine bakılarak tespit edilir.
Bağlam: Harçlar K. m.15
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeHarçlar Kanunu
- Harçlar K. m.15 · Harç alma ölçüleri
Harcın maktu mu nispi mi olduğunu belirleyen işlemin niteliğidir. Tarifede işlemin hangi gruba girdiğine bakılarak tespit edilir.
- Harçlar K. m.54 · Harç alma ölçüleri
Harcın maktu mu nispi mi olacağını belirleyen ölçüttür. Nevi, işlemin türünü; mahiyet ise işlemin niteliğini ifade eder. Bu ölçüt, işlemin değerine bağlı olmayan bir sınıflandırmadır.
- Harçlar K. m.60 · Harç alma ölçüleri
İşlemin hukuki türü ve içeriğidir. Maktu ya da nispi ölçünün belirlenmesinde ölçüt olarak kullanılır; işlemin ekonomik değerine bakılmaz.
Karıştırılan kavramlar
Değer ölçüsü ile işlemin nev'i ve mahiyeti arasındaki fark nedir?
Değer ölçüsü, işlemin konusu olan para veya para ile değerlendirilebilen şeyin büyüklüğüne bağlanır.
Nev'i ve mahiyet ölçüsü, işlemin türünün ve niteliğinin tarifedeki karşılığına bağlanır; değerin büyüklüğü dikkate alınmaz.
Önce işlemin tarifede hangi ölçüye bağlandığı belirlenmeli, sonra hesap yapılmalıdır. Bu sıra değiştirilirse yanlış esasla hesap yapılır.
Değer esası ile işlemin nevi ve mahiyeti arasındaki fark nedir?
Değer esası, işlemin konusunun parasal değeridir ve nispi harcın matrahını oluşturur.
Nevi ve mahiyet, işlemin hukuki türüdür ve ölçünün seçiminde belirleyicidir.
Önce işlemin nevi ve mahiyetine bakılır; ölçü nispi ise ancak bu noktada değer esası devreye girer.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 9. Daire, 2024/4435 E., 2025/2381 K., 22.05.2025İlgili madde: Harçlar K. m.54
- 9. Daire, 2023/8766 E., 2025/2021 K., 15.05.2025İlgili madde: Harçlar K. m.54
- 9. Daire, 2024/1993 E., 2025/2025 K., 15.05.2025İlgili madde: Harçlar K. m.54
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.