Nispi esas nedir?
Kısaca
Harcın, işlemin konusu olan değerin ya da ağırlığın belirli bir oranı üzerinden hesaplanmasıdır. Harç tutarı değer ya da ağırlık arttıkça artar.
Bağlam: Harçlar K. m.41
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeHarçlar Kanunu
- Harçlar K. m.15 · Harç alma ölçüleri
Harcın, işlemin konusu olan paranın veya para ile ölçülebilen değerin üzerinden oransal olarak hesaplanmasıdır. Hesap, değer arttıkça harcın da artması esasına dayanır; oran ayrı bir maddede (HK m.21) ve tarifede belirlenir.
- Harçlar K. m.41 · Harç alma ölçüleri
Harcın, işlemin konusu olan değerin ya da ağırlığın belirli bir oranı üzerinden hesaplanmasıdır. Harç tutarı değer ya da ağırlık arttıkça artar.
- Harçlar K. m.54 · Harç alma ölçüleri
Harcın, işlemle ilgili bir değer üzerinden hesaplanmasıdır. Değer ölçüsü, dava ya da işlemin konusu olan para veya parayla ölçülebilen miktardır; oran bu değere uygulanır.
- Harçlar K. m.75 · Harç alma ölçüleri
Harcın işlemin konusu olan değer veya ağırlık gibi ölçülebilir bir büyüklüğe oranla hesaplanmasıdır. Harç tutarı, ölçülen büyüklük arttıkça artar.
- Harçlar K. m.121 · Harç alma ölçüleri
Harca konu işlemin parasal değeri üzerinden oran uygulanarak hesaplanan ölçüdür. Bu madde kapsamındaki trafik harçları bakımından uygulanmaz.
Karıştırılan kavramlar
Nispi esas ile maktu esas arasındaki fark nedir?
Nispi esasta harç, değer ölçüsüne göre belirlenir ve matrah büyüdükçe harç da artar.
Maktu esasta harç, işlemin nev'i ve mahiyetine göre belirlenir ve davanın değerinden bağımsız sabit bir tutardır.
Aynı değerli iki davada, biri nispi diğeri maktu esasa tabi ise harç tutarları farklı olur. Değer büyüklüğü maktu harcı değiştirmez.
Maktu esas ile nispi esas arasındaki fark nedir?
Maddede yer alan imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, belgenin nevine göre maktu esasla alınır.
Değer ölçüsüne bağlı işlemlerde harç, (1) sayılı tarifedeki değer üzerinden nispi esasla alınır (m.15).
Bu belgelerde harç miktarı belgenin değerinden bağımsızdır; değer araştırması veya nispet oranı uygulanmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 9. Daire, 2024/4435 E., 2025/2381 K., 22.05.2025İlgili madde: Harçlar K. m.54
- 9. Daire, 2023/8766 E., 2025/2021 K., 15.05.2025İlgili madde: Harçlar K. m.54
- 9. Daire, 2024/1993 E., 2025/2025 K., 15.05.2025İlgili madde: Harçlar K. m.54
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.