N harfiyle başlayan hukuk terimleri

148 terim

• Naçar

  Çaresiz

• Nafaka borcu

  Nafaka borcu, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nafaka yükümü

  Bir kimsenin kanunun öngördüğü yoksulluğa düşmüş olan yakınlarına yardım etmekle yükümlü olmasıdır.

• Nâfıa

  Bayındırlık işleri

• Nagamât

  Nağmeler, ağhenkler, güzel sesler.

• Nağahani

  Ansızın

• Nahiye

  Bucak; bölge; kenar; kısım; çevre

• Nail olmak

  Erişmek; kavuşmak

• Naip hâkim

  Mahkeme başkanının belirli tahkikat işlemlerini yapmak üzere görevlendirdiği üyedir. Delil toplama ve keşif gibi işlemleri tek başına yapabilir, ancak…

• Naiplik

  Vekâlet

• Nakden ödeme

  Nakden ödeme, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nakdi tazminat

  Kanun kapsamındaki olaylarda ölüm, malüliyet, diğer engellilik veya yaralanma halinde kanunun belirlediği miktarda ödenen, maddi ve manevi tazminat karşılığı…

• Nakdî yardım

  Kurumca öğrencilere para olarak verilen yardımlardır.

• Nakız

  Bozan, bozucu aksini yapan. Bir ibâdetin geçerliliğini önleyen, bozan.

• Nakil

  Nakil, 17 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nakil hakkı

  Nakil hakkı, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nakit ödeme belgesikanunda tanımlı

  Nakit ödeme belgesi: Bankalarca veya yetkili üye işyerlerince banka kartı veya kredi kartı hamiline yapılan nakit ödemelerde düzenlenerek, kart hamilinin…

• Naklen atama

  Naklen atama, 14 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nâm-ı müstear

  Takma ad; eğreti ad nasb atama; tayin etme; dikme; saplama

• Nama yazılı pay

  Nama yazılı pay, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nama yazılı pay senedi

  Üzerinde pay sahibinin adının yazılı olduğu pay senedidir. Bedeli tamamen ödenmemiş paylar için de çıkarılabilir.

• Nama yazılı senet

  Hak sahibinin adının belirtildiği ve devrinde temlik beyanı ile zilyetliğin devrinin gerektiği senettir.

• Namütenahi

  Ucu bucağı olmayan, sonsuz

• Nasbedilme

  Kişinin subay rütbesine atanmasıdır.

• Nası ızrar

  Suç olarak düzenlenen mala zarar verme fiili.

• Nâsıb

  Nasbeden; diken; tayin eden; atayan

• Nasıp

  Nasıp, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nâşî

  Neşet eden; ileri gelen; ötürü; dolayı; sebebiyle

• Nâtık

  Bildiren; bildirici; gösterici; söyleyen; konuşan; idrak eden; düşünen nazara almak göz önüne almak

• Navlun

  Taşıyanın eşyayı taşıması karşılığında taşıtandan isteyebileceği taşıma bedelidir.

• Navlun mukavelesi

  Deniz yoluyla eşya taşımak üzere yapılan sözleşmedir.

• Navlun sözleşmesi

  Taşıyanın eşyayı denizde taşımayı, taşıtanın bunun karşılığında navlun (taşıma ücreti) ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Sözleşmenin varlığı, taşıma…

• Nazarı dikkat

  Göz önüne almak

• Nazariye

  Kuram

• Nazır

  Bakan, vekil.

• Nebât

  Bitki

• Nedamet

  Pişmanlık

• Nedbe

  Yara izi

• Nedensellik bağı

  Reklamdaki açıklama ile tüketicinin satış sözleşmesini kurma kararı arasındaki ilişkidir. Bu bağın bulunmadığının ispatı, satıcıyı reklam beyanına bağlılıktan…

• Nef'î

  Çıkar ile ilgili; faydacı

• Nefaset

  Kıymetli olma, nefis olma durumu. Değerlilik.

• Nehbü-Garet

  yağma, malın yağması

• Nemakanunda tanımlı

  Nema, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nemalandırma

  Nemalandırma, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nesafet(nasfet)

  Soyut ve katı nitelikteki kuralların uygulamada doğurduğu haksız uygulamaları yumuşatarak adalet ve hakkaniyete uygun hale getirilmesi.

• Nesayih

  Nasihatler

• Neseben

  Soyla ilgili; soy bakımından

• Nesep

  Ana baba ile çocuklar arasındaki hukuki bağ.

• Neşet

  Meydana gelmek, vücuda gelmek. Büyüyüp kat ve kamet sahibi olmak.

• Neşet etmek

  Doğmak; ileri gelmek; kaynaklanmak

• Neşir

  Neşir, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Neşir tarihi

  Neşir tarihi, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Neşriyat

  Yayın

• Net aktif değeri

  Net aktif değeri, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Net dönem kârı

  Yıllık bilançoya göre tespit edilen ve dağıtılmaya tahsis edilebilecek kâr tutarıdır. Kâr payı, yalnızca bu tutardan ve bunun için ayrılmış yedek akçelerden…

• Net gelir

  Net gelir, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Net hasılatkanunda tanımlı

  Hasılattan şans oyunları vergisi ile eğlence vergisi ve oyun planlarına göre hesaplanan, süresi içinde iştirakçilere ödenen ikramiyelerin düşülmesiyle kalan…

• Net satışkanunda tanımlı

  Hizmet sağlayıcının bir önceki takvim yılına ait net satış tutarıdır; ilk fıkradaki idari para cezasının üst sınırını belirleyen ölçüttür. Ceza, bu tutarın…

• Net sıfır emisyonkanunda tanımlı

  Net sıfır emisyon: İnsan kaynaklı faaliyetler dolayısıyla atmosfere salınan sera gazı emisyonlarının teknoloji ve diğer yöntemlerle azaltılarak ve/veya yutak…

• Net Tonkanunda tanımlı

  Sağlık resminin matrahını oluşturan ölçüdür. Her net ton üzerinden alınacak tutar tarifede belirlenir; hesap bu ölçüye göre yapılır.

• Net ücret

  Net ücret, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Netice

  Kabahatin fiilinden ayrılabilen dış sonuçtur.

• Netice sebebiyle ağırlaşmış suç

  Temel suçun kasten işlenmesi sonucunda, failin kastettiğinden daha ağır veya başka bir neticenin ortaya çıkmasıyla oluşan ve daha ağır cezayı gerektiren suç…

• Netice-i talep

  İddia olunan şey.

• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış hal

  Taksirle yaralama fiilinin, 2. ve 3. fıkralarda sayılan belirli bir sonuca yol açması durumudur. Bu sonuçlar seçimliktir ve birden fazlasının gerçekleşmesi…

• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama

  Kasten yaralama fiilinin, failin kastının dışında kalan ve kanunda sayılan daha ağır bir neticeye yol açması hâlidir. Bu hâllerde fail, ağır neticeyi…

• Netleştirmekanunda tanımlı

  Netleştirme: Bir katılımcının gönderdiği ve aldığı transfer emirlerinden kaynaklanan alacak ve borçların karşılıklı mahsup edilerek tek bir alacak veya borca…

• Nevakıs

  noksan; eksiklikler, noksanlar

• Nevi

  Verginin türünü ifade eder. Aynı nev'iden olan vergiler aynı ihbarnamede toplanabilir, farklı nev'ilerdeki vergiler ayrı ihbarnameyle bildirilir.

• Nevi şahsına münhasır

  Kendi türüne özgü, emsalsiz, özgün. Bkz.

• Nez'

  Sökme; kaldırma; yoketme

• Nezafet

  Temizlik,paklık

• Nezaret

  Nezaret, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nezdinde

  Huzurunda, gözetiminde, yanında

• Nezetmek

  Kaldırmak; ayırmak; ilişiği koparmak

• Nısf

  Yarım; yarı; yarısı

• Nısıf

  yarı pay

• Nidâ

  Çağırma; bağırma; ünlem

• Nihai ana işletme

  Çok uluslu grubun konsolide finansal tablolarını hazırlayan ve grubun en üst düzeyinde yer alan işletmedir. Hesap dönemi bu işletmenin konsolide tablolarına…

• Nihai karar

  Nihai karar, 9 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nihai kullanıcıkanunda tanımlı

  Nihai kullanıcı: Bir ürünü ticaret, iş, zanaat ve mesleki faaliyetler dışında tüketici olarak ya da sanayi veya mesleki faaliyeti için elinde bulunduran…

• Nisab

  Derece; istenilen had; asıl; esas; yeter sayı; bir kurulun toplanabilmesi veya karar alabilmesi için gerekli sayıda üyenin bir araya gelmiş olması

• Nisap

  Nisap, 5 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nisbi butlan

  Evliliğin kendiliğinden hükümsüz olmayıp yalnızca dava ile iptal edilebildiği, yenilik doğuran dava niteliğindeki hâldir. Bu dava açılıncaya ve karar…

• Nisbî hak

  Ancak belirli bir şahsa veya şahıslara karşı ileri sürülebilen daha geniş bir kitleye karşı kullanılma imkanı olmayan sıradan haklar.

• Nispet

  Nispet, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nispi boşanma sebebi

  Sebebin varlığı tek başına boşanmaya yetmez, hâkim evlilik birliğinin sürdürülmesinin beklenip beklenemeyeceğini değerlendirir. Hâkim, durumun boşanmayı…

• Nispi Butlan

  Hukukta kendiliğinden geçersiz olma, kanuna, kamu düzenine, ahlaka aykırılık halidir. İşlem hukuken vardır ama yapıldığı andan itibaren geçersizdir.

• Nispi esas

  Harcın, işlemin konusu olan değerin ya da ağırlığın belirli bir oranı üzerinden hesaplanmasıdır. Harç tutarı değer ya da ağırlık arttıkça artar.

• Nispi harç

  Harca esas değer üzerinden hesaplanan harçtır. Tenfiz davasında bu harç, ilamda hükmolunan şeyin değerine göre belirlenir.

• Nispi idari para cezası

  Miktarı sabit olmayan, belirli bir orana veya ölçüye bağlı olarak belirlenen idari para cezasıdır. Bu tür kabahatlerde fıkra 3 uyarınca sekiz yıllık süre…

• Nispi muvazaa

  Görünürdeki işlemin arkasında tarafların gerçekten istediği başka bir işlemin bulunduğu muvazaa türüdür. Arkadaki işlem gizli işlem olarak adlandırılır ve…

• Nispi ücret

  Bir değer üzerinden oransal olarak hesaplanan ücret türü. Bu tür ücretlerde oran, binde beşi aşamaz ve tarifede gösterilen tavanı da geçemez.

• Nispi vergi

  Nispi vergi, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nişanlanma

  Kadın ve erkeğin karşılıklı evlenme vaadinde bulunmasıyla kurulan hukuki işlemdir.

• Nişanlılık

  Evlenme vaadiyle kurulan, tarafların evlenme yükümlülüğü ve sadakat yükümlülüğü doğuran hukuki ilişkidir. Nişanlılığın varlığı, evlenme vaadinin geçerli…

• Nitelikli çoğunluk

  Nitelikli çoğunluk, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nitelikli dolandırıcılık

  5237 sayılı Kanunda tanımlanan ve Kurum zararına neden olan suçtur.

• Nitelikli elektronik sertifika

  İmza sahibinin kimliğini tespit etmek için elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından düzenlenen, kanunda öngörülen nitelikleri taşıyan sertifikadır.…

• Nitelikli hal

  Suçun temel şeklinden daha ağır cezayı gerektiren unsurların bulunduğu durumdur. Süre tayininde yalnızca dosyadaki mevcut delillere göre gözetilir; iddia…

• Nitelikli pay

  Bir bankada doğrudan veya dolaylı pay sahipliği yoluyla sermayenin yüzde onunu ve daha fazlasını temsil eden paylardır. Eşik, doğrudan ve dolaylı payların…

• Nitelikli yağma

  Bentlerin gerçekleşmesi ceza artırımını doğurur; temel suçun unsurlarının yerini almaz.

• Nitelikli yazılı şekil

  Sözleşmenin yazılı yapılmasının yanında içeriğinin de kanunda öngörülen unsurları taşıması gerektiği şekil koşuludur. Yazılı şekle uyulması tek başına yeterli…

• Niyabet

  Toplu mahkemelerde bir hakimin,mahkemenin yetki alanı içerisinde;ancak duruşma salonu dışında yapacağı işlemleri mahkeme adına yapmakla görevlendirilmesidir.

• Niza

  Ihtilaf; çekişme; uyuşmazlık

• Nizami

  1. Nizâma ve düzene ait, nizâmında olan, tertipli, muntazam. 2.

• Nizamname

  Kanun hükmünü tamamlayan ikincil mevzuattır.

• Nizasız ve fasılasız

  Uyuşmazlık konusu olmadan ve hiç ara vermeden; ihtilâfsız ve arasız

• Noksan hizmetlikanunda tanımlı

  Noksan hizmetli: Tabi olduğu muvazzaflık süresinden eksik hizmet yaptığı tespit edilenleri

• Noksanlık

  Noksanlık, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nokta-i nazar

  Görüş; bakış açısı

• Non Bis İn İdem

  Aynı suçtan dolayı yeniden yargılanmama ilkesidir.

• Norm

  Kural olarak benimsenmiş, yerleşmiş ilke ya da yasaya uygun durum, düzgü

• Norm kadrokanunda tanımlı

  Norm kadro, 6 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Normal bekleme süresi

  Subay ve astsubayların rütbe terfilerine hak kazanabilmeleri için her rütbede bekleyecekleri süredir.

• Normal yemekkanunda tanımlı

  Normal yemek: Hastanın günlük kalori ve besin ögeleri gereksinimini karşılamak amacı ile üç öğün olarak verilen yiyecek ve içecekleri

• Normatif

  Bir kural değerini, gücünü taşıyan, düzgüsel.

• Nosyon

  Anlayış

• Noter

  Resmî görevini yerine getirirken hizmet verdiği kişiler hakkında öğrendiği bilgiler bakımından (c) bendinde yer alan meslek mensubudur.

• Noter harcı

  Noterlik işlemlerinden alınan harçtır. Yargı harçlarından ayrı bir harç türüdür ve (2) sayılı tarifeye tabidir.

• Noter katibi

  Noterlikte yardımcı personel olarak çalışan ve bir noterin yanında görev yapan kişidir.

• Noter onayı

  Sözleşmedeki imzaların noter tarafından onaylanmasıdır. Sözleşmenin tamamının noterde düzenlenmesi değil, imzaların onaylanması yeterlidir.

• Noterlikler ortak cari hesabı

  Birden çok noterlik bulunan yerde, belirlenen tutarı aşan işlemlerden alınan kesintilerin biriktirildiği, milli bir bankada açılan hesaptır. Hesap, takvim…

• Nöbet

  Nöbet, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nöbet hizmeti

  Kıta, karargâh ve askeri kurumlarda belirli bir süre görev yerinde bulunarak güvenlik ve düzenin korunmasını sağlayan askeri görev türüdür.

• Nöbetçi daire

  Nöbetçi daire, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Nukud

  Nakitler; paralar

• Numarakanunda tanımlı

  Numara: Şebeke ve/veya şebeke sonlanma noktasını tanımlayan, söz konusu noktaya ses, veri ve görüntünün yönlendirilmesini sağlayan, kullanıldığı yere göre…

• Numara taşınabilirliğikanunda tanımlı

  Numara taşınabilirliği: Abonelerin numarasını değiştirmeden, hizmet aldığı işletmeciyi veya adresini veya aldığı hizmetin türünü değiştirebilmesini

• Numaralamakanunda tanımlı

  Numaralama: Mahalle, semt, meydan, bulvar, cadde, sokak ve bina gibi adres bileşenlerine isim veya numara verilmesi işlemini

• Numerus clausus

  Ticaret şirketi türlerinin kanunda sınırlı olarak sayılması ilkesidir.

• Numune

  Numune, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• Numune almakanunda tanımlı

  Numune alma: Ürünün, ortamdan alınanlar da dâhil üretim, işleme ve dağıtım aşamalarına ve hayvan ve bitki sağlığına ilişkin her tür maddenin mevzuata…

• Nush

  Öğüt, nasihat

• Nüfus hizmetlerikanunda tanımlı

  Nüfus hizmetleri: Nüfus olaylarına ve kişinin nüfusa ve yerleşim yeri adresine ilişkin bilgilerinin toplanmasına, nüfus kütüklerine geçirilmesine, korunmasına…

• Nüfus kaydıkanunda tanımlı

  Nüfus kaydı: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel bilgileri

• Nüfus kayıt örneğikanunda tanımlı

  Evlenecek kişinin nüfus kaydını gösteren belgedir. Kimliğin ve medeni durumun belirlenmesinde birlikte sunulan nüfus cüzdanı ile birlikte aranır.

• Nüfus kütüğükanunda tanımlı

  Nüfus kütüğü: Aile kütüğü, özel kütük ve yedeklerinden oluşan kayıtların tümünü

• Nüfus olayıkanunda tanımlı

  Nüfus olayı: Doğum, ölüm, evlenme, boşanma, evlât edinme, tanıma, kayıt düzeltme, soybağının düzeltilmesi, gaiplik gibi kişisel durumlarda değişiklik meydana…

• Nüfus planlaması

  Fertlerin istedikleri sayıda ve istedikleri zaman çocuk sahibi olmaları anlamına gelir. Kanun, bu amacın araçlarını sayarken devletin rolünü de belirler.

• Nüfuz ticareti

  Failin kamu görevlisi üzerinde nüfuzu bulunduğunu öne sürerek, haksız bir iş yaptırmak üzere menfaat temin etmesidir. Suç, menfaatin fiilen sağlanmasını…

• Nükleer güvencekanunda tanımlı

  Nükleer güvence: Nükleer silahların yayılmasının önlenmesine yönelik ulusal ve uluslararası yükümlülükleri

• Nükleer maddekanunda tanımlı

  Nükleer madde: Uranyum, toryum, plütonyum ile diğer bölünebilir maddelerin Kurum tarafından belirlenen izotopları ile fiziksel ve kimyasal formlarını

• Nükleer tesiskanunda tanımlı

  Nükleer tesis: Nükleer madde çıkarmak, üretmek, işlemek, kullanmak, bulundurmak, yeniden işlemek veya depolamak amacıyla kurulmakta olan veya işletilen tesisi

• Nükûl

  Vazgeçme; cayma; kaçınma

• Nüsha

  Nüsha, 4 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

• NÜTED A.Ş.kanunda tanımlı

  NÜTED A.Ş.: NÜTED Nükleer Teknik Destek Anonim Şirketini

• Nüve

  Bir şeyin özü, Çekirdek.