Nihai karar nedir?
Kısaca
Nihai karar, 9 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.96 · süre: İlk derece veya istinaf mahkemesinin davayı esastan sonuçlandıran kararıdır.
- İYUK geç. m.4: Davayı esastan ya da usulden sonuçlandıran, uyuşmazlığı bitiren karardır.
- İİK m.364 · temyiz yoluna başvurma ve incelenmesi: Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin istinaf incelemesi sonunda verdiği, uyuşmazlığı esastan bitiren karardır.
Kanunda nerede geçiyor
18 maddeden 17'iHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.96 · Süre
İlk derece veya istinaf mahkemesinin davayı esastan sonuçlandıran kararıdır. Eski hâle getirme talebi, ikinci fıkra uyarınca bu karara kadar yapılabilir.
- HMK m.294 · Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi
Mahkemenin davayı sona erdiren kararıdır. Usule ilişkin de olabilir, esasa ilişkin de olabilir.
- HMK m.305/A · Hükmün tamamlanması
Uyuşmazlığın esası veya usule ilişkin olarak davayı sona erdiren karardır. Ara kararların eksik kalması bu yolla giderilemez; ara kararlar için m.305/A'ya başvurulmaz.
- HMK m.341 · İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar
Uyuşmazlığın esası hakkında verilen ve davayı ilk derece mahkemesi nezdinde sonlandıran karardır. Ara karar bu kapsama girmez ve tek başına istinaf edilemez.
- HMK m.362 · Temyiz edilemeyen kararlar
Bölge adliye mahkemesinin esas hakkında verdiği ve davayı o derece bakımından bitiren karardır. Temyiz ancak nihai kararlara karşı mümkündür; ara kararlar bu maddenin kapsamında değerlendirilir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.20/B · Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü
Davayı esastan veya usulden sonuçlandıran kararlardır. Temyiz yoluna yalnız nihai kararlar karşı başvurulabilir; yürütmenin durdurulması talebine ilişkin kararlar buna dahil değildir ve itiraza kapalıdır.
- İYUK m.46 · Temyiz
Davayı esastan veya usulden sonuçlandıran, uyuşmazlığı çözen karar. Madde birinci fıkrada Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarını ve bölge idare mahkemelerinin sayılan davalardaki kararlarını temyiz konusu yapar.
- İYUK geç. m.4
Davayı esastan ya da usulden sonuçlandıran, uyuşmazlığı bitiren karardır. Ara kararlar bu kapsamda değerlendirilmez.
- İYUK geç. m.6
Uyuşmazlığı ilk derece mahkemesi nezdinde sona erdiren karardır. Ara kararlar bu fıkranın kapsamına girmez; metin yalnızca nihai kararlardan söz eder.
- İYUK geç. m.11
Davayı esastan bitiren karardır. Bu karara karşı istinaf yolu açıktır; yürütmenin durdurulması kararları ise bu kapsamda değildir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.364 · Temyiz yoluna başvurma ve incelenmesi
Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin istinaf incelemesi sonunda verdiği, uyuşmazlığı esastan bitiren karardır. Ara kararlar bu kapsamda değerlendirilmez.
- İİK geç. m.16
Bu maddede, uyuşmazlığı esasa bağlayan veya davayı sonlandıran hüküm olarak anlaşılır. Ara kararlar bu kavramın kapsamına girmez, hükmün uygulanması bakımından yalnızca nihai kararlar değerlendirilir.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.59 · mahkeme
Yargılama aşamasında verilen ve yargılamayı sonlandıran kararlardır. Ara kararların bu bildirim yükümlülüğü kapsamına girip girmediği madde metninde ayrıca belirtilmemiştir.
Harçlar Kanunu
- Harçlar K. m.56 · Harcın geri verilmesi
Vergi mahkemesinin uyuşmazlığı esastan sonuçlandıran kararıdır. Ara kararlar ve usule ilişkin kararlar bu kapsamda değerlendirilmez.
Danıştay Kanunu
- Danıştay Kanunu m.25 · Temyiz yoluyla Danıştay'da görülecek davalar
Davayı esastan sonuçlandıran, uyuşmazlığın tamamını veya bir kısmını çözen karardır. Ara kararlar bu kapsamda değildir.
Çevre Kanunu
- Çevre Kanunu m.5 · Yüksek Çevre Kurulunun görevleri:
Taraf kurumların görüşleri tükendikten sonra uyuşmazlığı bağlayıcı biçimde sonuçlandıran karardır. Maddede bu kararın hangi usulle ve hangi etkiyle verileceği belirtilmemiştir.
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
- Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.51 · Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Kurulun soruşturma sonucunda verdiği, ihlalin varlığı ve yaptırım hakkında hüküm kuran karardır. Tedbir ve tavsiye niteliğindeki kararlar bu kapsamda değildir ve daha hafif bir nisaba tabidir.
Terim 1 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Nihai karar ile ara karar arasındaki fark nedir?
Uyuşmazlığı esasa bağlayan veya davayı bitiren nihai kararlar.
Yargılama sırasında verilen ara kararlar.
Madde yalnızca nihai kararlar için temyiz sınırını belirler; ara kararlar bakımından bu tutar ölçü alınmaz.
Nihai karar ile yürütmenin durdurulması talebine ilişkin ara karar arasındaki fark nedir?
Nihai kararlara karşı beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin kararlara itiraz edilemez.
Yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar kesindir ve ayrıca itiraz yoluna gidilemez; nihai kararlar ise temyize tabidir.
Nihai karar ile nihai karar dışı karar arasındaki fark nedir?
Nihai karar, ihlal ve yaptırım hakkında hüküm kuran karardır ve Başkan veya İkinci Başkan dahil en az beş üyenin katılımı ile en az dört üyenin aynı yönde oyunu gerektirir.
Tedbir, tavsiye niteliğindeki kararlar ve diğer işlemler için yalnızca üyelerin en az üçte birinin toplanması ve toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kararı yeterlidir.
Nihai karar için sayısal nisap ağırdır ve dört oy aranır; tedbir ve diğer kararlarda bu sayı aranmaz, yalnızca üçte bir toplantı ve salt çoğunluk yeterlidir.
İlk toplantı ile ikinci toplantı (nihai karar) arasındaki fark nedir?
İlk toplantıda beş üye katılımı ve dört oy sağlanmalıdır.
İlk toplantıda nisap sağlanamadığında Başkan ikinci toplantıyı düzenler; burada önce tüm üyelerin katılımı hedeflenir.
Tüm üyelerin katılımı mümkün değilse ikinci toplantıda salt çoğunluk yeterli olur, ancak toplantı nisabı beşin altına düşemez.
Engelin ortadan kalkması ile nihai karar arasındaki fark nedir?
Birinci fıkradaki iki haftalık süre, engelin ortadan kalkmasından itibaren işler; talep bu süreye bağlıdır.
İkinci fıkradaki son sınır ise nihai karar verilinceye kadar olan zamandır; talep bu iki ölçütün her ikisine uymalıdır.
Engel iki hafta önce ortadan kalkmış olsa bile, nihai karar verildikten sonra talep edilemez (yokluk halleri hariç).
Tarafın yokluğunda verilen nihai karar ile hazır bulunan tarafın nihai kararı arasındaki fark nedir?
Nihai karar bir tarafın yokluğunda verilmişse, tahkikat aşamasında kaçırılan süreler için karar sonrasında da talep yapılabilir.
Her iki tarafın hazır bulunduğu veya kararın hazır bulunan tarafa karşı verildiği hallerde talep, nihai karara kadar yapılmalıdır.
Yokluk halinde hukuki dinlenilme hakkının korunması için talep süresi karar sonrasına uzar; diğer hallerde bu olanak yoktur.
İlgili konular
- Reklam yasağı, örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkıAvukatlık Hukuku
- Vergi yargısı harçlarıİcra Müdürlüğü Mevzuatı
- İstinaf yoluna başvurma ve incelenmesiİcra ve İflas Hukuku
- Danıştay'ın, daire ve kurulların görevleriİdari Yargılama Usulü
- Doğrudan doğruya tam yargı davası açılmasıİdari Yargılama Usulü
- Kararlara karşı başvuru yollarıİdari Yargılama Usulü
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/268 E., 2025/216 K., 09.04.2025İlgili madde: HMK m.294
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/471 E., 2025/64 K., 19.02.2025İlgili madde: HMK m.294
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/221 E., 2024/736 K., 18.12.2024İlgili madde: HMK m.294
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Temyiz sınırı
- Kesinlik Sınırı
- Hükmün tamamlanması
- Temyiz
- Başvurma harcı
- Ek karar
- İlk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay
- Yargı yeri belirlenmesi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.