HMK Madde 294Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, mahkemenin usule veya esasa ilişkin nihai kararla davayı sona erdirmesini, hüküm kavramını, hükmün duruşmada verilmesini ve tefhim usulünü, kısa karar ile gerekçeli kararın yazım süresini, hükmün tefhiminde ayakta dinleme kuralını ve usule ilişkin nihai kararlara hükme ilişkin hükümlerin uygulanmasını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.
(2)Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur.
(3)Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur.
(4)Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.
(5)Hükmün tefhimini, duruşmada bulunanlar ayakta dinler.
(6)Hükme ilişkin hususlar, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanır.
Madde gerekçesi
Maddenin birinci fıkrasında karar ile hükmün ne olduğu ifade edilmiştir. İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri hükmün verilmesinin şekli ve zamanını içermektedir. Burada hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilmesi öngörülmüş, böylece tefhim edilen hüküm sonucunun, sonradan başka suret ve şekilde kaleme alınması veya böyle iddiaların ortaya atılması tehlikesinin önlenmesine çalışılmıştır. Dördüncü fıkra hükmünde ise zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içerisinde yazılması zorunluluğu getirilmiştir. Hükmün tefhiminin nasıl yapılacağını belirten beşinci fıkra yeni bir hüküm olup, uygulamadaki tereddütleri ortadan kaldıracak niteliktedir. Altıncı fıkrada, usule ilişkin kararlarda hangi hususların geçerli olacağına değinilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Gerekçeli karar
- Hüküm
- Nihai karar
- Tefhim
- Kısa karar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.306 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2024/402 K.2025/742 T.2025-11-26Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
6. 6100 sayılı Kanun’un 294. maddesinin 1. fıkrasında mahkemelerin usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdireceği belirtilmektedir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2020/95 K.2022/1550 T.2022-11-17Hukuk Genel KuruluOnama
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 294/3. maddesi uyarınca, hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/15400 · K. 2025/6383 · T. 22.04.2025Daire kararıBozma
2.Bu düzenleme doğrultusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 294. maddesi gereğince Mahkeme, hazır olan tarafları iddia ve savunmalarını dinledikten sonra yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Hüküm, Hükmün Verilmesi ve TefhimiMedeni Usul Hukuku · 7 Hüküm, Davaya Son Veren Taraf İşlemleri ve Basit Yargılama ve Yargılama Giderleri · 0:41
Bu maddeye özel soru
Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen bir alacak davasında, tahkikat aşaması tamamlanmış ve mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 321. maddesi uyarınca tarafların son beyanlarını almıştır. Duruşma sonunda hâkim, yargılamanın sona erdiğini bildirerek, sadece hüküm sonucunu (kısa kararı) duruşma tutanağına geçirerek hazır bulunan taraflara okumuştur. Hâkim, bu durumun sebebini tutanağa geçirmiş ve gerekçeli kararın daha sonra yazılacağını belirtmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, hüküm sonucunun duruşmada hazır bulunanlara sözlü olarak bildirilmesi şeklindeki bu usuli işleme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hükmün tebliği
- B) Hükmün tebellüğü
- C) Hükmün alenen müzakeresi
- D) Tefhim
- E) Hükmün gerekçelendirilmesi
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl