Tefhim nedir?

12 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Tefhim, 4 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • HMK m.294 · hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi: Kararın taraflara duruşmada açıklanmasıdır.
  • CMK m.35 · kararların açıklanması ve tebliği: Kararın hazır bulunan ilgiliye sözlü olarak açıklanmasıdır.
  • İİK m.75 · beyan mecburiyeti müddeti, başlangıcı: Kararın, borçlu hazır bulunduğunda duruşmada sözlü olarak açıklanmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

12 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.164 · Ön sorunun incelenmesi

    Kararın veya işlemin duruşmada, tarafların hazır bulunduğu anda sözlü olarak bildirilmesidir. Tefhim edilen işlem, tarafın ayrıca tebliğ edilmesine gerek kalmadan ilgiliye ulaşmış sayılır.

  • HMK m.294 · Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi

    Kararın taraflara duruşmada açıklanmasıdır. Tefhim gerçekleşmeden karar hukuki varlık kazanmaz ve sonuç doğurmaz.

  • HMK m.298 · Hükmün yazılması

    Hüküm sonucunun duruşmada hâkim tarafından açıklanmasıdır. Tefhim edilen hüküm sonucu, sonradan yazılacak gerekçeli kararın bağlı olduğu ölçüdür.

  • HMK m.299 · Hükmün imza edilememesi

    Hüküm sonucunun duruşmada taraflara sözlü olarak okunup duruşma tutanağına geçirilmesi işlemidir. Hükmün hukuki varlık kazanması bu işleme bağlıdır; tefhim edilmeyen karar hükmünde değildir.

  • HMK m.321 · Hüküm

    Kararın taraflara açıklanarak yüksek sesle okunması işlemidir. Basit yargılamada tefhim, hükme ilişkin tüm hususların gerekçesiyle birlikte açıklanmasıyla gerçekleşir. Yalnızca hüküm özetinin okunması, zorunlu hallere sınırlıdır.

Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.35 · Kararların açıklanması ve tebliği

    Kararın hazır bulunan ilgiliye sözlü olarak açıklanmasıdır. Açıklama, kararın içeriğinin ilgiliye anlatılması anlamına gelir ve isteyene kararın bir örneği de verilebilir.

  • CMK m.232 · Hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar

    Hüküm sonucunun duruşmada ilgililere açıklanmasıdır. Gerekçeli kararın dosyaya konulma süresi bu açıklama anından itibaren işler.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.28 · Taşınmaz davalarında hükümlerin tapu sicil dairesine tebliği:

    Hükmün taraflara duruşmada veya usulüne uygun biçimde açıklanmasıdır. Bildirim, hükmün tefhimiyle birlikte yapılır; tefhim anı bildirimin zamanını belirler.

  • İİK m.75 · Beyan mecburiyeti müddeti, başlangıcı

    Kararın, borçlu hazır bulunduğunda duruşmada sözlü olarak açıklanmasıdır. Borçlunun duruşmada hazır bulunduğu hallerde süre tebliğ yerine tefhim tarihinden işler.

Karıştırılan kavramlar

Tebliğ ile tefhim arasındaki fark nedir?

Kararın borçlu tarafından duruşmada hazır bulunularak öğrenilmesi (tefhim) hâli.

Kararın borçluya tebliğ edilmesi hâli; borçlu duruşmada hazır değildir ya da karar yazılı olarak bildirilmiştir.

Süre tefhim tarihinden başlar ya da tebliğ tarihinden başlar; üç günlük süre aynıdır, yalnızca başlangıç anı değişir.

İİK m.75

Tefhim ile tebliğ (cevap süresinin başlangıcı) arasındaki fark nedir?

Ön sorun duruşmada sözlü ileri sürülmüş ve karşı taraf da o duruşmada hazır bulunmuşsa, ön sorun karşı tarafa tefhim edilmiş sayılır.

Ön sorun duruşmada sözlü ileri sürülmüş ama karşı taraf duruşmada hazır değilse ya da talep dilekçeyle yapılmışsa, karşı tarafa ayrıca tebliğ yapılır.

Cevap süresi tefhim tarihinden ya da tebliğ tarihinden başlar; dilekçeyle ileri sürülen talepte dilekçenin bir örneği karşı tarafa verilmelidir.

HMK m.164

Olağan tefhim ile zorunlu nedenle yalnız hüküm sonucunun tefhimi arasındaki fark nedir?

Olağan durumda hüküm, gerekçesiyle birlikte tefhim edilebilir.

Zorunlu nedenlerle yalnız hüküm sonucu tefhim edildiğinde gerekçeli karar sonradan yazılır.

İkinci halde gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.

HMK m.294

Tefhim edilmiş hüküm ile tefhim edilmemiş karar arasındaki fark nedir?

Hüküm sonucu tefhim edilmiş ve gerekçeli kararı imzalanmamış olan durumda madde uygulanır.

Tefhim edilmemiş, yalnızca hâkimin kafasında oluşmuş veya yazılmış ama okunmamış karar bu maddenin kapsamında değildir.

Tefhim edilmemiş karar yok hükmündedir; bu hâlde yeni hâkim bu maddeye dayanarak karar imzalayamaz, yeniden yargılama ve karar gerekir.

HMK m.299

Gerekçeli tefhim ile hüküm özeti ile tefhim arasındaki fark nedir?

Kural olarak hükmün gerekçesiyle birlikte açıklanması yoluyla yapılan tefhim.

Zorunlu hallerde yalnızca hüküm özetinin tutanağa yazdırılmasıyla yapılan tefhim.

Hüküm özeti yoluyla tefhim yapılırsa gerekçeli kararın bir ay içinde yazılıp tebliğ edilmesi zorunlu olur; gerekçeli tefhimde bu ek süre doğmaz.

HMK m.321

Tefhim ile tebliğ arasındaki fark nedir?

Karar hazır bulunan ilgiliye duruşmada sözlü olarak bildirilirse, itiraz süresi tefhim tarihinden başlar.

Karar hazır bulunmayan ilgiliye tebliğ edilirse, süre tebliğ tarihinden başlar.

İki hafta süre, hangi tarihin önce gerçekleştiğine göre hesaplanır.

6284 s. K. m.9

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/221 E., 2024/736 K., 18.12.2024
    İlgili madde: HMK m.294, HMK m.298
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2024/222 E., 2024/413 K., 12.09.2024
    İlgili madde: HMK m.294, HMK m.298
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/998 E., 2024/363 K., 03.07.2024
    İlgili madde: HMK m.294, HMK m.298

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.