Yargı yeri belirlenmesi nedir?
Kısaca
Yetkili veya görevli mahkemenin, uyuşmazlık nedeniyle bir mahkeme tarafından belirlenmesidir. Yargı çevresi içindeki ilk derece mahkemeleri arasındaki uyuşmazlıklarda verilen kararlar temyiz dışında tutulmuştur.
Bağlam: HMK m.362
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.21 · Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler
Görevli ve yetkili mahkemenin ya da davaya bakacak hâkimin belirlenmesi için başvurulan usul yoludur. Dava esasına değil, yalnızca hangi mahkemenin bakacağına ilişkin usule ilişkin bir sorunu çözer. Madde metninde sayılan dört hâl dışında uygulanmaz.
- HMK m.22 · İnceleme yeri
Yetkili mahkemenin yetki ya da görev bakımından tespit edilmesi işlemidir. Madde metninde bu işlem, bir davaya bakmaya engel bulunması veya yargı çevrelerinin sınırında tereddüt doğması hâlinde başvurulan yoldur. Mahkemelerin kendi aralarındaki uyuşmazlığı, mahkemelerin dışında bir merci kararıyla çözer.
- HMK m.362 · Temyiz edilemeyen kararlar
Yetkili veya görevli mahkemenin, uyuşmazlık nedeniyle bir mahkeme tarafından belirlenmesidir. Yargı çevresi içindeki ilk derece mahkemeleri arasındaki uyuşmazlıklarda verilen kararlar temyiz dışında tutulmuştur.
Karıştırılan kavramlar
Görev-yetki kararı ile yargı yeri belirlenmesi arasındaki fark nedir?
Yargı çevresi içindeki ilk derece mahkemeleri arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıkları ile yargı yeri belirlenmesi kararları temyiz edilemez.
Malvarlığı davasındaki esas hakkında karar ise parasal sınıra tabi olarak temyiz edilebilir.
Görev ve yetki kararlarında miktar sınırına bakılmaksızın temyiz yolu kapalıdır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 5. Hukuk Dairesi, 2025/4531 E., 2025/11984 K., 29.09.2025İlgili madde: HMK m.21, HMK m.22
- 5. Hukuk Dairesi, 2025/8274 E., 2025/10606 K., 07.07.2025İlgili madde: HMK m.21
- 5. Hukuk Dairesi, 2025/4797 E., 2025/7311 K., 12.05.2025İlgili madde: HMK m.21
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Temyiz sınırı
- Görevli ve yetkili mahkeme
- Olumsuz görev uyuşmazlığı
- Geçici hukuki koruma
- Çekişmesiz yargı işi
- Kesin yetki
- Nihai karar
- Yargı çevresi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.