Geçici hukuki koruma nedir?
Kısaca
Esas hakkında hüküm verilmeden önce hakkın korunması için verilen tedbir veya ihtiyati kararlardır. Bu kararlar madde gereğince temyiz edilemez.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.103 · Adli tatilde görülecek dava ve işler
İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi işlemleri kapsayan, asıl davanın sonucunu beklemeden hakkı koruyan önlemlerdir. Acil nitelikte olduğu için adli tatilde görülür.
- HMK m.316 · Basit yargılama usulüne tabi dava ve işler
Asıl davanın sonucunu beklemeden hakkın korunması için verilen tedbirlerdir. Maddede ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delil tespiti sayılmıştır; bunlara karşı yapılan itirazlar da aynı usule tabidir.
- HMK m.334 · Adli yardımdan yararlanacak kişiler
Dava açılmadan veya dava sırasında verilebilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi koruma talepleridir. Bu talepler de adli yardım kapsamına alınmıştır.
- HMK m.362 · Temyiz edilemeyen kararlar
Esas hakkında hüküm verilmeden önce hakkın korunması için verilen tedbir veya ihtiyati kararlardır. Bu kararlar madde gereğince temyiz edilemez.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.61 · VI - İhtiyati tedbirler
Esas hakkında hüküm verilinceye kadar mevcut durumu koruyan veya gecikmeden doğacak zararı önleyen, mahkemece verilen geçici nitelikli tedbirdir. Madde bu korumaları örnekleyerek sayar ve son fıkrada 'diğer tedbirler' ifadesiyle açık uçlu bırakır.
Karıştırılan kavramlar
Dava ile geçici hukuki koruma ve icra takibi arasındaki fark nedir?
Asıl dava ve iddia veya savunma bakımından talep doğrudan birinci fıkraya dayanır.
Geçici hukuki koruma ve icra takibi bakımından da fıkra açıkça uygulanır.
İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi talepler de adli yardım kapsamına girer; bu talepler için ayrı bir yoksulluk ölçütü aranmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/668 E., 2024/378 K., 10.07.2024İlgili madde: HMK m.103
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1186 E., 2023/1240 K., 13.12.2023İlgili madde: HMK m.103
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/480 E., 2022/1474 K., 09.11.2022İlgili madde: HMK m.103
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Çekişmesiz yargı işi
- İvedi iş
- Temyiz sınırı
- Yargı yeri belirlenmesi
- Yazılı yargılama usulü
- Yoksulluk
- Adli tatil
- Karşılıklılık şartı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.