Karşılıklılık şartı nedir?

Muafiyetin, yabancı devletin Türkiye'deki temsilcilerine ve memurlarına aynı nitelikte muafiyeti tanımasına bağlanmasıdır. Karşılıklılık sağlanmadıkça muafiyet doğmaz.

İstisnanın, ilgili yabancı devletin Türkiye'de çalışan kendi temsilcilik personeline benzer bir muafiyet tanımasına bağlı olmasıdır. Karşılığın varlığı istisnanın uygulanabilirliğinin ön koşuludur.

Yurt dışı mükellefler bakımından istisnanın, ilgili ülkenin de Türkiye'deki mükelleflere benzer bir istisna tanımasına bağlanmasıdır. Şart ülke bazında aranır.

Yabancı devletlere tanınan istisnanın, Türkiye'nin de aynı devletteki temsilciliklerinin benzer muafiyetten yararlanmasına bağlı olmasıdır. Yalnız (a) bendi için aranır; (b) bendinde aranmaz.

Yabancı kişinin adli yardımdan yararlanabilmesi için, kendi ülkesinde Türk vatandaşlarının da adli yardımdan yararlanabildiğinin ispatlanmasıdır. Bu şart yoksulluk ve haklılık koşullarına ek olarak aranır.

Yabancı devletlerin temsilcilik ve memurlarına tanınan istisnanın, Türkiye'nin ilgili devlette benzer muameleden yararlanmasına bağlanmasıdır. Şart gerçekleşmezse istisna uygulanmaz.

Yabancı devletlere ait elçilik, konsolosluk ve elçi meskenlerinin muafiyetinden yararlanabilmesi için Türkiye'nin de ilgili devlette benzer muafiyetten yararlanmasıdır. Şart yalnız yabancı devlet taşınmazları için aranır.

Yabancı devletin Türk tabiyetindeki kişilere, Türk hukukunun yabancılara tanıdığı ölçüde benzer hak tanıması anlamına gelir. İzin bu şartın gerçekleşmesine bağlıdır ve bu şart kendiliğinden doğmaz.

Bir yabancının Türkiye'de belirli bir hakka sahip olabilmesi için, onun devletinin de Türk vatandaşlarına aynı hakkı tanıyor olmasının aranması anlamına gelir. Madde bu şartın uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler bakımından aranmayacağını belirtir.

(c) bendindeki yabancı devlet mensupları için öngörülen koşuldur. Muafiyetin yabancı devletin Türk mensuplarına aynı imtiyazı tanımasına bağlı olduğunu ifade eder.