Uluslararası kuruluş nedir?
Kısaca
Uluslararası kuruluş, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- KDVK geç. m.26: Ev sahibi hükümet anlaşmaları veya Türkiye'nin taraf olduğu diğer anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'de faaliyet gösteren kuruluşlardır.
- 6356 s. K. m.11 · genel kurulun görev ve yetkileri: Sendika ya da konfederasyonun kurucusu olabileceği, üyesi olabileceği veya üyelikten çekilebileceği uluslararası örgütlenmedir.
- 4688 s. K. m.17: Sendika veya konfederasyonun tüzüğünde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek için kurabileceği ya da üye olabileceği, sınır ötesi nitelikteki örgütlenmedir.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeKatma Değer Vergisi Kanunu
- KDVK m.15 · Diplomatik İstisnalar
Uluslararası anlaşma ile vergi muafiyeti tanınan kuruluştur. İstisna, kuruluşun muafiyetinin kaynağının bir uluslararası anlaşma olmasına bağlıdır; salt kuruluş olması yetmez.
- KDVK geç. m.26
Ev sahibi hükümet anlaşmaları veya Türkiye'nin taraf olduğu diğer anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'de faaliyet gösteren kuruluşlardır. Maddenin istisnadan yararlanacak öznesi bu sıfatı taşıyan kuruluşlardır.
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.17
Sendika veya konfederasyonun tüzüğünde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek için kurabileceği ya da üye olabileceği, sınır ötesi nitelikteki örgütlenmedir. Kurulmasının ya da üye olunmasının koşulu, kuruluşun amaçlarına uyması ve bildirimin yapılmasıdır.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.11 · Genel kurulun görev ve yetkileri
Sendika ya da konfederasyonun kurucusu olabileceği, üyesi olabileceği veya üyelikten çekilebileceği uluslararası örgütlenmedir. Bu işlemler genel kurulun yetkisindedir.
Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu
- Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.10 · Oda meclisinin görevleri
Odanın yurt dışındaki kuruluşlarından, madde uyarınca Birliğin onayına sunulması gereken olanlardır. Yurt içi ve yurt dışı tarımsal ve ekonomik kuruluşlara üyelik kararı meclise aittir, uluslararası nitelikte olanlar ise ayrıca Birliğin onayına bağlanır.
Karıştırılan kavramlar
Diplomatik temsilcilik ile uluslararası kuruluş arasındaki fark nedir?
(a) bendi: yabancı devletin Türkiye'deki temsilcilikleri, konsoloslukları ve diplomatik haklı mensupları.
(b) bendi: uluslararası anlaşma ile muafiyet tanınan uluslararası kuruluşlar ve mensupları.
(a) bendinde karşılıklılık aranır; (b) bendinde aranmaz. Alıcının statüsü, hangi bendin uygulanacağını belirler.
Konfederasyon üyeliği ile uluslararası kuruluş üyeliği arasındaki fark nedir?
Konfederasyon üyeliği sendikalar için zorunludur ve yalnızca bir konfederasyonla sınırlıdır.
Uluslararası kuruluş üyeliği isteğe bağlıdır, birden fazla olabilir ve amaca uygunluk ile bildirim koşullarına bağlıdır.
Birden fazla konfederasyona üye olunması halinde sonraki üyelikler geçersiz olurken, uluslararası kuruluş üyeliklerinde bu sınırlama uygulanmaz; bildirim yükümlülüğü ise yalnızca ikinci fıkra kapsamındaki işlemlerde doğar.
Yurt içi kuruluş ile uluslararası kuruluş arasındaki fark nedir?
Yurt içi ve yurt dışındaki tarımsal ve ekonomik kuruluşlara üyelik ve üye kabulü, meclis kararına bağlanır.
Uluslararası kuruluşlara ait olanlar, meclisin kararının ardından Birliğin onayına sunulur.
Uluslararası kuruluş üyeliğinde meclis kararı tek başına yeterli değildir; Birlik onayı gerekir.
Yabancı resmî kurum ile uluslararası kuruluş arasındaki fark nedir?
Yabancı memleketlerin resmî kurumlarında görev, en çok on yıl aylıksız izinle yapılabilir.
Uluslararası kuruluşlarda görev, en çok yirmibir yıl aylıksız izinle yapılabilir.
İzin süre tavanı kuruma göre değişir; uluslararası kuruluş görevinde tavan on birinci yıldan sonra da uzar.
Uluslararası kuruluş ile kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren kuruluş arasındaki fark nedir?
Uluslararası kuruluşlar, Türkiye'de temsilcilik açarak ve üst kuruluşlara üye olarak Türkiye'de faaliyet gösterebilir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları yalnızca Türkiye'de kurulu üst kuruluşlara üye olabilir.
KKTC kuruluşları bakımından temsilcilik izni değil, Türkiye'deki üst kuruluşa üyelik yolu öngörülmüştür.
c bendinde yabancı devlet ile uluslararası kuruluş arasındaki fark nedir?
Yabancı devlete ait elçilik ve konsolosluk meskenleri karşılıklılık şartına bağlıdır.
Merkezi Türkiye'de bulunan uluslararası kuruluşların taşınmazlarında madde karşılıklılık şartı aramaz.
Yabancı devlet taşınmazında karşılıklılık sağlanmazsa muafiyet uygulanmaz; uluslararası kuruluş taşınmazında bu şart aranmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/776 E., 2023/1205 K., 06.12.2023İlgili madde: 6356 s. K. m.11
- 3. Daire, 2023/4034 E., 2024/953 K., 27.02.2024İlgili madde: KDVK m.15
- 3. Daire, 2023/4035 E., 2024/954 K., 27.02.2024İlgili madde: KDVK m.15
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Üyelikten çekilme
- Şube genel kurulu
- Konsolosluk
- Oda meclisi
- Konfederasyon
- Karşılıklılık şartı
- İbra
- Üst kuruluş
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.