Konsolosluk nedir?

Kanunda tanımlı6 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Konsolosluk, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TTK m.1099 · tespit edilecek konular: Türkiye'nin yabancı ülkelerdeki temsilciliğidir.
  • KDVK m.15 · diplomatik İstisnalar: Yabancı devletin Türkiye'de konsolosluk görevlerini yürüten resmi birimidir.
  • 5442 s. K. m.12: Bir devletin, başka bir devlet topraklarında kendi vatandaşlarının korunması ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi için kurduğu resmi temsilcilik.

Kanuni tanım

  • 6458 s. K. m.3/1-kYabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

    Konsolosluk: Türkiye Cumhuriyeti başkonsolosluklarını, konsolosluklarını veya büyükelçilik konsolosluk şubelerini

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1099 · 2. Tespit edilecek konular

    Türkiye'nin yabancı ülkelerdeki temsilciliğidir. Gemi yabancı bir limanda ise olay tespiti konsolosluk aracılığıyla da yapılabilir.

  • TTK m.1100 · 3. Usul

    Türk konsolosluğudur; mahkeme yerine tespit yapabilen yetkili makamdır. Madde kapsamında mahkemeyle eşdeğer biçimde yetkilidir.

  • TTK m.1101 · 4. Tutanağın aslının saklanması

    Türkiye'nin yabancı ülkedeki temsilciliği olup, tutanağın yurt dışında düzenlenmesi halinde saklama yetkisini kullanan merci olarak madde metninde yer alır.

Katma Değer Vergisi Kanunu

  • KDVK m.15 · Diplomatik İstisnalar

    Yabancı devletin Türkiye'de konsolosluk görevlerini yürüten resmi birimidir. Konsoloslar diplomatik temsilci değildir; istisna konsolosluklara yapılan teslim ve hizmetleri de kapsar.

İl İdaresi Kanunu

  • İl İdaresi Kanunu m.12

    Bir devletin, başka bir devlet topraklarında kendi vatandaşlarının korunması ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi için kurduğu resmi temsilcilik. Madde, konsoloslukların yazışma ve müracaat hakkını valiler nezdinde tanımlar.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

  • Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.14 · Havalimanı transit vizeleri

    Yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk temsilciliğidir. Madde, havalimanı transit vizesinin konsolosluklarca verileceğini öngörür.

Karıştırılan kavramlar

Mahkeme ile konsolosluk arasındaki fark nedir?

Tespitin yetkili olarak mahkemece yapılması hâli, yerli bir mercidir.

Tespitin konsolosluk aracılığıyla yapılması hâli, gemi yabancı bir limanda bulunduğunda söz konusu olur.

Her iki merci de madde kapsamında tespit yapabilir; hangisinin yetkili olduğu, geminin bulunduğu yere göre belirlenir.

TTK m.1099

Mahkeme ile konsolosluk saklaması arasındaki fark nedir?

Tutanağın aslının mahkemede saklanması; kural olarak yerli mahkeme sorumludur.

Tutanağın konsoloslukta düzenlenmiş olması; bu durumda asıl konsoloslukta saklanır.

Asıl belgenin hangi merciide bulunacağı tutanağın düzenlendiği yere göre belirlenir; örnek talebi her iki halde de aynı usulle karşılanır.

TTK m.1101

Yabancı devlet temsilciliği ile fahri konsolosluk arasındaki fark nedir?

Karşılıklılık şartıyla yabancı devletlerin elçilik ve konsoloslukları ile elçi, maslahatgüzar, konsolos ve kendi uyruğundaki memurların taşıtları.

Fahri konsoloslara ait taşıtlar.

Fahri konsoloslar bu istisnanın dışında kalır; diğer temsilcilikler yalnız karşılıklılık varsa istisnadan yararlanır.

197 s. K. m.4

Yargı işlemi ile noter, tapu, konsolosluk işlemi arasındaki fark nedir?

Yargı işlemi olduğu için yargı harçlarına tabidir ve bu durumda Tarife aranır.

Yargı dışında yapılan noter, tapu veya konsolosluk işlemleri yargı harçları kısmının kapsamı dışındadır.

Bu tür işlemlerde ilgili harç mevzuatına bakılır, yargı harçlarına ilişkin bu madde uygulanmaz.

Harçlar K. m.2

Muvazzaf ile fahri konsolosluk arasındaki fark nedir?

Muvazzaf konsoloslukta işlem kariyer konsolos ya da memur tarafından yapılır.

Fahri konsoloslukta işlem fahri konsolos tarafından yürütülür.

Madde iki tür konsolosluğu da aynı hükme bağladığından, bu ayrım harca tabi olup olmama bakımından bir sonuç doğurmaz.

Harçlar K. m.71

Konsolosluk harcı ile noter harcı arasındaki fark nedir?

Konsolosluk harçları 492 sayılı Kanunun 1. maddesinde ayrı bir kalem olarak sayılır.

Konsolosların yaptığı noter işlemleri ise bu madde uyarınca noter harçlarına ait hükümlere tabi tutulur.

Konsolosun yaptığı noter işlemi için harç hesaplanırken noter harçlarına ait hükümler uygulanır; konsolosluk harçlarının genel kalemi ayrıca hesaplanmaz.

Harçlar K. m.72

İlgili konular

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.