Görevli ve yetkili mahkeme nedir?
Kısaca
Görevli ve yetkili mahkeme, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.22 · inceleme yeri: Davaya bakmaya hukuken yetkili olan mahkemedir.
- İİK m.258 · ihtiyati haciz kararı: Dava açıldıktan sonra talep yalnız davaya bakan mahkemeye yapılır.
- 4686 s. K. m.3 · tahkimde görevli ve yetkili mahkeme, müdahalenin sınırı: Bu Kanunda mahkemeye bırakılmış işlerde hangi yargı çevresindeki hangi mahkemenin bakacağını gösteren ölçüttür.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.22 · İnceleme yeri
Davaya bakmaya hukuken yetkili olan mahkemedir. Görev kamu düzenine ilişkindir; yetki ise kesin veya nispi olabilir. Yargı yeri belirlemesinin sonucunda tespit edilen mahkeme bu niteliği taşır.
- HMK m.398 · Tedbire muhalefetin cezası
Esas hakkındaki dava açılmamışsa tedbiri veren mahkemedir; dava açılmışsa bu davanın görüldüğü mahkemedir. Şikâyetin hangi mahkemede görüleceğini bu ayrım belirler.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.258 · İhtiyati haciz kararı
Görev bakımından genel mahkemeler (asliye hukuk veya asliye ticaret, kira ilişkisinde sulh hukuk) yetkilidir; yetki m.50 uyarınca genel haciz yolundaki kurallara göre belirlenir. Dava açıldıktan sonra talep yalnız davaya bakan mahkemeye yapılır.
Milletlerarası Tahkim Kanunu
- Milletlerarası Tahkim Kanunu m.3 · Tahkimde görevli ve yetkili mahkeme, müdahalenin sınırı
Bu Kanunda mahkemeye bırakılmış işlerde hangi yargı çevresindeki hangi mahkemenin bakacağını gösteren ölçüttür. Madde, bu ölçütü davalının yerleşim yeri, olağan oturma yeri veya işyeri ile bağlar.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2023/2144 E., 2023/1971 K., 29.12.2023İlgili madde: 4686 s. K. m.3
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 2023/450 E., 2023/528 K., 25.04.2023İlgili madde: 4686 s. K. m.3
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.