Maktu harç nedir?

Nispi harçta harç, değer ölçüsüne göre alınır; oran sabittir ama harç, matrahla birlikte değişir ve dava değeri büyüdükçe artar.

Maktu harçta işlemin niteliği ve mahiyeti esas alınır; tutar sabittir ve dava değeri ne olursa olsun değişmez.

Nispi harçta matrahın doğru belirlenmesi zorunludur; maktu harçta değer tespiti harç hesabını etkilemez. Hangi harcın alınacağı tarifedeki karşılığa bakılarak belirlenir.

Davanın açılması veya işlemin istenmesi gibi, işlemden önce ödenmesi gereken maktu harçlardır.

Mahiyeti gereği işin sonunda hesaplanan harçlardır; davanın reddi hâlinde olduğu gibi.

Birincisinde ödeme işlemden önce yapılır; ikincisinde ödeme süresi harç alacağının doğmasından itibaren 15 gündür.

Maktu harçta ödeme zamanı m.27'ye göre belirlenir ve kural peşinliktir.

Nispi harçta ödeme zamanı m.28'e göre belirlenir; karar ve ilam harcının dörtte biri peşin, kalanı tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.

İki harç türünün ödeme zamanı farklıdır; nispi harçlar için m.27'deki genel kural değil m.28 uygulanır.

Madde kapsamındaki harçlar işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

Değer ölçüsüne bağlı nispi harçlarda ise harca konu değer ve oran esas alınır (HK m.15, m.21).

Bu maddedeki işlemlerde harç miktarı işlemin değerine göre değişmez; nispi oran ya da matrah hesabı yapılmaz.

Başvurma harcı, dava dilekçesi verilirken makbuz karşılığında peşin ödenir.

Nispi ve maktu harç ise ihbarname esasına göre ihbarnamenin tebliğinden itibaren bir ay içinde vergi dairesine ödenir.

İki harç türünün ödeme zamanı ve ödeme yeri farklıdır; başvurma harcında dilekçe anı, diğerlerinde tebliğ tarihinden bir ay esas alınır.

Değer ölçüsüne bağlı harçta tutar, tarifedeki değer sınıfına göre belirlenir ve değişebilir.

Maktu harçta tutar işlemin türüne göre sabittir ve değer ya da ağırlıktan bağımsızdır.

Madde yalnız değer ve ağırlık ölçüsüne tabi işlemlerde uygulanır; maktu harçlarda tarifenin değer sınıfı aranmaz.