İvazsız iktisap nedir?

4 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Malın karşılığında bir edim ödenmeksizin kazanılmasıdır. Bağış ve benzeri karşılıksız kazandırmalar bu kapsamdadır; karşılık ödenerek yapılan alım satım gibi ivazlı işlemler kapsam dışındadır.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.383 · e) İvazsız iktisap

    Şirketin paydan karşılık vermeksizin, bağış veya vasiyetname gibi yollarla pay sahibi olmasıdır. Maddenin istisnası bu tür iktisaplara tanınmıştır.

  • TTK m.384 · f) Elden çıkarma

    Şirketin karşılık vermeksizin, bedelleri tamamen ödenmiş paylara sahip olmasıdır. Madde metninde 383 üncü maddeye gönderme yapılarak bu paylar da elden çıkarma yükümlülüğüne tabi tutulmuştur.

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu

  • Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.5 · Verginin mükellefi

    Malın karşılığında bir edim ödenmeksizin kazanılmasıdır. Bağış ve benzeri karşılıksız kazandırmalar bu kapsamdadır; karşılık ödenerek yapılan alım satım gibi ivazlı işlemler kapsam dışındadır.

  • Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.7 · Beyanname

    Karşılığında bir edim ya da bedel bulunmadan mal veya hak kazanılmasıdır. Veraset ve sair suretle iktisapların bu nitelikte olduğu kabul edilir.

Karıştırılan kavramlar

İvazsız iktisap ile ivazlı iktisap arasındaki fark nedir?

İvazsız iktisapta şirket karşılık vermez; bağış veya vasiyet yoluyla pay edinir.

İvazlı iktisapta şirket payın bedelini öder ve bu hâl TTK m.382 ile m.379 sınırlarına tabidir.

İvazsız iktisap bu madde kapsamında istisna olarak değerlendirilir; ivazlı iktisabın sınırları ise ayrı hükümlere bağlıdır.

TTK m.383

Kendi paylarının iktisabı ile ivazsız iktisap: fark nedir?

382 nci maddenin (b)-(d) bentlerindeki hallerde paylar kanuni istisna nedeniyle iktisap edilir.

383 üncü maddeye göre ivazsız iktisap, bedelleri tamamen ödenmiş paylar bakımından yapılır.

Her iki durumda da aynı elden çıkarma süresi ve yüzde on sınırı uygulanır.

TTK m.384

Veraset yoluyla iktisap ile ivazsız iktisap arasındaki fark nedir?

Mirasbırakanın ölümüyle terekeden pay almak veraset yoluyla iktisaptır.

Sağlararası karşılıksız bir kazandırma, örneğin bağış, ivazsız iktisaptır.

Her iki hal de mükellefiyet doğurur; hangi halde olduğunun belirlenmesi vergi tarhının dayanağıdır.

7338 s. K. m.5

Ivazlı iktisap ile ivazsız iktisap arasındaki fark nedir?

Bedel karşılığı yapılan iktisap ve rehin kabulü; yasak yalnızca bu tür işlemler için geçerlidir.

Bedelsiz (ivazsız) edinim.

Yasak ivazlı işlemlere özgüdür; ivazsız iktisap yasağın kapsamında değildir.

TTK m.379

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. 7. Daire, 2020/816 E., 2023/2103 K., 13.04.2023
    İlgili madde: 7338 s. K. m.7
  2. 7. Daire, 1992/8380 E., 1994/6031 K., 05.12.1994
    İlgili madde: 7338 s. K. m.5

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.