Kıymet takdiri nedir?
Kısaca
Kıymet takdiri, 8 kanunda 15 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- İİK m.298 · defter tutulması ve rehinli malların kıymetinin takdiri: Malın değerinin belirlenmesi işlemidir.
- AATUHK m.81 · hacizde değerleme: Haczedilen malın para karşılığı değerinin belirlenmesi işlemidir.
- TKHK m.34 · temerrüt: Satıştan önce konut için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetki verilmiş kişi veya kurumlarca yapılan değer tespitidir.
Kanunda nerede geçiyor
15 maddeİcra ve İflas Kanunu
- İİK m.87 · Kıymet takdiri
Haciz konulan malın paraya çevrilmeden önce ekonomik değerinin belirlenmesi işlemidir. Madde, bu değerin piyasa değerine uygun olarak tespit edilmesini öngörür ve takdir eden kişiye göre farklı usul öngörür.
- İİK m.106 · Talep için müddetler ve giderlerin yatırılması
Haczedilen malın değerinin belirlenmesi işlemidir. Satış talebiyle birlikte bu işlem için gereken giderin peşin yatırılması zorunludur.
- İİK m.111/A · Borçluya satış yetkisi verilmesi
Haczedilen malın muhammen kıymetinin belirlenmesidir. Kesinleşmesi, borçluya on beş günlük sürenin verilmesi için beklenmesi gereken bir aşamadır.
- İİK m.128 · Mükellefiyetlerin listesi
Satışa esas olmak üzere icra dairesinin taşınmazın değerini belirlemesidir. Takdirde taşınmaz üzerindeki mükellefiyetlerin kıymete olan etkisi dikkate alınır.
- İİK m.128/A · Kıymet takdirine ilişkin şikâyet
İcra müdürlüğünce satışa esas olmak üzere, bilirkişi marifetiyle taşınmazın değerinin tespit edilmesi işlemidir. Madde kapsamında kıymet takdiri raporunun tebliğ edildiği ilgililer şikâyet hakkına sahiptir.
- İİK m.150/D · Satış hazırlıkları
Taşınmazın satış bedelinin esas alınacağı değerinin belirlenmesidir. Maddeye göre takibin kesinleşmesi beklenmeden yaptırılır. Takdir sonucu, satış artırma bedelinin alt sınırının hesaplanmasında kullanılır.
- İİK m.214 · Kıymet takdiri
Malın paraya çevrilmesinde ve icra işlemlerinde esas alınacak parasal değerinin belirlenmesi işlemidir. Maddenin metninde değerin hangi tarihteki ya da hangi ölçüteki piyasa değeri olduğu belirtilmez; bu ayrıntı ilgili kanun hükümlerine ve uygulamaya bırakılmıştır.
- İİK m.298 · Defter tutulması ve rehinli malların kıymetinin takdiri:
Malın değerinin belirlenmesi işlemidir. Rehinli taşınmazlarda bu işlem, 6362 sayılı Kanun uyarınca gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansıyla yetkilendirilmiş kişilere yaptırılabilir.
Devlet İhale Kanunu
- Devlet İhale Kanunu m.72 · Kamu yararına çalışan derneklere taşınmaz malların satımı
Taşınmazın satış tarihindeki alım satım rayicinin esas alınarak belirlenmesi işlemidir. Satış bedeli, bu takdire göre hesaplanır.
Kamulaştırma Kanunu
- Kamulaştırma Kanunu m.27 · Acele kamulaştırma
Taşınmazın değerinin belirlenmesi işidir. Acele kamulaştırmada bu işlem, el koymanın ön koşulu olarak mahkemece m.10 esaslarına göre yapılır; ancak diğer kamulaştırma işlemleri sonraya bırakılır.
Ereğli Şirketinden Alınan Liman, Demiryolu ve Madenlerle Kozlu ve Kilimli Demiryollarının İşletilmesi ve Havzadaki Deniz İşlerinin İnhisar Altına Alınması Hakkında Kanun
- Ereğli Şirketinden Alınan Liman, Demiryolu ve Madenlerle Kozlu ve Kilimli Demiryollarının İşletilmesi ve Havzadaki Deniz İşlerinin İnhisar Altına Alınması Hakkında Kanun m.4
Kayığın satış bedelinin komisyonca belirlenmesi işlemidir. Mahkemeye başvurulduğunda mahkeme kıymeti yeniden takdir edebilir.
Ereğli Kömür Havzasındaki Ocakların Devletçe İşlettirilmesi Hakkında Kanun
- Ereğli Kömür Havzasındaki Ocakların Devletçe İşlettirilmesi Hakkında Kanun m.7
Madenin devlet tarafından satın alınması ya da devri sırasında değerinin belirlenmesi işlemidir. Maddede hesaplanacak kıymetin dayanağı olan safi kar ve amortismanlar yekûnu bu takdirin temelidir.
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- AATUHK m.81 · Hacizde değerleme
Haczedilen malın para karşılığı değerinin belirlenmesi işlemidir. Haczi yapan memur tarafından yapılabileceği gibi, gerektiğinde bilirkişiye yaptırılabilir. Takdir edilen değer, malın hangi kısmının borcu karşılayacağını belirlemek için kullanılır.
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- TKHK m.34 · Temerrüt
Satıştan önce konut için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetki verilmiş kişi veya kurumlarca yapılan değer tespitidir. Takdir edilen kıymet satıştan en az on iş günü önce tüketiciye bildirilir.
Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.106
Haczedilen malın değerinin icra dairesince belirlenmesi işlemidir. Satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılacak giderler arasında yer alır.
Karıştırılan kavramlar
Kıymet takdiri yapılmış ile yapılmamış mal arasındaki fark nedir?
Kıymet takdiri yapılmış malda borçlu, takdirin tebliğinden itibaren yedi gün içinde talepte bulunur.
Kıymet takdiri yapılmamış malda borçlu önce kıymet takdiri yapılmasını ister.
Kıymet takdiri yapılmamışsa yedi günlük süre takdirin yapılmasından ve tebliğinden sonra işlemeye başlar.
Genel kıymet takdiri ile konut finansmanı ve TOKİ alacakları arasındaki fark nedir?
Genel hâlde icra dairesi kıymet takdirini kendisi yaptırır.
Konut finansmanı ve Toplu Konut İdaresi rehinli alacaklarında takdir yetkilendirilmiş kişi veya kuruluşlara yaptırılır.
Takdir merci değişir; sonrasında kıymet takdirine ilişkin şikâyet ve işlemler m.128/a çerçevesinde yürür.
Yeniden bilirkişi incelemesi ile yeniden kıymet takdiri arasındaki fark nedir?
Şikâyet üzerine icra mahkemesinin yaptırdığı yeni değer tespitidir ve şikâyetin esasına bağlıdır.
Kesinleşmiş bir kıymet takdirinden sonra icra dairesince yeniden yapılan takdirdir ve iki yıl kuralına tabidir.
Kesinleşen kıymet takdiri için iki yıl geçmeden yeni takdir istenemez; istisna yalnız doğal afet veya benzeri önemli değişikliklerde kabul edilir.
Takibin kesinleşmesi öncesi ile sonrası kıymet takdiri arasındaki fark nedir?
Maddeye göre kıymet takdiri, takibin kesinleşmesini beklemeden yaptırılır. Bu aşamada henüz borçlu itiraz etmiş olabilir ya da itiraz süreci devam ediyor olabilir.
Takibin kesinleşmesinden sonra yapılan satış hazırlığı, itirazın kaldırılması veya kesinleşmiş takip zemininde yürür. Kesinleşme, satış isteme ve satışa geçişin genel koşullarından biridir.
Kıymet takdiri, kesinleşme öncesinde yaptırılabilir. Takdirin yapılmış olması satışın kesinleşmiş takip şartına bağlanmasını engellemez; satışın yapılıp yapılmayacağı ayrıca belirlenir.
Kıymet takdiri ile ihale ile madde 72 satışı arasındaki fark nedir?
Genel satış usulünde taşınmaz ihale veya açık artırma yoluyla satılır ve bedel rekabetle oluşur.
Madde 72 satışında bedel, satış tarihindeki alım satım rayicine göre kıymet takdiriyle belirlenir ve alıcı derneğin amacına göre seçilir.
Bu satışta rekabetçi ihale usulü uygulanmaz; bedel kıymet takdiriyle saptanır.
Vergi değerlemesi ile icra kıymet takdiri arasındaki fark nedir?
Bu maddedeki değerleme, vergi matrahının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.
İcra hukukundaki kıymet takdiri, haciz sırasında malın satış için değerinin belirlenmesidir ve İİK m.87 ile düzenlenir.
İki kavram farklı kanunlarda ve farklı amaçla düzenlenmiştir; vergi değerlemesi hükümleri icra kıymet takdirine doğrudan uygulanmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 1975/179 E., 1976/8 K., 05.02.1976İlgili madde: 3867 s. K. m.7
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/699 E., 2025/764 K., 03.12.2025İlgili madde: İİK m.106
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/216 E., 2025/726 K., 19.11.2025İlgili madde: 2942 s. K. m.27
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Satış giderleri
- Satış isteme süresi
- Arzuhal
- Resülmâl
- Satış hazırlıkları
- Kamu yararına çalışan dernek
- Muacceliyet uyarısı
- Takibin kesinleşmesi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.