Kuruluş nedir?
Diğer yazımlar: Kuruluşlar
Kısaca
Kuruluş: Sendika ve konfederasyonları
Kanuni tanım: 6356 s. K. m.2/1-g
Kanuni tanım
- 6356 s. K. m.2/1-gSendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
Kuruluş: Sendika ve konfederasyonları
Kanunda nerede geçiyor
14 maddeSendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.1 · Amaç
Kanunda sendika ve konfederasyonlar birlikte ifade edilen üst kavramdır. Maddedeki kuruluş, işçi ve işveren tarafının örgütlerini kapsar; kamu görevlilerinin örgütleri bu kavramın kapsamına girmez, bu konu ayrı bir düzenlemeye tabidir.
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.3 · Kuruluş serbestisi
Bu maddede kanunda tanımlanan sendika ve konfederasyon gibi çalışma hayatına ilişkin örgütleri ifade eder. Kuruluş serbestisi bu kuruluşlar için geçerlidir.
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.21 · Uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarına üyelik
Maddede işçi ve işveren sendikalarını ile konfederasyonları birlikte ifade eden üst kavramdır. Maddenin ilk fıkrası, bu kuruluşların uluslararası örgütlerle ilişki kurma yetkilerini kuruluş düzeyinde tanır.
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.26 · Kuruluşların faaliyetleri
Maddede sendika, konfederasyon ve işveren sendikalarını birlikte ifade eden üst kavramdır. Hukuki kişiliği ve faaliyet sınırları tüzüğe bağlıdır.
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.28 · Kuruluşların gelirleri ve giderleri
Bu Kanun kapsamında kurulan sendika, konfederasyon ve işveren kuruluşlarıdır. Maddenin gelir ve bağış sınırlamaları bu kuruluşların tamamı için geçerlidir.
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.30 · Tutulacak defter ve kayıtlar
Bu maddede sendika, sendika şubesi ve konfederasyonları ifade eder. Defter tutma yükümlülüğü her üç tür kuruluş için de geçerlidir.
- Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.80 · Diğer kanunların uygulanması
Bu Kanunda sendika ve konfederasyonları ifade eden genel addır. Madde 80 bakımından kuruluş hakkındaki boşluk doldurma, sendikalar ve konfederasyonlar bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun
- Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun m.2 · Kuruluş
Mahkemenin Adalet Bakanlığınca kurularak faaliyete geçirilmesi işlemidir. Kuruluş, bölgelerin coğrafi durumu ve iş hacmi göz önünde tutularak yapılır ve bu konuda Adalet Bakanlığı yetkilidir.
Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun
- Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun m.1 · Amaç ve Kapsam
Maddenin (A) fıkrasında, Kanunun uygulanmasında özelleştirme kapsamına alınan varlıkların toplu adı olarak kullanılan kavramdır. Kapsamı iktisadi devlet teşekküllerinden, ticari amaçlı kamu kuruluşlarından, devletin ve Hazinenin iştiraklerindeki paylardan ve belediye ile il özel idarelerinin ticari kuruluşlarından oluşur.
Harp Okulları Kanunu
- Harp Okulları Kanunu m.6 · Kuruluş
Harp Okullarının birimlerinin, örgütsel yapısının ve bu birimlerin görev dağılımının bütünüdür. Kuruluşun ayrıntısı bu madde ile Bakanlığın takdirine bırakılmıştır.
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.26 · Giderler
Bu maddede sendika ve konfederasyonları ifade eder. Madde, sendika şubelerini de açıkça ekler; şubeler bakımından borç verme yasağı uygulanır.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.2 · Kapsam
Maddenin kapsamına alınan ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin tamamını ifade eder. Madde, bu kuruluşların her birini ayrı ayrı sayarak kapsamını belirler.
Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun
- Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.1 · Amaç ve kapsam
Mahkemenin kurulması, kaldırılması ve yargı çevresinin belirlenmesi anlamına gelir. Madde bu konuların kanunla düzenlendiğini gösterir; kuruluş ayrıntıları ilgili maddelerdedir.
Nüfus Hizmetleri Kanunu
- Nüfus Hizmetleri Kanunu m.51 · Adrese dayalı hizmet sunan kuruluşların yükümlülüğü
Adres değişikliği beyan formlarını düzenleyip nüfus idaresine gönderen, kanunda ayrıca adı sayılmayan ancak bu bildirim görevi yüklenen kurum veya kişi topluluğudur. Maddenin muhatabı bu kuruluşlardır, bireysel vatandaş değildir.
Karıştırılan kavramlar
Kuruluş ile kaldırma ve yargı çevresi değişikliği arasındaki fark nedir?
Kuruluş, Adalet Bakanlığınca yapılan bir idari işlemdir ve görüş alma zorunluluğu fıkra 2'de düzenlenmiştir.
Kaldırma ve yargı çevresinin değiştirilmesi, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararına bağlıdır ve fıkra 3'te düzenlenmiştir.
Kuruluşta yetkili merci Adalet Bakanlığıdır; kaldırma ve yargı çevresi değişikliğinde yetkili merci Hâkimler ve Savcılar Kuruludur. Kaldırma ve değişiklik kararlarında Bakanlık önerisi ve üç bakanlığın görüşü birlikte aranır.
Mahkemelerin kuruluş/yargı çevresi tespiti ile iş bölümü arasındaki fark nedir?
Kuruluş ve yargı çevresinin tespiti, mahkemenin varlığını ve sınırlarını belirler.
İş bölümü, aynı yargı çevresinde birden fazla mahkeme bulunduğunda davaların mahkemeler arasındaki dağılımını düzenler ve fıkra 4 kapsamındadır.
İş bölümü kararı mahkemenin kurulmasını ya da yargı çevresini değiştirmez; yalnızca hangi davanın hangi mahkemeye tevzi edileceğini belirler. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayımlanır ve mahkemeler tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
Kamu iktisadi teşebbüsü statüsündeki kuruluş ile statü dışındaki ticari kuruluş arasındaki fark nedir?
Kamu iktisadi teşebbüsleri ile iktisadi devlet teşekküllerinin payları ve varlıkları, (A) fıkrasının (a) bendi kapsamındadır.
Kamu iktisadi teşebbüsü statüsü dışında kalan ticari kuruluşlar, sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası kamuya ait olmak kaydıyla (b) bendi kapsamındadır.
İki grup da özelleştirme kapsamına girer; ancak ikinci grupta kamu sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası koşulu aranır.
Kadro ve kuruluş ile öğretim programı arasındaki fark nedir?
Kadro ve kuruluş, personel sayısını ve birimlerin yapısını ifade eder ve bu madde kapsamındadır.
Öğretim programı ve eğitim esasları, eğitimin içeriğini ve yöntemini ifade eder ve bu maddenin kapsamı dışındadır.
Kadro ve kuruluş Bakanlıkça belirlenirken eğitim programının düzenlenmesi bu maddeye dayanılarak yapılamaz.
Yerel kuruluş ile üst kuruluş arasındaki fark nedir?
Ticaret, sanayi ve deniz ticaret odaları ile ticaret borsaları yerel nitelikte kuruluşlardır.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, bu kuruluşların üst kuruluşudur.
Madde iki düzeyi birlikte sayar. Birlik için de organ, görev, gelir ve bütçe bakımından aynı çerçeve geçerlidir; ancak birliğin görev ayrıntıları madde içinde değil, kanunun ilgili bölümlerindedir.
Kuruluş serbestisi ile izin sistemi arasındaki fark nedir?
Madde uyarınca kuruluş, önceden izin alınmadan gerçekleşir.
İzin sisteminde kuruluş için idari makamın önceden onayı gerekir.
Serbest kuruluşta izin makamı kuruluşu engelleyemez; kuruluş usulüne uygunluk dışında bir denetim öngörülmemiştir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2025/54 E., 2025/50 K., 06.03.2025İlgili madde: 5235 s. K. m.1
- 2018/96 E., 2023/222 K., 27.12.2023İlgili madde: 6356 s. K. m.1
- 2019/6 E., 2019/25 K., 11.04.2019İlgili madde: 5174 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Demirbaş
- Toplu iş sözleşmesi
- Kuruluş serbestisi
- Dayanışma aidatı
- Defteri kebir
- İşletme hakkı
- Yaptırım
- Yardım ve bağış
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.