Millî hukuk nedir?

9 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

9 madde

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun

  • MÖHUK m.9 · Ehliyet

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur. Madde, ehliyetin bu hukuka bağlanmasında bağlama noktası olarak kullanılır.

  • MÖHUK m.10 · Vesâyet, kısıtlılık ve kayyımlık

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukuku olarak tanımlanır. Vesayet ve kısıtlılık sebeplerinin tespitinde esas alınan bağlama noktasıdır. Kişinin yerleşim yeri veya fiilî oturma yeri bu bağlama noktasını değiştirmez.

  • MÖHUK m.11 · Gaiplik veya ölmüş sayılma

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur. Kararın hangi hukuka göre verileceğini belirleyen ana bağlama noktasıdır.

  • MÖHUK m.12 · Nişanlılık

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur. Madde, tarafların millî hukuklarını ayrı ayrı ya da müşterek olarak bağlama noktası yapar.

  • MÖHUK m.13 · Evlilik ve genel hükümleri

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur. Ehliyet bakımından evlenme anındaki milli hukuk, genel hükümler bakımından ise eşlerin müşterek milli hukuku esas alınır.

  • MÖHUK m.15 · Evlilik malları

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur. Çok vatandaşlı eşlerde her bir vatandaşlık ayrı bir millî hukuk sayılır ve seçim bunlardan birine yapılabilir.

  • MÖHUK m.16 · Soybağının kurulması

    Kişinin vatandaş olduğu devletin hukukudur. Madde, çocuğun, ananın ve babanın millî hukuklarına bağlama noktası olarak yer verir; millî hukukun belirlenmesinde kişinin hangi devletin vatandaşı olduğu esas alınır.

  • MÖHUK m.18 · Evlât edinme

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur. Madde, evlat edinme ehliyet ve şartları bakımından her tarafın kendi milli hukukuna bakılmasını öngörür; kişinin yerleşim yeri hukuku bu bağlamda esas alınmaz.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.766 · A) Ehliyet

    Kişinin vatandaşı olduğu devletin hukuku anlamına gelir. Madde bu hukuku ehliyetin belirlenmesinde bağlayıcı ölçüt olarak alır.

Karıştırılan kavramlar

Millî hukuk ile türk hukuku (lex fori) arasındaki fark nedir?

Asıl kural: gaiplik veya ölmüş sayılma kararı, hakkında karar verilecek kişinin millî hukukuna tabidir.

İstisna: kişinin millî hukukuna göre bu karar verilemiyorsa ve malları Türkiye'dedir ya da eşi veya mirasçılardan biri Türk vatandaşıdır; bu halde Türk hukuku uygulanır.

Türk hukuku yalnızca millî hukukun karar vermesine imkân tanımadığı durumda devreye girer; millî hukuk karar verebiliyorsa Türk hukuku uygulanmaz.

MÖHUK m.11

Müşterek millî hukuk var ile taraflar ayrı vatandaşlıkta arasındaki fark nedir?

Taraflar aynı devletin vatandaşıysa, hükümler ve sonuçlar o devletin hukukuna tabidir.

Taraflar ayrı vatandaşlıktaysa müşterek millî hukuk bulunmaz ve Türk hukuku uygulanır.

Ayrı vatandaşlık halinde nişanın bozulmasında tazminat ve hediye iadesi Türk hukukuna göre çözülür.

MÖHUK m.12

Müşterek millî hukuk ile müşterek mutad mesken arasındaki fark nedir?

Eşlerin evlenme anında aynı devletin vatandaşı olması hâlinde müşterek millî hukuk uygulanır.

Müşterek millî hukuk yoksa, eşlerin evlenme anında aynı yerde sürekli yaşadığı müşterek mutad mesken hukuku uygulanır.

İkinci basamak ancak ilk basamağın bulunmaması hâlinde devreye girer; bu iki bağlama noktası sırayla uygulanır.

MÖHUK m.15

Millî hukuk ile mutad mesken arasındaki fark nedir?

Millî hukuk, kişinin vatandaşı olduğu devletin hukukudur ve birinci basamakta çocuk, ikinci basamakta ana ve baba için bağlama noktasıdır.

Mutad mesken, kişinin alışılmış olarak yaşadığı yerdir ve çocuk için ikinci basamakta, ana ve baba için üçüncü basamakta müşterek mutad mesken olarak kullanılır.

Millî hukuka göre soybağı kurulamadığında mutad meskene geçilir; bu nedenle çocuğun hem vatandaşlığı hem yaşadığı yer ayrı ayrı belirlenmelidir.

MÖHUK m.16

Doğrudan atıf ile atıflı milli hukuk arasındaki fark nedir?

Milli hukuk kendi iç hukukunu uyguluyorsa, o hukukun ehliyet kuralı esas alınır.

Milli hukuk başka bir devletin hukukuna atıf yapıyorsa, ehliyet atıf yapılan hukuka göre belirlenir.

Ehliyetin hangi devlet hukukuna göre değerlendirileceği farklı olur; atıf zinciri kurulursa atıfla gösterilen hukuk uygulanır.

TTK m.766

Aynı milli hukuk ile ayrı vatandaşlık arasındaki fark nedir?

Eşler aynı devletin vatandaşıysa, müşterek milli hukuk doğrudan uygulanır.

Eşler farklı devletlerin vatandaşıysa, müşterek milli hukuk bulunmadığı için ikinci basamağa geçilir.

Ayrı vatandaşlıkta müşterek mutad mesken hukuku, bu da yoksa Türk hukuku devreye girer.

MÖHUK m.14

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2013/1628 E., 2015/894 K., 04.03.2015
    İlgili madde: MÖHUK m.9, MÖHUK m.10
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2023/470 E., 2024/295 K., 29.05.2024
    İlgili madde: MÖHUK m.13
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2017/1924 E., 2019/1060 K., 15.10.2019
    İlgili madde: MÖHUK m.10

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.