MÖHUK Madde 9Ehliyet
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, kişinin hak ve fiil ehliyetinin hangi hukuka tabi olacağını; ehliyetsiz kişinin işlem yapılan ülke hukukuna göre ehil olması hâlinde bağlanacağı istisnayı; kişinin millî hukukuna göre kazandığı erginliğin vatandaşlık değişikliğiyle sona ermemesini; tüzel kişi ve kişi veya mal topluluklarının ehliyetini ve statüsü bulunmayan ya da tüzel kişiliği bulunmayan toplulukların ehliyetini düzenler. Uygulaması, bu ehliyet konularında ilgili kişi, tüzel kişi ya da topluluk bakımından yapılır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Hak ve fiil ehliyeti ilgilinin millî hukukuna tâbidir.
(2)Millî hukukuna göre ehliyetsiz olan bir kişi, işlemin yapıldığı ülke hukukuna göre ehil ise yaptığı hukukî işlemle bağlıdır. Aile ve miras hukuku ile başka bir ülkedeki taşınmazlar üzerindeki aynî haklara ilişkin işlemler bu hükmün dışındadır.
(3)Kişinin millî hukukuna göre kazandığı erginlik, vatandaşlığının değişmesi ile sona ermez.
(4)Tüzel kişilerin veya kişi veya mal topluluklarının hak ve fiil ehliyetleri, statülerindeki idare merkezi hukukuna tâbidir. Ancak fiilî idare merkezinin Türkiye'de olması hâlinde Türk hukuku uygulanabilir.
(5)Statüsü bulunmayan tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan kişi veya mal topluluklarının ehliyeti, fiilî idare merkezi hukukuna tâbidir.
Bu maddedeki kavramlar
- Erginlik
- Fiil ehliyeti
- Hak ehliyeti
- Millî hukuk
- Fiilî idare merkezi
- İşlem güvenliği istisnası
- Statüye tabi idare merkezi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
17 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/8946 · K. 2023/2653 · T. 03.05.2023Daire kararıBozma
ancak şahsın hukukunu ilgilendiren tüzel kişiliğin temsili hususunda 5718 sayılı Milletler Arası Özel Hukuk Kanunu (5718 sayılı Kanun) hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, buna göre, 5718 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesine göre hak ve fiil ehliyeti ilgilinin milli hukukuna tabi olduğu, davalının Türk hukukuna tabi tüzel kişi olması nedeniyle davayı takibe imkan sağlayacak olan fiil ehliyetinin Türk hukukuna göre belirlenmesi gerektiği,
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2020/2136 · K. 2021/2805 · T. 24.03.2021Daire kararıOnama
bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, 5718 sayılı MÖHUK 9/4 maddesi uyarınca tüzel kişilerin veya kişi veya mal topluluklarının hak ve fiil ehliyetleri, statülerindeki idare merkezi hukukuna olduğu ancak fiilî idare merkezinin Türkiye'de olması hâlinde Türk Hukuku uygulanabileceği, dava dilekçesinde ifade edilen Rusya'da kurulu "Time Travel" adlı firmanın tüm hisselerinin davacıya ait olduğu ve davacının Türkiye’de mukim bir şirket olduğu, idare merkezinin Türkiye'de bulunduğu,
- 19. Hukuk Dairesi · E. 2010/6596 · K. 2010/9689 · T. 14.09.2010Daire kararıBozma
Zira 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 9.maddesine göre tüzel kişilerin hak ve fiili ehliyeti statülerindeki idare merkezi hukukuna tabidir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Azerbaycan vatandaşı (A), üniversite için bulunduğu Ankara'da bir daire kiralamıştır. Henüz reşit olmadığından sözleşmenin geçerliliği tartışmalıdır. Azerbaycan kanunlar ihtilafı kuralı fiil ehliyeti için işlemin yapıldığı yer hukukuna atıf yapmaktadır. (A) dava sürerken Fransız vatandaşlığına geçmiştir. Hangisi doğrudur?
- A) Fiil ehliyeti kişiler hukukuna dahil olduğu için atıf kabul edilmez
- B) A artık Fransız vatandaşı olduğu için Fransız hukuku uygulanır
- C) A'nın ehliyeti Türk hukukuna tabidir
- D) Azerbaycan Türk devleti olduğu için yabancılık unsuru yoktur
- E) Ehliyet sadece mutad mesken hukukuna göre çözülür
Bu maddeyle ilgili 10 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl