MÖHUK Madde 29Eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeler
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmelerin hangi hukuka tabi olacağını belirler. Düzenlediği konular; tarafların hukuk seçimi, hukuk seçimi yoksa taşıyıcının esas işyeri ölçütü, bu ölçütün yerini alan en sıkı ilişki kuralı ve kapsama giren taşıma türleridir. Kurala, eşya taşıma sözleşmesinin taraflarını oluşturan gönderen ve taşıyıcı ile bu sözleşmeye bağlı ilişkiler bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeler tarafların seçtikleri hukuka tâbidir.
(2)Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde, sözleşmenin kuruluşu sırasında taşıyıcının esas işyerinin bulunduğu ülke aynı zamanda yüklemenin veya boşaltmanın yapıldığı ülke veya gönderenin esas işyerinin bulunduğu ülke ise bu ülkenin sözleşmeyle en sıkı ilişkili olduğu kabul edilir ve sözleşmeye bu ülkenin hukuku uygulanır. Tek seferlik çarter sözleşmeleri ve esas konusu eşya taşıma olan diğer sözleşmeler de bu madde hükümlerine tâbidir.
(3)Hâlin bütün şartlarına göre eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye bu hukuk uygulanır.
Bu maddedeki kavramlar
- Hukuk seçimi
- En sıkı ilişkili hukuk
- Gönderenin esas işyeri
- Taşıyıcının esas işyeri
- Tek seferlik çarter sözleşmesi
- Yükleme ve boşaltma ülkesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
17 karar arasından seçildi- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/2206 · K. 2023/646 · T. 02.05.2023İstinafRet
Bu durumda 5718 sayılı MÖHUK un 29. maddesine göre, eşya taşıma sözleşmesinden doğan ilişkiler açısından sözleşmenin kuruluşu sırasında taşıyıcının esas işyerinin bulunduğu ülke aynı zamanda yüklemenin veya boşaltmanın yapıldığı ülke veya gönderenin esas işyerinin bulunduğu ülke davacı şirketin esas faaliyet yeri olmadığına ve MÖHUK'un 24. maddesine göre tarafların seçtiği bir hukuk olmadığı anlaşıldığına göre olayda Türk Hukuku ve yetki kuralları uygulanacaktır.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2021/2325 · K. 2022/486 · T. 30.03.2022İstinafRet
5718 Sayılı MÖHUK 24/1 m. uyarınca, sözleşmeden doğan borç ilişkileri ve 29/1 maddesi uyarınca eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeler tarafların açık olarak seçtikleri hukuka tabi olup aynı Yasanın 47. m. uyarınca Türk mahkemelerinin yer itibariyle yetki kurallarının münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, tarafların, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan bir uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesini kararlaştırmalarının Türk Hukuku bakımından geçerli olacağı düzenlenmiştir.
- İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/758 · K. 2025/199 · T. 26.02.2025İlk dereceRet
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 29. Maddesinde, "Eşyanın taşınmasına ilişkin sözleşmeler tarafların seçtikleri hukuka tâbidir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Aşağıdaki uyuşmazlıklardan hangisinde tarafların MÖHUK uyarınca hukuk seçimi yapma yetkisi bulunmamaktadır?
- A) Sözleşmeden doğan alacak davaları
- B) Evlilik mallarına ilişkin uyuşmazlıklar
- C) Nişanlanmanın geçerliliği ve hükümleri
- D) Haksız fiil tazminat davaları
- E) Sebepsiz zenginleşme talepleri