Nispi vergi nedir?

5 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Nispi vergi, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • 488 s. K. m.7 · birden fazla imzalı kağıtlar: Kağıtta yazılı tutar veya değer üzerinden oransal olarak hesaplanan vergidir.
  • VUK m.355 · damga vergisinde: Kâğıdın konu ettiği değer üzerinden oransal olarak alınan damga vergisidir.
  • 4760 s. K. m.11 · vergileme ölçüleri ve matrah: Verginin matrah üzerinden oranla hesaplanmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Damga Vergisi Kanunu

  • Damga Vergisi Kanunu m.5 · Kağıt nüshalarının birden fazla olması

    Kâğıtta yazılı bir miktar veya değer üzerinden tabloda belirlenen oranla alınan damga vergisidir. Nispi vergide kâğıdın yalnızca bir nüshası vergilendirilir.

  • Damga Vergisi Kanunu m.7 · Birden fazla imzalı kağıtlar

    Kağıtta yazılı tutar veya değer üzerinden oransal olarak hesaplanan vergidir. Üçüncü fıkraya göre birden fazla imza sahibinin hissesi ayrıca belirlenmişse vergi hisselere göre ayrı ayrı ödenir.

  • Damga Vergisi Kanunu m.10 · Vergileme ölçüleri

    Vergi tutarının kâğıtta yazılı belli paraya uygulanan oranla hesaplandığı vergi türüdür. Hangi oranın uygulanacağı kâğıdın nev'i ve mahiyetine göre tablodan belirlenir.

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.355 · c) Damga vergisinde

    Kâğıdın konu ettiği değer üzerinden oransal olarak alınan damga vergisidir. Bu tür kâğıtlarda ceza, tahsil edilmeyen vergi tutarının yüzde 10'u üzerinden hesaplanır.

Özel Tüketim Vergisi Kanunu

  • Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.11 · Vergileme ölçüleri ve matrah

    Verginin matrah üzerinden oranla hesaplanmasıdır. Bu maddede nispi vergi, maktu vergiyle birlikte ya da asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanan tutar kadar uygulanabilir.

Karıştırılan kavramlar

Maktu vergi ile nispi vergi arasındaki fark nedir?

Maktu vergiye tabi kâğıtlarda her nüsha ayrı ayrı vergilendirilir. Ölçüt, kâğıdın tabloda sabit bir miktara bağlanmış olmasıdır.

Nispi vergiye tabi kâğıtlarda yalnızca bir nüsha vergilendirilir. Ölçüt, kâğıdın tabloda oranla vergilendirilmiş olmasıdır.

Aynı kâğıdın üç nüshası düzenlendiyse maktu vergide üç ayrı vergi doğar, nispi vergide tek vergi doğar.

488 s. K. m.5

Maktu vergi ile nispi vergi (makbuz ve ibra senedi) arasındaki fark nedir?

Maktu vergide vergi imza adedine göre hesaplanır.

Nispi vergide birden fazla imza sahibinin hissesi kağıtta ayrıca belirtilmişse vergi hisselere göre ayrı ayrı ödenir.

Nispi vergili kağıtta hisse belirtilmemişse hisselere göre bölme yapılamaz; hisse belirtilmiş ise her hisse için ayrı vergi doğar.

488 s. K. m.7

Nispi vergi ile maktu vergi arasındaki fark nedir?

Nispi vergide vergi, kâğıtta yazılı belli paraya oranla hesaplanır. Matrah kâğıdın nev'i ve mahiyetine göre belirlenen belli paradır.

Maktu vergide matrah yoktur; esas kâğıdın mahiyetidir ve tabloda gösterilen sabit tutar alınır.

Nispi vergide belli para bulunmadan vergi hesaplanamaz; maktu vergide kâğıtta para yazılı olmasa da sabit tutar alınır.

488 s. K. m.10

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2017/257 E., 2021/252 K., 11.03.2021
    İlgili madde: 488 s. K. m.5
  2. 7. Daire, 2022/3872 E., 2024/5434 K., 27.12.2024
    İlgili madde: 4760 s. K. m.11
  3. 7. Daire, 2022/3873 E., 2024/5435 K., 27.12.2024
    İlgili madde: 4760 s. K. m.11

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.