Özel sicil nedir?
Kısaca
Özel sicil, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.764: Devralanın yerleşim yeri noterliğinde tutulan ve mülkiyeti saklı tutma sözleşmelerinin kaydedildiği sicildir.
- TTK m.1354 · yetkili mahkeme a) İhtiyati haciz kararı bakımından aa) Dava açılmadan önce aaa) Türk Bayraklı gemiler: Bu sicile kayıtlı gemilerde yetkili mahkeme, kiracının yerleşim yeri mahkemesidir.
- İİK m.143 · borç ödemeden aciz vesikası: Her il merkezinde Adalet Bakanlığınca belirlenen icra dairesinde tutulan, aciz vesikalarının bir nüshasının kaydedildiği ve aleni olan sicildir.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.128 · II - Hükmü — 1. Genel olarak
Fikrî mülkiyet hakları, maden hakları, gemi ve hava taşıtları gibi değerlerin kendi özel kanunlarındaki sicilleridir. Bu sicillere ayni sermaye olarak konulduğuna dair kaydın yapılması gerekir. Özel sicile yapılan kayıt üçüncü kişinin iyiniyetini kaldırır.
- TTK m.941 · II- İstisnaları
İkinci fıkra kapsamındaki gemilerin Bakanlıkça tutulan ayrı bir sicile kaydedilmesidir (üçüncü fıkra).
- TTK m.1121 · C) Sicile şerh
941. maddenin üçüncü fıkrası gereğince Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından tutulan sicildir. Türk Gemi Siciline kayıtlı olmayan gemiler bakımından şerhin yapılacağı sicil olarak öngörülmüştür.
- TTK m.1354 · 3. Yetkili mahkeme a) İhtiyati haciz kararı bakımından aa) Dava açılmadan önce aaa) Türk Bayraklı gemiler
941 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca Türk gemisi olmayan gemiye Türk bayrağı çekilmesine izin verilerek tutulan sicildir. Bu sicile kayıtlı gemilerde yetkili mahkeme, kiracının yerleşim yeri mahkemesidir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.764
Devralanın yerleşim yeri noterliğinde tutulan ve mülkiyeti saklı tutma sözleşmelerinin kaydedildiği sicildir. Kayıt bu sicile yapılmadıkça sözleşme geçerli olmaz; tescil kurucu niteliktedir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.143 · Borç ödemeden aciz vesikası
Her il merkezinde Adalet Bakanlığınca belirlenen icra dairesinde tutulan, aciz vesikalarının bir nüshasının kaydedildiği ve aleni olan sicildir. Sicilin tutulma şekli ve içeriği yönetmelikle belirlenir.
Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu
- Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu geç. m.3 · Birlik ile ilgili yükümlülükler
Birlik tarafından tutulan, özel bir sicile kayıtlı olmayan taşınır mallara ilişkin finansal kiralama sözleşmelerinin tescil edildiği ve herkese açık olan sicildir. Hiç kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.
Karıştırılan kavramlar
Resmî şekil ile özel sicil kaydı arasındaki fark nedir?
Sözleşmenin noterde resmî şekilde düzenlenmesi.
Düzenlenen sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğindeki özel sicile kaydedilmesi.
Yalnız resmî şekle uyulup kayıt yapılmazsa sözleşme geçerli olmaz; iki koşul birlikte aranır.
Rehinli Taşınır Sicili ile diğer kanunlara göre özel sicil arasındaki fark nedir?
Diğer kanunlara göre tescili zorunlu olmayan taşınır varlıklar, Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilerek rehnedilir.
Başka kanunla tescili zorunlu kılınan taşınır varlıklar, o kanunun öngördüğü özel siciline tescil edilir.
Aynı varlık için hangi siciline tescil yapılacağı, varlığın tabi olduğu kanuna göre belirlenir. Özel sicile tescil zorunlu olan varlıkta Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil yoluyla rehin kurulamaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2024/97 E., 2024/234 K., 25.12.2024İlgili madde: İİK m.143
- 8. Hukuk Dairesi, 2013/5285 E., 2013/8806 K., 10.06.2013İlgili madde: TMK m.764
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/1625 E., 2025/1171 K., 03.07.2025İlgili madde: TTK m.128
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Borç ödemeden aciz vesikası
- Hayvan
- Bırakma
- Türk gemisi
- Varlık yönetim şirketi
- Gemi kira sözleşmesi
- Devralan
- Resmî şekil
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.