Resmî şekil nedir?
Kısaca
Sözleşmenin yetkili resmî makam önünde, kanunda öngörülen biçimde düzenlenmesini ifade eder. Geçerlilik koşulu olduğundan eksikliği sözleşmeyi hükümsüz kılar.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.374 · 2. Şekil
Sözleşmenin resmî memur önünde yapılmasını ifade eder. Bu hükümde şekil, sözleşmenin geçerlilik koşuludur; resmî şekle uyulmadan yapılan sözleşme sonuç doğurmaz.
- TMK m.706 · II. Kazanma yolları — 1.Hukukî işlem
Sözleşmenin resmî memur önünde düzenlenmesini ifade eder. Taşınmaz devrinde geçerlilik şartıdır; yalnızca ispat aracı değildir.
- TMK m.764
Sözleşmenin noterde düzenleme biçiminde yapılmasını ifade eder. Noterlik Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca düzenleme yapılması gerekir.
- TMK m.781 · 2. Sözleşme
Sözleşmenin yetkili resmî makam önünde, kanunda öngörülen biçimde düzenlenmesini ifade eder. Geçerlilik koşulu olduğundan eksikliği sözleşmeyi hükümsüz kılar.
- TMK m.830 · 3. Diğer hükümler
Anlaşmanın yetkili resmî makamda yapılmasını ifade eder. Maddede bu şekil, üst hakkının kuruluşu için aranan şekille aynı olarak öngörülmüştür.
- TMK m.856 · B. Rehnin kurulması ve sona ermesi — I. Rehnin kurulması — 1. Tescil
Rehin sözleşmesinin geçerliliği için aranan şekil şartıdır. Madde metninde bu şekil, sözleşmenin resmî biçimde yapılmasını ifade eder ve şekle uyulmaması sözleşmeyi geçersiz kılar.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.237 · A. Şekil
Sözleşmenin yetkili bir resmî makam önünde, kanunda öngörülen biçimde düzenlenmesini ifade eder. Taşınmaz satışında bu makam tapu sicil müdürlüğü, taşınmaz satış vaadinde ise noter veya tapu sicil memurudur.
- TBK m.288 · I. Bağışlama sözü verme
Bağışlama sözü verme sözleşmesinin geçerlilik koşulu olarak yetkili resmî makam önünde düzenlenmesi zorunluluğudur. Taşınmaz ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin bağışlama sözleşmelerinde aranır.
Karıştırılan kavramlar
Resmî şekil ile imza şartı arasındaki fark nedir?
Resmî şekil, sözleşmenin yapılış biçimini ve memur huzurunda düzenlenmesini ifade eder.
İmza şartı, sözleşmenin metnine bütün ortakların ya da temsilcilerinin imzasının atılmasını ifade eder.
Her iki şart da birlikte aranır; biri eksikse sözleşme geçerli kurulmamış sayılır.
Resmî şekil ile özel sicil kaydı arasındaki fark nedir?
Sözleşmenin noterde resmî şekilde düzenlenmesi.
Düzenlenen sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğindeki özel sicile kaydedilmesi.
Yalnız resmî şekle uyulup kayıt yapılmazsa sözleşme geçerli olmaz; iki koşul birlikte aranır.
Resmî şekil ile tarafların iradi şekli arasındaki fark nedir?
Kanunun aradığı resmî şekil, tarafların ayrıca kararlaştırdığı şekle bağlı değildir.
Tarafların sözleşmeyle getirdiği iradi şekil kuralı.
Kanuni resmî şekil zorunludur; taraflar anlaşarak bu şekli ortadan kaldıramaz ve bu şekle ek olarak iradi bir şekil de getirmekle yetinemez.
Resmî şekil ile elektronik ya da yazılı şekil (6750 sayılı Kanun) arasındaki fark nedir?
Madde 856, taşınmaz rehin sözleşmesinin resmî şekle bağlı olduğunu koyar.
6750 sayılı Kanun'un 4. maddesi, genel rehin sözleşmesinin elektronik ya da yazılı düzenlenmesine ve güvenli elektronik imza ya da noter onayına izin verir.
Taşınmaz rehninde resmî şekil zorunludur; 6750 sayılı Kanun'daki esnek şekil taşınmaz rehni için uygulanmaz.
Resmî şekil ile yazılı şekil arasındaki fark nedir?
Resmî şekil, sözleşmenin yetkili bir resmî makam önünde düzenlenmesini gerektirir ve taşınmaz satışı, geri alım ve alım sözleşmelerinde uygulanır.
Yazılı şekil ise sözleşmenin yazılı biçimde yapılmasını yeterli görür ve önalım sözleşmesi için öngörülmüştür.
Önalım sözleşmesi resmî makam önünde düzenlenmeden de geçerli kurulabilir; bu ayrım önalım sözleşmesini taşınmaz satışından ayırır.
Resmi şekil zorunluluğu olan işlem ile noter yetkisi olmayan işlem arasındaki fark nedir?
Kanunda resmi yapılması emredilen ve merci belirtilmemiş işlemler noter önünde yapılır (m.60/2).
Kanunda merci belirtilmiş resmi işlemler (örneğin tapu işlemleri) bu bentlerin dışında kalır.
Merci belirtilmiş resmi işlemde noterin genel yetkisi kendiliğinden doğmaz; ilgili kanunda ayrıca yetki aranır.
İlgili konular
- Bağışlama sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Taşınmaz satışı ve satış ilişkisi doğuran haklarBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Aile malları, aile malları ortaklığı ve hükmüMedeni Hukuk
- Oturma hakkı, üst hakkı ve sona ermenin sonuçlarıMedeni Hukuk
- Rehnin kurulması ve sona ermesi, taşınmazların birleştirilmesiMedeni Hukuk
- Taşınır mülkiyeti, kazanılması ve sahiplenmeMedeni Hukuk
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/1073 E., 2025/85 K., 26.02.2025İlgili madde: TBK m.237, TMK m.706
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/43 E., 2024/76 K., 07.02.2024İlgili madde: TBK m.237, TMK m.706
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/361 E., 2025/337 K., 21.05.2025İlgili madde: TBK m.237
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Hayvan
- Elden bağışlama
- Aile malları ortaklığı
- Tapu siciline tescil
- Geçerlilik şekli
- Kanuni istisna
- Özel sicil
- Devralan
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.