Peşinat nedir?

7 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Peşinat, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TBK m.260: Satılanın devrinden önce, satış bedelinin bir bölümü olarak alıcının ödemesi gereken ilk ödemedir.
  • 775 s. K. m.26: Taksitle satışta bedelin ilk ödemesi olup emsal bedelin yüzde yirmibeşi oranındadır.
  • 4876 s. K. m.5 · takiplerin durması: Yeniden yapılandırmadan yararlanmak için kanunda öngörülen ilk ödeme tutarıdır.

Kanunda nerede geçiyor

7 madde

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.253 · C. Kısmi ödemeli satışlar — I. Taksitle satış — 1. Tanımı, şekli ve içeriği

    Satış bedelinin taksitlerden önce, en geç teslim anında ödenen kısmıdır. Peşin satış bedelinin en az onda biri olmalıdır; bu oran m.256 ile belirlenir.

  • TBK m.256

    Alıcının satış bedelinin bir kısmını sözleşme kurulduğunda, en geç teslim anında ödediği ilk bedeldir. Maddenin asgari oranı satış bedelinin en az onda biridir.

  • TBK m.259

    Sözleşmenin kuruluşunda, taksitlerden önce ödenmesi kararlaştırılan bedel parçasıdır. Peşinatın ödenmemesi, taksit temerrüdünden ayrı bir seçimlik hak doğurur.

  • TBK m.260

    Satılanın devrinden önce, satış bedelinin bir bölümü olarak alıcının ödemesi gereken ilk ödemedir. İkinci fıkra, peşinatın ödenmemesi hâlini düzenler.

Gecekondu Kanunu

  • Gecekondu Kanunu m.26

    Taksitle satışta bedelin ilk ödemesi olup emsal bedelin yüzde yirmibeşi oranındadır. Kalan bedel vade farkı alınarak taksitlendirilir.

T.c. Ziraat Bankası A.ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri Tarafından Üreticilere Kullandırılan ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal Kredilerin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun

Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu

Karıştırılan kavramlar

Asgari peşinat ile cumhurbaşkanınca belirlenen peşinat arasındaki fark nedir?

Kanun metninde satış bedelinin en az onda biri asgari peşinat olarak öngörülmüştür.

Cumhurbaşkanı, satılanın türüne göre peşinat miktarını ve ödeme sürelerini yarıya kadar indirebilir ya da iki katına kadar çıkarabilir.

Satılanın türüne göre uygulanacak peşinat oranı ve ödeme süresi değişebilir; Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen oran esas alınır.

TBK m.256

Peşinat karşılığı artırım ile normal satış bedeli arasındaki fark nedir?

Peşinattan vazgeçilmesi karşılığında satış bedeline yapılan artırım anlaşması.

Taraflarca kararlaştırılmış, peşinat ödemesine bağlı olmayan satış bedeli.

Peşinattan vazgeçme karşılığı yapılan artırım hükümsüzdür; bu anlaşma geçerli bir bedel artışı doğurmaz.

TBK m.256

Peşinat ile taksit temerrüdü arasındaki fark nedir?

Peşinatın ödenmemesinde (birinci fıkra) satıcının seçimi, peşinatın ödenmesini istemek veya sözleşmeden dönmekle sınırlıdır.

Taksit temerrüdünde (ikinci fıkra) muaccel taksitleri, geri kalan bedelin tamamını veya dönmeyi isteme seçenekleri vardır.

Peşinat temerrüdünde geri kalan bedelin tamamını isteme yolu kapalıdır; taksit temerrüdünde ise belirli eşiklere ve saklı tutmaya bağlı olarak bu yol açılır.

TBK m.259

Peşinat ile taksit (gecikme zammının başlangıcı) arasındaki fark nedir?

Peşinat tutarı için gecikme zammı satış sözleşmesinin yapıldığı tarihten başlar.

Taksit tutarı için gecikme zammı vade tarihinden başlar.

Aynı tutarın yatırılmaması hâlinde iki kalem için hesap başlangıcı farklıdır.

4562 s. K. m.15

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. 3. Hukuk Dairesi, 2024/527 E., 2024/3938 K., 28.11.2024
    İlgili madde: TBK m.259

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.