Rayiç nedir?
Kısaca
Yabancı paranın Ülke parası karşısındaki değeri, yani kur bedelidir.
Bağlam: TBK m.99
Kanunda nerede geçiyor
1 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.99 · I. Ülke parası ile
Yabancı paranın Ülke parası karşısındaki değeri, yani kur bedelidir. Maddenin ikinci fıkrasında ödeme gününde, üçüncü fıkrasında ise vade ya da fiili ödeme gününde geçerli rayiç esas alınır.
Karıştırılan kavramlar
Rayiç değerin iki katlık sınır içindeki kısmı ile sınırı aşan kısım arasındaki fark nedir?
Rayiç değerin, o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarının iki katını aşmayan kısmı.
Rayiç değerin bu sınırı aşan kısmı.
Yalnız birinci kısım gelir vergisinden istisnadır; ikinci kısım normal vergilendirmeye tabi kalır.
Rayiç bedel tespiti ile vergi incelemesi arasındaki fark nedir?
Rayiç bedel tespiti 4. bent kapsamında, gayrimenkulün gösterilmesi, genel ahvalinin ve kullanılış tarzının bildirilmesi ve kirada ise kira miktarının verilmesi ödevini doğurur.
Vergi incelemesi 1, 2, 3 ve 5. bentler kapsamında işyerinde çalışma yeri, izahat ve gezdirme ödevlerini doğurur.
Hangi işlemin yürütüldüğüne göre yükümlülüğün içeriği değişir; rayiç bedel tespitinde gayrimenkul bilgisi, incelemede işyeri ve belge yardımı söz konusudur.
Maliyet bedeli ile rayiç bedel arasındaki fark nedir?
Maliyet bedeli, kıymetin edinilmesi için yapılan harcamaya dayanır.
Rayiç bedel, kıymetin piyasadaki güncel değerine dayanır.
Aynı kıymet için iki ölçü farklı parasal sonuç verir; hangisinin kullanılacağı kıymetin nevi ve mahiyetine göre belirlenir.
Rayiç bedel ile emsal bedeli ve ücreti arasındaki fark nedir?
Rayiç bedel, kıymetin genel piyasa değeridir.
Emsal bedeli ve ücreti, karşılaştırılabilir benzer kıymet veya hizmetin bedelidir.
Emsal bedeli, benzer işlemler üzerinden hesaplanır; rayiç bedel ise genel piyasa üzerinden tespit edilir.
Son muamele günü rayici ile 30 günlük ortalama rayiç arasındaki fark nedir?
Olağan piyasada, değerlemeden önceki son muamele gününün borsadaki muamele ortalaması esas alınır.
Fiyatlarda bariz kararsızlık varsa, değerlemeye takaddüm eden 30 gün içindeki ortalama rayiç Maliye Bakanlığınca esas alınabilir.
Esas alınacak rayiç değişir; ikinci yol yalnızca Bakanlık kararıyla ve bariz kararsızlık şartında uygulanır.
Tasarruf değeri ile rayiç bedel arasındaki fark nedir?
Tasarruf değeri, kıymetin sahibi açısından taşıdığı gerçek değeri ölçer.
Rayiç bedel, kıymetin piyasada genel olarak alım satım değerini ifade eder; madde metninde tanımlanmasa da ayrı bir değerleme ölçüsüdür.
Her iki ölçü aynı kıymet için farklı tutar verebilir; hangi ölçünün uygulanacağı ilgili VUK maddelerine göre belirlenir.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2022/931 E., 2026/504 K., 09.04.2026İlgili madde: TBK m.99
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2023/1429 E., 2026/278 K., 19.02.2026İlgili madde: TBK m.99
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.