Tarhiyat öncesi uzlaşma nedir?
Kısaca
Tarhiyat öncesi uzlaşma, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- VUK ek m.11 · tarhiyat öncesi uzlaşma: Vergi incelemesi sonucunda tarh edilecek vergi ve kesilecek cezalar üzerinde, tarhiyat yapılmadan önce idare ile mükellef arasında varılan uzlaşmadır.
- 4811 s. K. m.10 · matrah artırımına ilişkin ortak hükümler: Vergi incelemesi sonucunda tarhiyata konu edilecek matrah farkına ilişkin olarak mükellef ile idare arasında yapılan uzlaşma talebidir.
- 5736 s. K. m.1: Vergi tarhından önce yapılan uzlaşma talebidir.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK ek m.1 · Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli
Vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalarda, tarhiyattan önce yapılan uzlaşmadır. Maliye Bakanlığının izni ile mümkündür.
- VUK ek m.11 · Tarhiyat öncesi uzlaşma
Vergi incelemesi sonucunda tarh edilecek vergi ve kesilecek cezalar üzerinde, tarhiyat yapılmadan önce idare ile mükellef arasında varılan uzlaşmadır. Tarhiyat yapılmadan önce gerçekleşmesi bu kurumu tarhiyat sonrası uzlaşmadan ayırır.
Vergi Barışı Kanunu
- Vergi Barışı Kanunu m.10 · Matrah artırımına ilişkin ortak hükümler
Vergi incelemesi sonucunda tarhiyata konu edilecek matrah farkına ilişkin olarak mükellef ile idare arasında yapılan uzlaşma talebidir. Kanun'un 10/4. fıkrası uyarınca, 1 aylık süre içinde sonuçlandırılan incelemeler bakımından bu talepler dikkate alınmaz.
Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun
- Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun m.1
Vergi tarhından önce yapılan uzlaşma talebidir. Geçiş hükmü kapsamında bu talepler 213 sayılı Kanun'a göre sonuçlandırılır, ancak mükellef bu maddeden yararlanmak için uzlaşma gününde yazılı beyanda bulunmalıdır.
Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.93
Vergi incelemesi sonucunda tarhiyat yapılmadan önce mükellef ile idare arasında uyuşmazlığın giderilmesine yönelik talep sürecidir. Bu maddenin 15. maddeye ilişkin hükmünde, yayımı tarihinden önce bu talebin yapılmış olması istisna oluşturur.
Karıştırılan kavramlar
Tarhiyat sonrası uzlaşma ile tarhiyat öncesi uzlaşma arasındaki fark nedir?
Genel kural olarak uzlaşma, vergi ihbarnamesinin tebliğinden sonra otuz gün içinde talep edilir.
Vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalarda Maliye Bakanlığı tarhiyat öncesi uzlaşmaya izin verebilir.
Tarhiyat öncesi uzlaşma yalnız Maliye Bakanlığının izni ile mümkündür ve ihbarnamenin tebliğine bağlı otuz günlük süre bu hal için aynı biçimde işlemez.
Tarhiyat öncesi uzlaşma talebi var ile yok arasındaki fark nedir?
15 inci madde yayımı tarihinden önce tarhiyat öncesi uzlaşma talep edilmiş olanlar hakkında uygulanmaz.
Yayım tarihinden önce talep edilmemiş olanlar hakkında 15 inci madde yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Talep edilmiş dosyalar eski hükme tabi kalır; talep edilmemiş dosyalar yeni hükme tabi olur.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.