Uzlaşma nedir?

14 maddede geçiyor · 11 kanun

Kısaca

Uzlaşma, 11 kanunda 14 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • CMK geç. m.8: Şüpheli veya sanık ile mağdur arasında suçun giderilmesine yönelik anlaşmadır.
  • VUK ek m.9 · uzlaşma ve cezalarda indirme: Vergi idaresi ile mükellef arasında vergi cezasının miktarı konusunda varılan anlaşmadır.
  • SMK m.40 · itiraz ve itirazın incelenmesi: Kurumun gerekli gördüğü hallerde tarafları anlaşmaya yöneltmesidir.

Kanunda nerede geçiyor

14 maddeden 11'i

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.254 · Mahkeme tarafından uzlaştırma

    Şüpheli veya sanık ile mağdur ya da suçtan zarar görenin, bir uzlaştırmacı aracılığıyla suçun sonuçlarının giderilmesi konusunda anlaşmasıdır. Uzlaşma, uzlaşma kapsamındaki suçlarla sınırlıdır ve taraflar arasındaki karşılıklı irade birliğine dayanır.

  • CMK geç. m.8

    Şüpheli veya sanık ile mağdur arasında suçun giderilmesine yönelik anlaşmadır. Maddenin geçiş hükmü, uzlaşmanın maddenin yürürlük tarihinden önce sağlanmış olmasına bağlıdır.

Vergi Usul Kanunu

  • VUK ek m.1 · Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli

    Mükellef ile idarenin, vergi ziyaı cezaları ile belirli tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tahakkuk miktarı üzerinde anlaşmasıdır. Uzlaşma, idarenin tek taraflı tarhiyatının yerine geçen bir mutabakat niteliğindedir.

  • VUK ek m.9 · Uzlaşma ve cezalarda indirme

    Vergi idaresi ile mükellef arasında vergi cezasının miktarı konusunda varılan anlaşmadır. Bu maddede uzlaşılan cezanın üzerine ayrıca bir indirim uygulanmaması öngörülmüştür.

Sınai Mülkiyet Kanunu

  • SMK m.19 · Yayıma itirazın incelenmesi

    Kurum'un, gerekli gördüğü hâllerde itiraz taraflarını anlaşmaya yöneltmesidir. Uzlaşmaya ilişkin hususlarda 6325 sayılı Kanun'un arabuluculuk hükümleri uygulanır; uzlaşma Kurum'un zorunlu bir işlemi değildir.

  • SMK m.40 · İtiraz ve itirazın incelenmesi

    Kurumun gerekli gördüğü hallerde tarafları anlaşmaya yöneltmesidir. Usulü 6325 sayılı Kanun hükümlerine bağlıdır ve Kurum isteğe bağlı olarak başvurur.

Avukatlık Kanunu

  • Av. K. m.35/A · Uzlaşma sağlama

    Avukatların davet etmesiyle, taraflar avukatlarının ve taraf kişilerin birlikte imzaladığı tutanakla sonuçlanan, dava dışı ya da duruşma başlamadan önceki aşamada yapılan anlaşmadır. Mahkeme içi sulhten farklı olarak bir mahkeme kararına bağlı değildir.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

  • SGGSSK m.85 · Asgari işçilik uygulaması ve uzlaşma

    Devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgari işçilik incelemesinde tespit edilen ve sigortalılara maledilemeyen fark için, raporun Kurumun ilgili birimine gönderilmesinden önce işverenle yapılabilen anlaşmadır. Uzlaşılan tutarlar kesindir ve bu tutarlar hakkında işverence dava açılamaz.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanun

Kamulaştırma Kanunu

  • Kamulaştırma Kanunu geç. m.6 · Kamulaştırılmaksızın kamu hizmetine ayrılan taşınmazların bedel tespiti

    İdare ile malik arasında bedel veya karşılık konusunda anlaşma sağlanmasına yönelik usuldür. Uzlaşma, idareye ait taşınmazın trampası, sınırlı ayni hak tanınması, başka yerde imar hakkı kullandırılması veya nakdi bedel yoluyla yapılabilir. Dava şartı niteliğindedir.

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun

  • Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.43 · Soruşturmaya Başlanması, Taahhüt ve Uzlaşma

    Soruşturma sürecinde, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul eden teşebbüslerle, soruşturma raporunun tebliğine kadar yapılan usuldür. İlgililerin talebi üzerine ya da Kurul tarafından resen başlatılabilir ve sonucunda idari para cezasında indirim sağlanır.

Terim 3 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Uzlaşmaya konu olan ceza ile uzlaşma dışında kalan ceza arasındaki fark nedir?

Vergi ziyaı cezaları ile belirli usulsüzlük cezaları uzlaşmaya konu olabilir.

359. maddedeki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde kesilen ceza, bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve 370. maddenin (b) fıkrasına göre kesilen ceza uzlaşma dışındadır.

Bu cezalar için uzlaşma talebi yapılamaz ve uzlaşma tutanağına konu olmaz.

VUK ek m.1

Tarhiyat sonrası uzlaşma ile tarhiyat öncesi uzlaşma arasındaki fark nedir?

Genel kural olarak uzlaşma, vergi ihbarnamesinin tebliğinden sonra otuz gün içinde talep edilir.

Vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalarda Maliye Bakanlığı tarhiyat öncesi uzlaşmaya izin verebilir.

Tarhiyat öncesi uzlaşma yalnız Maliye Bakanlığının izni ile mümkündür ve ihbarnamenin tebliğine bağlı otuz günlük süre bu hal için aynı biçimde işlemez.

VUK ek m.1

Uzlaşma talebinden vazgeçme öncesi ile sonrası arasındaki fark nedir?

Uzlaşma tutanağı imzalanmadan önce talepten vazgeçen mükellef, 376. maddenin ilgili bendine dönebilir.

Uzlaşma tutanağı imzalandıktan sonra uzlaşma talebinden vazgeçilmesi bu hakkı doğurmaz.

Dönüş hakkı yalnız tutanak imzalanmadan önce kullanılabilir. Tutanaktan sonra uzlaşılan ceza kesinleşmiş sayılır.

VUK ek m.9

Uzlaşma ile mahkeme içi sulh arasındaki fark nedir?

Uzlaşma, avukatların davetiyle dava dışı yapılır ve bir mahkeme kararına bağlı değildir.

Mahkeme içi sulhte mahkemenin davanın sulhle sonuçlandığına dair kararı bulunur.

Uzlaşma tutanağı, mahkemenin kararı olmadan İİK m.38 anlamında ilam niteliği kazanır.

Av. K. m.35/A

Uzlaşma görüşmesi ile tutanak içeriği: fark nedir?

Uzlaşma görüşmelerine ilişkin bilgi ve belgeler sonradan açılacak davalarda delil olarak kullanılamaz.

Uzlaşmaya varılması hâlinde imzalanan sözleşme tapu tesciline esas teşkil eder.

Görüşme tutanakları taraflar aleyhine delil olamaz; ancak sözleşme bağlayıcı işlem olarak uygulanır.

2942 s. K. geç. m.6

Taahhüt ile uzlaşma arasındaki fark nedir?

Taahhüt, yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde rekabet sorununu gidermek için teşebbüsün sunduğu önerinin Kurul tarafından bağlayıcı kılınmasıdır.

Uzlaşma, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul eden teşebbüslerin, soruşturma raporu tebliğine kadar Kurul ile anlaşmasıdır.

Taahhütte soruşturma açılmaması ya da kapatılması söz konusu olur; uzlaşmada ise idari para cezası ile sonuçlanan nihai karar verilir ve cezada indirim uygulanır.

4054 s. K. m.43

İlgili konular

Örnek kararlar

2 karar
  1. 5. Hukuk Dairesi, 2024/13799 E., 2025/11208 K., 09.09.2025
    İlgili madde: 6745 s. K. m.31
  2. 5. Hukuk Dairesi, 2024/2043 E., 2024/8028 K., 02.07.2024
    İlgili madde: 6745 s. K. m.31

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.