Vergi ziyaı cezası nedir?

20 maddede geçiyor · 7 kanun

Kısaca

Vergi ziyaı cezası, 7 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • VUK m.379 · kanun yolundan vazgeçme: Vergi kaybına neden olan fiiller nedeniyle kesilen cezadır.
  • AATUHK m.51 · gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre uygulanan, vergi kaybına bağlanan cezalardır.
  • Harçlar K. m.63 · kayıtlı değer, emlak vergisi değeri): 213 sayılı Vergi Usul Kanununda düzenlenen, vergi eksik ödenmesi halinde uygulanan cezadır.

Kanunda nerede geçiyor

20 madde

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.331 · Cezalar

    Vergi kanunlarına aykırılık sonucunda Devletin vergi alacağının eksik kalmasına bağlanan idari para cezasıdır. Ceza, ziyaa uğratılan verginin miktarı ile ilişkilidir.

  • VUK m.339 · Tekerrür

    Vergi ziyaına sebebiyet verilmesi nedeniyle kesilen cezadır. Maddede tekerrür hâlinde yüzde elli oranında artırılır.

  • VUK m.340 · Suçlarda birleşme

    Vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kanunda öngörülen idari para cezasıdır. Madde bu cezanın 359. maddedeki suç cezalarıyla birleştirilemeyeceğini belirtir.

  • VUK m.344 · Vergi ziyaı cezası

    Vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen idari para cezasıdır. Ceza, uğratılan verginin katı olarak hesaplanır; suç nedeniyle hapis cezasının yerine geçmez, ayrıca uygulanabilir.

  • VUK m.371 · Pişmanlık ve ıslah

    Beyana dayanan vergilerde kanuna aykırı bir fiil sonucu vergi kaybına yol açılmasının idari yaptırımıdır. Madde, bu cezanın kesilmemesini sağlayan haber verme şartlarını düzenler; cezanın miktarı bu maddede yer almaz.

  • VUK m.373 · Mücbir sebepler

    Vergi kaybına yol açan usulsüzlük veya eksik beyan hâlinde kesilen cezadır. Mücbir sebep varsa bu ceza da kesilmez.

  • VUK m.374 · Ceza kesmede zamanaşımı

    Vergi kaybına neden olunmasının yaptırımı olan idari para cezasıdır. Cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılı, zamanaşımının başlangıcını belirler.

  • VUK m.376 · Vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirme

    Vergi kaybına neden olunmasına bağlı olarak kesilen idari para cezasıdır. Maddede yer alan indirim, bu cezanın yarısı için uygulanır.

  • VUK m.379 · Kanun yolundan vazgeçme

    Vergi kaybına neden olan fiiller nedeniyle kesilen cezadır. Bağlı olduğu vergi aslı dava konusu yapılmayan ya da 359. maddede yazılı fiillere iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezaları ayrıca düzenlenir.

  • VUK ek m.11 · Tarhiyat öncesi uzlaşma

    Vergi incelemesi sonucunda vergi ziyaına neden olan fiiller nedeniyle kesilen idari para cezasıdır. Madde bu cezayı, uzlaşmaya konu edilebilecek ceza türlerinden biri olarak sayar.

  • VUK geç. m.22

    Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinde düzenlenen, vergi kaybına neden olan eylemler için öngörülen idari para cezasıdır. Bu madde bakımından, yürürlükten kaldırılan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarının yerini alan tek ceza türüdür.

  • VUK geç. m.23

    Vergi kanunlarına aykırı davranış sonucunda vergi kaybına neden olunmasına bağlanan idari para cezasıdır. Maddenin uygulandığı dosyada tarhiyat, vergi aslı ile birlikte bu cezayı da içerir.

  • VUK geç. m.27

    Vergi ziyaına, yani vergi kanunlarına aykırı fiillerle vergi alacağının eksik doğmasına ya da geç doğmasına sebebiyet verilmesine bağlanan idari para cezasıdır. Maddede ceza, ziyaa uğratılan verginin katı olarak hesaplanır.

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

  • AATUHK m.9 · Teminat isteme

    Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaına bağlı kesilen idari para cezasıdır. Bu cezanın kesilmesini gerektiren haller, teminat istenmesinin tetikleyicilerinden biridir.

  • AATUHK m.51 · Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı

    213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre uygulanan, vergi kaybına bağlanan cezalardır. Bu cezalara, maddedeki oranın tamamı uygulanır.

Harçlar Kanunu

  • Harçlar K. m.63 · Kayıtlı değer, emlak vergisi değeri):

    213 sayılı Vergi Usul Kanununda düzenlenen, vergi eksik ödenmesi halinde uygulanan cezadır. Bu maddede tapu harcının eksik tarhı halinde bir kat olarak uygulanır.

Katma Değer Vergisi Kanunu

  • KDVK geç. m.30 · Büyük (…)118 yatırımlarda iade

    Teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanmaması hâlinde iade edilen verginin tahsili sırasında uygulanan cezadır. Ceza ile birlikte gecikme faizi de istenir.

Vergi Barışı Kanunu

  • Vergi Barışı Kanunu m.3 · Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan kamu alacakları

    Vergi kaybına neden olan fiiller nedeniyle kesilen cezadır. Dördüncü fıkra bu cezalardan iştirak, teşvik ve yardım fiilleri nedeniyle kesilenler için ayrı oran uygular.

Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun

Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Karıştırılan kavramlar

Vergi ziyaı cezası ile usulsüzlük cezası arasındaki fark nedir?

Vergi ziyaı cezası, verginin eksik kalmasına yol açan aykırılıklara bağlanır.

Usulsüzlük cezası, vergi kanunlarının biçim ve bildirim yükümlülüklerine aykırılığa bağlanır.

İki ceza türü farklı hükümlere tabidir ve ayrı ayrı uygulanır. Madde bu iki türü birlikte cezalandırma kapsamına alır.

VUK m.331

Vergi ziyaı cezası ile 359. madde suç cezası arasındaki fark nedir?

Vergi ziyaı cezası idari para cezasıdır ve 344. maddeye göre kesilir.

359. maddedeki suç cezası hapis veya adli para cezasıdır ve ceza mahkemesince hükmedilir.

Her iki ceza da aynı fiil için birlikte uygulanabilir; birleştirilerek tek bir ceza olarak hesaplanamazlar.

VUK m.340

Vergi ziyaı cezası ile usulsüzlük cezası (genel) arasındaki fark nedir?

Vergi ziyaı cezası, vergi alacağının doğduğu takvim yılına bağlı olarak beş yıllık süreye tabidir.

Diğer usulsüzlük cezaları, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden başlayarak iki yıllık süreye tabidir.

Aynı yıl içinde işlenen iki farklı cezada zamanaşımı bitiş tarihleri farklı olur; süre hesabı cezanın türüne göre yapılır.

VUK m.374

Vergi ziyaı cezası: bağlı vergi aslı ile birlikte dava konusu ile ayrı kesilen ceza arasındaki fark nedir?

Bağlı olduğu vergi aslı dava konusu yapılan vergi ziyaı cezası.

Bağlı olduğu vergi aslı dava konusu yapılmayan veya 359. maddedeki fiillere iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezası.

Birinci halde kaldırılan tutarın %75'i tasdik edilenin %75'i (madde metnindeki oran ayrımı) ayrı oranlarla tahakkuk eder; ikinci halde kaldırılan tutarın %25'i, tasdik edilen tutarın %75'i tahakkuk eder.

VUK m.379

Kaçakçılık cezası ile vergi ziyaı cezası arasındaki fark nedir?

Yürürlükten kaldırılan kaçakçılık cezasına yapılan atıf, yani eski ağır ceza türüne gönderme.

Madde kapsamında atıf sonrası uygulanan vergi ziyaı cezası (VUK m.344).

Diğer kanundaki atıf, kaçakçılık cezası yerine vergi ziyaı cezasını ifade eder ve o kanundaki hüküm vergi ziyaı cezası üzerinden uygulanır.

VUK geç. m.22

Ağır kusur ve kusur cezası ile vergi ziyaı cezası arasındaki fark nedir?

Yürürlükten kaldırılan ağır kusur veya kusur cezalarına yapılan atıf.

Vergi ziyaı cezası (VUK m.344).

Atıf, ağır kusur veya kusur cezası yerine vergi ziyaı cezasına yapılmış sayılır; ayrı bir ağır kusur veya kusur cezası kalmadığından bu cezalar için ayrı bir hesap yapılmaz.

VUK geç. m.22

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2019/4 E., 2021/78 K., 04.11.2021
    İlgili madde: VUK m.340
  2. 9. Daire, 2024/613 E., 2025/3396 K., 10.09.2025
    İlgili madde: VUK m.331
  3. Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/951 E., 2025/466 K., 18.06.2025
    İlgili madde: AATUHK m.9

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.