Vakıf nedir?
Kısaca
Belirli bir amaca özgülenmiş mal topluluğunun tüzel kişilik kazanmış hâlidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanuna göre anlamı
- 5653 s. K. m.2/1-fYunus Emre Vakfı Kanunu
Vakıf: Yunus Emre Vakfını
- 7430 s. K. m.2/1-dAntalya Diplomasi Forumu Vakfı Kanunu
Vakıf: Antalya Diplomasi Forumu Vakfını
- 7439 s. K. m.2/1-eTürk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı Kanunu
Vakıf: Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfını
- 7512 s. K. m.2/1-çDışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Kanunu
Vakıf: Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfını
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun
- Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun m.1 · Amaç ve Kapsam
Belirli bir amaca tahsis edilmiş malvarlığı üzerine kurulan tüzel kişiliktir. Bu maddede Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Vakfı, üniversiteyi kuran ve destekleyen ayrı bir tüzel kişi olarak anılmaktadır.
- Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun m.2 · Kuruluş
Belirli bir amaca özgülenmiş mal topluluğunun tüzel kişilik kazanmış hâlidir. Bu maddede, üniversiteyle birlikte kurulan ve ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ikinci öznedir.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.101 · I. Tanımı
Gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan, tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur. Vakıf bir kişi topluluğu değil, malvarlığı üzerine kurulu bir yapıdır.
Karıştırılan kavramlar
Vakıf geliri ve arazi sahibi payı ile genel kira arasındaki fark nedir?
Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ve yalnız üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirleri, maddenin son fıkrası gereğince gayrimenkul sermaye iradı sayılır.
Kira bedeli karşılığı elde edilen genel gelirler birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.
Son fıkra kapsamındaki gelirler kira sözleşmesi olmasa da bu bölüme girer; zirai faaliyete iştirak eden arazi sahibi ise bu hükmün dışında kalır.
Kira ödemesi: genel kira ve vakıf/dernek/kooperatif/yabancı devlet kiraları (5/a ve 5/b-d): fark nedir?
70. maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemeler 5/a bendi kapsamındadır.
Vakıf, dernek, kooperatif ve yabancı devlet ile uluslararası kuruluşlara ait gayrimenkul kiralarında ayrı bentler (5/b, 5/c, 5/d) uygulanır.
Kiraya verenin türü ve kiralanan malın niteliği tevkifatı belirler; 5/d bendi diplomatik statüsü bulunmayan gayrimenkuller için geçerlidir.
Kurula yapılan harcama ile diğer vakıf ve derneklere yapılan bağış arasındaki fark nedir?
Kurula yapılan nakdi, aynî bağış ve sponsorluk harcamaları, bu geçici madde kapsamındadır.
Kurul dışındaki kuruluşlara yapılan bağış ve yardımlar bu geçici maddenin kapsamında değildir.
Kurul dışı bağışlar için bu maddedeki tam indirim imkânı doğmaz; yalnızca genel bağış indirimi hükümleri uygulanabilir.
Özel hastane ile vakıf üniversitesi hastanesi ile üniversite arasındaki sözleşme arasındaki fark nedir?
Özel hastane ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi kadro sayılarının yüzde 20'si kadar üniversite ile sözleşme yapabilir.
Bu sözleşme, mesai dışı çalıştırma fıkrası kapsamında kişilerin özel hastanede çalıştırılmasından ayrı bir hukuki ilişkidir.
Yüzde 20 sınırı ve kadro hesabı ayrı uygulanır; bu sınırı aşan sözleşme kurulamaz.
Vakıf kuruluşu ve bağış ile diğer noter işlemleri arasındaki fark nedir?
Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakfın kuruluş işlemi ve bu vakfa yapılan bağışlama, harca tabi tutulmaz.
Muafiyet tanınmamış vakıfların kuruluşu ve diğer bağışlamalar, (2) sayılı tarifeye göre harca tabi işlemlerdir.
Muafiyet kapsamındaki vakıf işlemlerinde harç alınmaz; diğerlerinde tarifeye göre harç doğar.
Kamu idaresi ile kamu yararı derneği ve vakıf arasındaki fark nedir?
Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler (a bendi) harçtan müstesna tutulur.
Kamu yararına dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar (b bendi) yalnızca kendi iktisapları ve tesisleri bakımından istisnadan yararlanır.
Her iki grup da tescil ve şerh işlemlerinde muaftır; b bendi tesislerin sonradan iktisap edeceği gayrimenkulleri de kapsar.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2017/144 E., 2018/76 K., 05.07.2018İlgili madde: 7034 s. K. m.1, 7034 s. K. m.2
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/729 E., 2025/382 K., 18.06.2025İlgili madde: TMK m.101
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/217 E., 2024/522 K., 23.10.2024İlgili madde: TMK m.101
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.