Velayetin kaldırılması nedir?
Kısaca
Ana ve babanın çocuk üzerindeki velayet haklarının ve görevlerinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Bu karar, sebebi gerçekleştiren ana veya babadan ya da her ikisinden verilebilir.
Bağlam: TMK m.348
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.348 · III. Velâyetin kaldırılması — 1. Genel olarak
Ana ve babanın çocuk üzerindeki velayet haklarının ve görevlerinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Bu karar, sebebi gerçekleştiren ana veya babadan ya da her ikisinden verilebilir.
- TMK m.349 · 2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi hâlinde
Velâyet sahibinin, kanunda sayılan sebeplerden birinin gerçekleşmesi üzerine mahkeme kararıyla velâyet hakkından yoksun bırakılmasıdır. Madde 349 bakımından yeniden evlenme bu sebeplerden biri değildir; ancak çocuğun menfaatinin gerektirdiği başka olgularla birlikte değerlendirilebilir.
- TMK m.350 · 3. Velâyetin kaldırılması hâlinde ana ve babanın yükümlülükleri
Hâkimin, çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerin yetersiz kalacağı hâllerde ana ve babanın velâyet hakkını sona erdirmesidir. Bu madde, kaldırma kararının sonucunu düzenler; kaldırmanın şartları m.348'dedir.
- TMK m.354 · B. Kullanma hakkı
Ana babanın kusurları nedeniyle velayetlerinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Bu hâlde kullanma yetkisi de sona erer; kusur dışındaki nedenlerle velayetin sona ermesi bu hükmün kapsamında değildir.
Karıştırılan kavramlar
Velayetin kaldırılması ile yeniden evlenme arasındaki fark nedir?
Velayet sahibi ana veya babanın yeniden evlenmesi, bu maddedeki sebeplerden biri sayılmaz.
Yeniden evlenme sonrasında çocuğun menfaati bunu gerektiriyorsa velayet değiştirilebilir ya da vasi atanabilir.
Evlenme tek başına velayeti kaldırmaz; çocuğun menfaati ayrı bir değerlendirme konusudur. Bu ayrım m.349 kapsamındadır.
Yeniden evlenme ile velâyetin kaldırılması arasındaki fark nedir?
Ana veya babanın yeniden evlenmesi, kendi başına velâyet sahibinin velâyetten yoksun bırakılması için yeterli bir sebep değildir.
Yeniden evlenme ile birlikte çocuğun menfaatini zedeleyen ek bir olgu (çocuğa kötü davranma, yeni evlilik çocuklarına öncelik tanıma gibi) bulunuyorsa velâyet değiştirilebilir ya da kaldırılabilir.
Yalnız yeniden evlenme gerekçesiyle velâyet alınamaz; ek olgunun varlığı aranır.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2014/1047 E., 2016/171 K., 24.02.2016İlgili madde: TMK m.349, TMK m.348
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/7805 E., 2024/5509 K., 10.09.2024İlgili madde: TMK m.348
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.