Yerine işlenmiş madde nedir?
Kısaca
Yerine işlenmiş madde, 10 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- İş Mah. K. m.23: Kanun tekniğinde, bir kanunun ilgili maddelerinin başka bir kanun metnine işlenerek yürürlükten kaldırılması ve yerine yeni metnin konulmasıdır.
- 703 s. K. m.6: Kanun metninde bir hükmün değiştirildiği ya da yürürlükten kaldırıldığı, değişikliğin yapıldığı yasa metninde ayrıca yazılmadan, ilgili kanunun metnine işlenmesi anlamına gelir.
- 6111 s. K. m.86: Kanun metninde yer alan ancak sonradan yapılan bir değişiklikle içeriği çıkarılmış ve yerine başka bir düzenleme konmuş madde anlamına gelir.
Kanunda nerede geçiyor
20 maddeden 18'iAnayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.3
Bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin metninde yer alan ancak yürürlükten kalkmış ya da başka bir metinle değiştirilmiş hükümler yerine, bu hükümlerin yerini almak üzere işlenen ifade biçimidir. Madde metni bir hüküm içermez, yalnızca değişikliğin yapıldığını gösterir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.6
Kanun metninde bir hükmün değiştirildiği ya da yürürlükten kaldırıldığı, değişikliğin yapıldığı yasa metninde ayrıca yazılmadan, ilgili kanunun metnine işlenmesi anlamına gelir. Madde metnindeki parantezli not bu durumu gösterir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.17
Metinde belirtildiği üzere, bir kanun hükmünün artık yürürlükte olmadığını ya da değiştirildiğini gösteren kanun tekniği işaretidir. Bu ifade, düzenlemenin mevzuat metninde ayrıca yer almadığını, asıl değişikliğin başka bir metinde yapıldığını bildirir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.30
Kanun metninde yapılan değişikliğin ilgili kanunun kendi metnine işlendiğini, bu nedenle maddenin ayrıca bir hüküm taşımadığını gösteren kayıt türüdür. Bu tür maddeler yalnızca tarihsel ve metin düzeni açısından bilgi verir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.62
Madde metninde parantez içinde belirtildiği üzere, değiştirilen kanun hükmünün yerine yeni metnin yazıldığı, değişikliğin kendi başına bir kural koymadığı yasama tekniğidir. Maddenin kendisi bir yükümlülük veya hak kurmaz; değişiklik, atıf yapılan kanunun metnine işlenerek yürürlüğe girer.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.104
Bir kanun hükmünün, sonradan çıkarılan başka bir düzenlemeyle içeriği bakımından bir kanun hükmünde karar metnine dahil edilmesi anlamına gelen teknik biçimdir. Madde metni, bu işlemin hangi kanuna ilişkin olduğunu parantez içinde gösterir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.119
Madde metninde parantez içinde belirtildiği üzere, bir kanun maddesinin metninin, ilgili kanunun yeni hâlinde yer alması sonucu yürürlükten kalkmış ya da kanuna işlenmiş olması durumudur. Bu tür maddeler yalnızca kanunun değişmiş hâlinde geçerli kabul edilir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.175
Metinde açıklandığı üzere, değişiklik yapan hükmün kendisi bağımsız bir norm olarak varlığını sürdürmez; içeriği ilgili kanuna (burada 657 sayılı Kanuna) eklenmiş veya o kanunda değiştirilmiş olur. Uygulamada aranacak hüküm, değişikliğin işlendiği kanunun ilgili maddesidir.
- Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.185
Madde metninde belirtildiği üzere, değiştirilen hükmün ilgili kanunun metnine işlendiğini gösteren değişiklik kaydıdır. Bu kayıt tek başına yeni bir hukuki kural koymaz.
İş Mahkemeleri Kanunu
- İş Mah. K. m.12
Metinde 7036 sayılı Kanunun 12. maddesinin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 11 ila 16. maddelerinin yerine işlendiği belirtilir. Bu nedenle 12. madde, 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerini değiştiren bir değişiklik maddesidir.
- İş Mah. K. m.23
Kanun tekniğinde, bir kanunun ilgili maddelerinin başka bir kanun metnine işlenerek yürürlükten kaldırılması ve yerine yeni metnin konulmasıdır. Bu maddede hükümler 7036 sayılı Kanun'un içinde yer almaz, 6325 sayılı Kanun'a atıf yapılır.
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.86
Kanun metninde yer alan ancak sonradan yapılan bir değişiklikle içeriği çıkarılmış ve yerine başka bir düzenleme konmuş madde anlamına gelir. Bu maddede yalnızca değişikliğin kaydı bulunmaktadır.
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.176
Metnin kendisi yeni bir hüküm içermeyen, yalnızca başka bir kanunda yapılan değişikliğin 6111 sayılı Kanun'a yansıtıldığını gösteren madde biçimidir. Bu tür maddede asıl hükmün aranacağı yer, andığı kanunun ilgili maddesidir.
17/7/1963 Tarihli ve 278 Sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- 17/7/1963 Tarihli ve 278 Sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.3
Değişiklik sonrasında metnin ilgili kanuna işlendiğini gösteren kayıt biçimidir. Bu ifade, madde metninin parantez içinde yer alan açıklamasında geçmektedir ve ayrı bir hukuki kurum değildir.
Pamukbank Türk Anonim Şirketinin Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketine Devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklikyapılmasına İlişkin Kanun
- Pamukbank Türk Anonim Şirketinin Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketine Devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklikyapılmasına İlişkin Kanun m.7
Kanun metninde yer alan ve başka bir kanunun hükmünün yerine geçtiğini gösteren yazım biçimidir. Maddenin altındaki parantezli not, işlenen hükmün kaynağını bildirir.
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.19
Kanun metninde yer alan ancak sonradan yapılan bir değişiklik kanunu ile içeriği yeni hükümle değiştirilmiş ya da yürürlükten kaldırılmış madde anlamına gelir. Bu tür maddenin metni artık geçerli kuralı göstermez, yalnızca değişiklik tarihçesini gösterir.
Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.16
Metinde belirtildiği üzere, 7 ila 16. maddelerin yerine 6009 sayılı Kanun ile yeni hükümler konulmuş olduğunu ifade eder. Eski metin yürürlükten kalkmış, yerine yeni düzenleme geçmiştir.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.8
Kanun metninde yer alan ancak sonradan yürürlükten kaldırılarak içeriği başka bir kanuna taşınmış ya da yeni bir düzenlemeyle değiştirilmiş hükmü ifade eden kanun tekniği kaydıdır. Bu tür madde kendi başına bağlayıcı bir hüküm kurmaz, yalnızca değişikliğin hangi kanuna ilişkin olduğunu gösterir.
Terim 2 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Yerine işlenmiş madde ile yürürlükteki düzenleme arasındaki fark nedir?
Bu madde, metninde yalnızca 633 sayılı KHK'nin yerine işlendiğini gösteren bir not taşır.
633 sayılı KHK'nin kendi maddeleri, teşkilat ve görev hükümlerini içerir ve yürürlükteki hukuku bunlar oluşturur.
Uygulayıcı bu maddeden bir hak veya yükümlülük çıkarmaz; hukuki sonuç için 633 sayılı KHK'nin güncel maddelerine bakar.
Yerine işlenmiş madde ile yürürlükteki metin arasındaki fark nedir?
Madde metni yalnızca yerine işlendiği notunu taşır ve değişikliğin içeriğini kendisi göstermez.
Gerçek hukuki durum, 641 sayılı KHK'nın yürürlükteki halinde ve 703 sayılı KHK'nın değişiklik hükümlerinde görülür.
Uygulamada 17. maddeye dayanılarak bir hüküm uygulanmaz; sonuçlar 641 sayılı KHK'nın değişmiş metni üzerinden değerlendirilir.
Yerine işlenmiş madde ile yürürlükteki hüküm arasındaki fark nedir?
Bu maddenin kendi metni, yalnızca değişiklik notundan ibarettir ve kendi başına bir hukuki kural içermez.
Maddenin yerine geçen güncel hüküm ise değişiklik kanununda ya da sonradan düzenlenmiş metinde aranır.
Bu maddeye dayanarak bir hak, süre ya da yükümlülük ileri sürülemez; uygulanacak kural yerine geçen hükümdür.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.