Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Madde 15Kamulaştırma
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, taşınmaz kültür varlıklarının ve korunma alanlarının kamulaştırılmasında hangi idarenin, hangi programa veya ölçüte göre kamulaştırma yapacağını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Taşınmaz kültür varlıkları ve bunların korunma alanları, aşağıda belirlenen esaslara göre kamulaştırılır:
a)Kısmen veya tamamen gerçek ve tüzelkişilerle mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanları Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak programlara uygun olarak kamulaştırılır. Bu maksat için, Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine yeterli ödenek konur.
(Ek: 17/6/1987 - 3386/5 md.; Değişik:14/7/2004 – 5226/7 md.) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahallî idare birlikleri tescilli taşınmaz kültür varlıklarını, koruma bölge kurullarının belirlediği fonksiyonda kullanılmak kaydıyla kamulaştırabilirler.
b)Menşei vakıf olup da çeşitli sebeplerle kısmen veya tamamen gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetine geçen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve bunların korunma alanlarının kamulaştırılmaları, Vakıflar Genel Müdürlüğünce yapılır. Bu maksat için Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine yeteri kadar ödenek konur.
c)Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanları, imar planında yola, otoparka, yeşil sahaya rastlıyorsa bunların belediyelerce; sair kamu kurum ve kuruluşlarının bakım ve onarım ile görevli oldukları veya kullandıkları bu gibi kültür varlıklarının korunma olanlarının ise, bu kurum ve kuruluşlarca, kamulaştırılması esastır.
d)Kamulaştırmalarda bedel takdirinde, taşınmaz kültür varlıklarının eskilik, enderlik ve sanat değeri dikkate alınmaz.
e)(Değişik: 17/6/1987 - 3386/5 md.) Kamulaştırma işlemleri, bu Kanun hükümleri ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göre yapılır.
f)(Ek: 17/6/1987 - 3386/5 md.; Değişik: 25/6/2009-5917/24 md.) Sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu parseller, (…)1 başka Hazine arsa veya arazileri ile müstakil veya hisseli olarak değiştirilebilir. Sit alanı ilan edildiği tapu kütüğüne şerh edilen taşınmazları, miras ve ölüme bağlı tasarruflar dışında, sonradan edinenlerin talepleri değerlendirilmez. Ancak, Bakanlık izniyle gerçekleştirilen kazıların yapıldığı alanlarda bulunan parsellerde, maliklerin başvurusu ve kabulüne ilişkin koşul parsele yönelik uygulanır ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planı şartı aranmaz. Bu parsellerin üzerinde bina veya tesis varsa malikinin başvurusu üzerine rayiç bedeli, 2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesi hükümlerine göre belirlenerek ödenir. Bu bentle ilgili usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Bu hükümle ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
- 1.(2. fıkra (f) bendi)Anayasa Mahkemesinin 3/7/2014 tarihli ve E:2014/50, K:2014/124 sayılı kararıyla bu bendin ilk cümlesinde yer alan, “…aynı ada içerisindeki bütün parsel maliklerinin başvurusu ve karşılığında önerilen parsellerin tamamının kabulü koşuluyla,…” ibaresi iptal edilmiştir.
Değişiklik geçmişi(5)
- 25.06.2009“Sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında…” ile başlayan bent 25.06.2009 tarihinde 5917 sayılı Kanunla değiştirildi
- 14.07.2004“Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahallî idare…” ile başlayan fıkra 14.07.2004 tarihinde 5226 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.06.1987“Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahallî idare…” ile başlayan fıkra 17.06.1987 tarihinde 3386 sayılı Kanunla eklendi
- 17.06.1987“Kamulaştırma işlemleri, bu Kanun hükümleri ile 2942 sayılı Kamulaştırma…” ile başlayan bent 17.06.1987 tarihinde 3386 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.06.1987“Sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında…” ile başlayan bent 17.06.1987 tarihinde 3386 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Korunma alanı
- Fonksiyon
- Hazine arsa veya arazisi ile değişim
- Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı
- Menşei vakıf taşınmaz
- Sit alanı ve kesin inşaat yasağı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
99 karar arasından seçildi- 6. Daire · E. 2024/7972 · K. 2025/4295 · T. 23.09.2025Daire kararıRet
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 15. madde hükmü ile korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarında kamulaştırma yapılabileceği öngörülmüş olduğundan, anılan Yasa uyarınca yapılacak olan kamulaştırmalarda 2942 sayılı Yasanın acele kamulaştırmayı düzenleyen 27. maddesi hükmünün de uygulanabileceği açıktır.
- 20. Hukuk Dairesi · E. 2014/839 · K. 2014/4559 · T. 15.04.2014Daire kararıOnama
Köyü 132 ada 1 nolu parselin 2863 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca Milli Park olduğundan ve zilyetlik yoluyla kazanılamacağından Hazine adına Milli Park olarak tesciline ve beyanlar hanesine Milli Park olarak yazılmasına, Hazine kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Kadastro Kanununun 31. maddesi uyarınca vekilin emek ve mesaisine karşılık takdiren 250,00 TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ...
- İkinci Bölüm · E. 2015/14525 · T. 10.10.2019AYM bireysel başvuruRet
Taraflar arasındaki trampa sözleşmesi, başvurucuya ait taşınmazların 21/7/1983 tarihli ve2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri uyarınca ilan edilen sit alanı içinde kalması nedeniyle aynı Kanun'un 15. maddesi uyarınca yapılmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.