Yapı Denetimi Hakkında Kanun Madde 5Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun

YürürlükteSon değişiklik: 05.12.2024

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, yapı denetim hizmet sözleşmesinin hangi kuruluşla ve hangi usulle kurulacağını, sözleşmenin içeriğini, fesih sınırını, yapı denetim hizmet bedelinin oranlarını ve bu bedelin yatırılış usulünü düzenler. Madde, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasındaki sözleşme ilişkisine uygulanır; yapı denetim kuruluşunun ilgili idareye karşı sorumluluğu ile yapı müteahhidinin ve diğer tarafların ilişkisi bu maddenin konusu değildir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik birinci fıkra:5/12/2024-7534/12 md.) Yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan yapılarda yapı sahibince belirlenen yapı denetim kuruluşuyla, diğer hizmet sözleşmelerinde ise Bakanlıkça yayımlanacak usul ve esaslara göre o yapı için ilde faaliyet gösteren yapı denetim kuruluşu sayısı da dikkate alınarak elektronik ortamda aynı anda birinci ve ikinci sıralı olarak belirlenen en fazla iki yapı denetim kuruluşundan biriyle, yapı sahibi arasında yapı denetim hizmet sözleşmesi akdedilir. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. Yapı denetim hizmet sözleşmeleri Bakanlıkça belirlenen haller dışında feshedilemez.

Bu sözleşmede; taahhüt edilen hizmetin konusu, yeri, inşaat alanı, süresi, varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fizikî özellikleri, yapı denetimi hizmet bedeli, yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır.

İlgili idare; yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere, yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur, yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur.

(Mülga dördüncü fıkra: 8/8/2011-KHK-648/ 27 md.)

(Değişik beşinci fıkra:5/12/2024-7534/12 md.) Yapı denetimi hizmeti için yapı denetim kuruluşuna ödenecek hizmet bedeli, yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilir. Bu bedel, yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas yapı inşaat alanı 1.000 (dahil) metrekareye kadar olan yapılarda hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin %1,75’i, yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas yapı inşaat alanı 1.001 metrekareden 50.000 (dahil) metrekareye kadar olan yapılarda hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin %1,5’i, diğer yapılarda hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin %1,25’i kadardır. Elektronik dağıtıma tabi olmayan işlerde, ikinci cümlede belirtilen oran en fazla %3,50’ye kadar artırılabilir. Hizmet bedeli oranı, yapım süresi bir yılı aşan iş için yıllık %5 artırılır. Güçlendirme işleri için belirlenecek yapı denetim hizmet bedeli yapının tamamı için belirlenecek yapı denetim hizmet bedelinin %25’inden az olamaz. Yapı denetimi hizmet bedeline laboratuvarlara yaptırılacak olan taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerden Bakanlıkça belirlenenlerin masrafları dâhil olup katma değer vergisi ile yapı denetim kuruluşu tarafından talep edilen ve taşıyıcı sisteme ilişkin olmayan malzeme ve imalâtlar konusunda yapı müteahhidince yaptırılacak olan laboratuvar deneylerinin masrafları dâhil değildir. Yapı denetim kuruluşu, yapı sahibinden başka bir ad altında, ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. Yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Organize Sanayi Bölgeleri, Serbest Bölgeler ve Sanayi Siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için %50’yi geçmemek üzere indirimli uygulanır. Bu indirim oranlarına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.

(Değişik altıncı fıkra: 12/7/2013-6495/73 md.) Yapı denetim hizmet bedeli, yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılır. Yatırılan tutarların %3’ü ruhsatı veren idarenin, %3’ü Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmesinin hesabına aktarılır.

(Mülga yedinci fıkra: 8/8/2011-KHK-648/ 27 md.)

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(5)
  1. 05.12.20241. fıkra 05.12.2024 tarihinde 7534 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 05.12.20245. fıkra 05.12.2024 tarihinde 7534 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 12.07.20136. fıkra 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 08.08.20114. fıkra 08.08.2011 tarihinde KHK-648 yürürlükten kaldırıldı
  5. 08.08.20117. fıkra 08.08.2011 tarihinde KHK-648 yürürlükten kaldırıldı

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)
Bu maddede geçen tanımlar(9)
Bakanlık
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,1
İlgili idare
Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri, bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri, yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri
Yapı sahibi
Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri
Yapım süresi
Yapı sahibinin, yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi
Yapı inşaat alanı
Işıklıklar hariç, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını, f) (Değişik:11/5/2018-7143/18 md.) Hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda, yapı inşaat alanının, Bakanlıkça Yönetmelik ile belirlenen birim maliyeti veya birim maliyetleri ile çarpımından elde edilen bedeli
Taşıyıcı sistem
Yapıların; temel, betonarme, ahşap, çelik karkas, duvar, döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını
Yapı denetim kuruluşu
Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi
Yapı müteahhidi
Yapım işini, yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen, ilgili meslek odasına kayıtlı, gerçek ve tüzel kişiyi
Laboratuvar
İnşaat, zemin ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm, muayene, kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden, Bakanlıktan izin almış tesisi,2 n) (Ek:11/5/2018-7143/18 md.)Yardımcı kontrol elemanı: Denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapacak olan mimar ve mühendisler ile Bakanlıkça sınırları belirlenen yapı grubu ve inşaat alanına kadar olan yapılarda mimar ve mühendisler yerine yapı denetimi faaliyetlerine katılabilen teknik öğretmen, yüksek tekniker, tekniker ve teknisyenle

Bu maddedeki kavramlar

  • Elektronik dağıtım
  • Emanet nitelikli hesap
  • Hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyeti
  • Yapı denetim hizmet sözleşmesi
  • Yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas inşaat alanı
  • Yapı tatil tutanağı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

110 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2017/510 K.2017/756 T.2017-04-19
    Hukuk Genel KuruluKabul
    Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri 4708 sayılı Kanunun 5. maddesi hükmü gereği yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir.

    Madde bu karardan sonra (05.12.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  2. 6. Hukuk Dairesi · E. 2024/786 · K. 2025/1419 · T. 10.04.2025
    Daire kararıBozma
    2. Uyuşmazlık konusu yapı denetim hizmet sözleşmesi 22.10.2007 tarihli olup, bu tarihe göre uygulanması gereken 4708 sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanun’un 5. maddesinin 5. ve devamı fıkralarında “Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri, asgarî hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla, projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fizikî, ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir.
  3. 5. Ceza Dairesi · E. 2011/13438 · K. 2012/9388 · T. 25.09.2012
    Daire kararıBozma
    yapı denetim şirketi ve yapı sahibi arasında imzalanan sözleşme gereğince yatırılması gereken yapı denetim hizmet bedelinin yatırılmaması üzerine 4708 sayılı Yapı Denetim Kanununun 5/3. maddesi ve Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliğinin 14/son maddesi hükümleri doğrultusunda söz konusu inşaatın katılan belediye görevlilerince 05/02/2008 tarihinde durdurulduğu ve mühürlendiği, 25/04/2008 tarihinde yapılan kontrolde mührün bozularak inşaata devam edildiğinin tespit edildiği,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.