TCK Madde 55Kazanç müsaderesi
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 55. maddesi kazanç müsaderesini düzenler; suçtan elde edilen maddi menfaatlerin ve bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine, bunun koşullarına, mağdurun iadesi halinde müsaderenin dışlanmasına, karşılığın para olarak müsaderesine (kaim değer) ve iyiniyetli iktisap ayrımına ilişkindir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.
(2)Müsadere konusu eşya veya maddi menfaatlere elkonulamadığı veya bunların merciine teslim edilmediği hallerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir.
(3)(Ek: 26/6/2009 – 5918/2 md.) Bu madde kapsamına giren eşyanın müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Maddede, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesini engelleyecek etkin bir yaptırım olarak kazanç müsaderesine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu düzenleme ile güdülen temel amaç, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesinin önüne geçilmesidir. Bu nedenle yeni hükümde kazanç müsaderesi kapsamlı bir biçimde düzenlenmiş ve suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde edilen ekonomik kazançların müsaderesi olanaklı hâle getirilmiştir. Böylece, kazanç müsaderesi, "karapara aklama", uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti, dolandırıcılık, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma gibi ekonomik çıkar elde etme amacıyla işlenen suçlara karşı etkin biçimde caydırıcılık özelliği olan bir yaptırım niteliğine kavuşturulmuştur. Bu hükmün uygulanmasında mağdurun ve iyi niyetli üçüncü kişilerin hakları korunacak, bunlara ait maddî değerler kazanç müsaderesine tabi tutulmayacaktır. Düzenleme ile getirilen diğer bir yenilik, kaim değerin müsaderesidir. Buna göre, müsadere konusu ekonomik değerin harcama, imha, tüketme gibi hareketlerle müsaderesinin imkânsız kılınması hâlinde, karşılığı para tutarının müsaderesine karar verilecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(1)
- 26.06.20093. fıkra 26.06.2009 tarihinde 5918 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(2)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- İyiniyetli iktisap
- Kaim değer
- Kazanç müsaderesi
- Maddi menfaat
- Değerlendirme veya dönüştürme
- Mağdura iade
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
495 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2020/20 K.2022/730 T.2022-11-22Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Cumhuriyet Başsavcılığının 11.06.2013 tarihli ve 2195-223 sayılı iddianamesiyle TCK'nın 188/3, 53, 54 ve 55. maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı,
- 8. Ceza Dairesi · E. 2024/22084 · K. 2025/10626 · T. 15.12.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
2. Adli Emanet Memurluğu'nun 202323744 sırasına kayıtlı 3.940 TL'nin suçtan elde edilen gelir olduğu sabit olmadığı anlaşılmakla sahibine iadesi yerine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 55/1. maddesi uyarınca müsaderesine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüş ise de bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.
- 7. Ceza Dairesi · E. 2024/6927 · K. 2025/3674 · T. 10.03.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
Suça konu edilen eşyaya el konulamadığından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 55/2. maddesi gereğince bunların karşılığı olan eşyanın gümrüklenmiş değerinin müsaderesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Güvenlik TedbirleriCeza Hukuku Genel · 5.1 Yaptırımlar -1 · 9:28
- Kazanç MüsaderesiCeza Hukuku Genel · 5.1 Yaptırımlar -1 · 14:29
Bu maddeye özel soru
"Müsadere" kurumu ile ilgili aşağıdakilerin hangisinde eşya ve kazanç müsaderesi arasındaki fark doğru ifade edilmiştir?
- A) Eşya müsaderesi sadece taksirli suçlarda, kazanç müsaderesi ise sadece kasten işlenen suçlarda uygulanır.
- B) Eşya müsaderesinde suçta kullanılan eşyaya el konulurken; kazanç müsaderesinde suçtan elde edilen maddi menfaatlerin iade edilememesi durumunda bunların değerine el konulur.
- C) Kazanç müsaderesi için mutlaka bir mahkûmiyet hükmü gerekirken, eşya müsaderesi için dava açılması yeterlidir.
- D) İyiniyetli üçüncü kişilere ait eşyalar her durumda müsadere edilebilirken, kazanç müsaderesinde üçüncü kişilerin hakkı saklıdır.
- E) Eşya müsaderesi bir ceza, kazanç müsaderesi ise bir güvenlik tedbiridir.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl