CMK Madde 234Mağdur ile şikâyetçinin hakları
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, suçun mağduru ile şikâyetçinin soruşturma ve kovuşturma evrelerindeki haklarını sayar: delil toplanmasını isteme, belge örneği isteme, belirli suçlarda baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteme, vekil aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletme, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz, duruşma gününden bilgilendirilme, davaya iştirak ederek katılma, tutanak ve evraklardan suret talep etme, tanıkların çağrılmasını talep etme ve davayı sonuçlandıran kararlara kanun yoluna başvurma.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Mağdur ile şikâyetçinin hakları şunlardır:
a)Soruşturma evresinde;
1.Delillerin toplanmasını isteme,
2.Soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme,
3.(Değişik: 24/7/2008-5793/40 md.) Vekili bulunmaması halinde, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteme,
4.153 üncü maddeye uygun olmak koşuluyla vekili aracılığı ile soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme,
5.Cumhuriyet savcısının, kovuşturmaya yer olmadığı yönündeki kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakkını kullanma.
b)Kovuşturma evresinde;
1.Duruşmadan haberdar edilme,
2.Kamu davasına katılma,
3.Tutanak ve belgelerden örnek isteme,2
4.Tanıkların davetini isteme,
5.(Değişik: 24/7/2008-5793/40 md.) Vekili bulunmaması halinde, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteme,
6.Davaya katılmış olma koşuluyla davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma.
(2)Mağdur, onsekiz yaşını doldurmamış, sağır veya dilsiz ya da meramını ifade edemeyecek derecede malûl olur ve bir vekili de bulunmazsa, istemi aranmaksızın bir vekil görevlendirilir.
(3)Bu haklar, suçun mağdurları ile şikâyetçiye anlatılıp açıklanır ve bu husus tutanağa yazılır.
(4)(Ek:17/10/2019-7188/21 md.) Soruşturma veya kovuşturma evresinde, dava nakli veya adlî tıp işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışında bir yere gitme zorunluluğu doğması hâlinde mağdurun yapmış olduğu konaklama, iaşe ve ulaşım giderleri, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
- 1.(madde başlığı)12/5/2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, birinci fıkranın (a) bendinin (3) numaralı alt bendi ile (b) bendinin (5) numaralı alt bendinde yer alan “cinsel saldırı suçu ile” ibareleri “cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.Anayasa Mahkemesi’nin 17/5/2012 tarihli ve E.: 2011/37, K.: 2012/69 sayılı Kararı ile bu alt bentte yer alan “… vekili aracılığı ile…” ibaresi iptal edilmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 17.10.20194. fıkra 17.10.2019 tarihinde 7188 sayılı Kanunla eklendi
- 17.05.20121. fıkra (b) bendi 17.05.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2011/37, K.2012/69)
- 24.07.20081. fıkra (3) bendi 24.07.2008 tarihinde 5793 sayılı Kanunla değiştirildi
- 24.07.20081. fıkra (5) bendi 24.07.2008 tarihinde 5793 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Vekil
- Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı
- Soruşturma
- Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
- Kovuşturma
- İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.112 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2022/310 K.2025/121 T.2025-03-12Ceza Genel KuruluRetYerleşik içtihat
katılanın çocukları olan ... ve ...’ya yargılama sırasında on sekiz yaşını doldurmamış mağdur sıfatında oldukları gerekçesi ile CMK’nın 234/2. maddesi uyarınca açıklanan sebeplerle şartlar oluşmadığı hâlde görevlendirilen vekilin,
- Ceza Genel Kurulu E.2023/590 K.2024/139 T.2024-03-20Ceza Genel KuruluKabulYerleşik içtihat
Bu düzenlemenin amacı, ayrıntıları yukarıda açıklanan duruşmadan haberdar edilme hakkının kullandırılmaması suretiyle CMK'nın 234. maddesinin ihlal edilmesi durumunda anılan hukuka aykırılığın telafisine imkân sağlamaktadır.
- 7. Ceza Dairesi · E. 2025/5313 · K. 2025/13574 · T. 05.11.2025Daire kararıBozma
Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260. maddesi gereğince, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için yasa yollarının açık olduğu gözetilip, 5271 sayılı Kanun'un 234/1. maddesi uyarınca davadan haberdar edilip duruşma günü bildirilmeden, yokluğunda yargılamaya devamla hüküm kurulması nedeniyle suçtan zarar gören ...
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Mağdur ve şikayetçinin hakları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla belgeden örnek isteyebilirler.
- B) Duruşmadan haberdar edilme hakları vardır.
- C) Kamu davasına katılma hakları vardır.
- D) Vekili bulunmaması halinde, her türlü suçta baro tarafından kendilerine zorunlu avukat atanır.
- E) Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edebilirler.
Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl