Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu Madde 40Yaş Hadleri
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, emekli sandığı iştirakçilerinin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş hadlerini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik birinci fıkra: 21/4/2005 – 5335/3 md.) İştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 65 yaşını doldurdukları tarihtir. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mankemesi’nin 3/4/2007 tarihli ve E: 2005/52, K: 2007/35 sayılı Kararı ile.) Bu görevlere, 65 yaşını dolduranların açıktan veya naklen atamaları yapılamaz.
a)(Mülga: 8/7/2003-4919/3 md.)
b)(Değişik: 21/4/2005 – 5335/3 md.) Üniversite öğretim üyelerinin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir.
c)(Mülga: 28/4/1982 - 2665/6 md.)
ç)(Değişik: 6/2/1959 - 7198/1 md.) Aşağıda yazılı olanların yaş hadleri, hizalarında gösterilen yaşları doldurdukları tarihlerdir: I – Subay, askeri memur, gedikliler ve uzman erbaşlar:1 1 – Asteğmen, teğmen ve üstteğmenler 41 2 – Yüzbaşı, kıdemli yüzbaşı ve önyüzbaşılar 46 3 – Binbaşılar 52 4 – Yarbaylar 55 5 – Albaylar (Değişik: 12/12/1980 - 2358/1 md.) 60 6 – Tuğ ve Tümgeneral ve amiraller (Değişik: 12/12/1980 - 2358/1 md.) 62 7 – Kor ve organeraller ve amiraller 65 8 – Mareşal ve büyük amiraller 68 9 – 6, 7 ve 8 inci sınıf askeri memurlarla memur yardımcıları ve askeri hastabakıcı hemşireler 55 10 – Daha yukarı sınıflardaki askeri memurlar 60 11 – Gedikli subaylar 52 12 – Gedikli çavuşlar (Astsubay astçavuşlar ve astsubay çavuşlar)2 4 13 – Gedikli üstçavuşlar (Astsubay üstçavuşlar) 46 14 – Gedikli başçavuşlar (Astsubay başçavuşlar) 49 15 – Başgedikliler (Astsubay kıdemli başçavuşlar) 55 16- (Ek:18/2/2021-7281/3 md.) Uzman erbaşlar 55 II – Emniyet mensupları: 1 – Her derecedeki emniyet müdürleri ve emniyet ve polis müfettişleri 60 2 – Emniyet müfettiş yardımcıları ve emniyet amirleri 58 3 – Başkomiser, komiser ve komiser yardımcıları 56 4 – (Değişik: 16/6/2010-5997/13 md.) Kıdemli başpolis memuru, başpolis memuru ve polis memurları 5- (Ek:11/6/2020-7245/15 md.) Çarşı ve mahalle bekçileri 60 III- (Değişik: 3/6/2011-640-KHK/40 md.) Gümrük Muhafaza mensupları: 1 - Gümrük Muhafaza Memurları 55 2- Gümrük Muhafaza Kısım Amirleri 60 IV – Posta, telgraf ve telefon hat başbakıcı ve başdağıtıcıları ile hat bakıcıları ve dağıtıcıları 55 V – (Ek: 13/6/1994 - KHK - 546/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/7/1994 tarih ve E.1994/67, K.1994/64-2 sayılı Kararı ile ; Yeniden Düzenleme : 16/2/1995 - 4069/1 md.) Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarındaki kadro karşılığı sözleşmeli çalıştırılanlar dahil memurlardan: 1. Müsteşar Yardımcısı, Başkan, Hukuk Müşaviri, Öğretim Kurulu Başkanı, Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşavir Başyardımcısı, Müşavir, Başmüfettiş, Öğretim Kurulu Üyesi, 60 Başmüşavir 2. Daire Başkanı, Hukuk Müşavir 1 inci Sınıf Yardımcısı, Başmüfettiş, Öğretim Üyesi, Müşavir 3. 1 inci Sınıf İstihbarat Uzmanı, 1 inci Sınıf Uzman, Hukuk Müşaviri 1 inci Sınıf Yardımcısı, Müfettiş, Öğretim Üyesi, Müşavir, Savunma Sekreteri, Daire Başkan Yardımcısı, Öğretim 56 Üyesi Yardımcısı 4. 2 nci Sınıf İstihbarat Uzmanı, 2 nci Sınıf Uzman, Hukuk Müşavir 2 nci Sınıf Yardımcısı, Müfettiş Yardımcısı, Öğretim Üyesi Yardımcısı 5. Diğer kadrodakiler 52
(Ek cümle:16/7/2020-7250/1 md.) Yukarıdaki (ç) fıkrasının (I) işaretli bendinin (15) numaralı alt bendinde gösterilenlerin yaş hadleri ilgisine göre 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu veya 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununda belirtilen esaslara göre 60 yaşını geçmemek kaydıyla uzatılabilir. (Değişik : 16/2/1995 – 4069/1 md.) Yukarıdaki (ç) fıkrasının (III) ve (IV) işaretli bendlerinde gösterilenlerden vazifelerinde kalmaları faydalı görülenlerin yaş hadleri, ilgili bakanlarca, (V) işaretli bendinde gösterilenlerin yaş hadleri de atamaya yetkili amir tarafından birer yıllık müddetlerle beş yıl uzatılabilir.
d)(Değişik: 21/4/2005 – 5335/3 md.) (b) fıkrasında belirtilen görevlere 67 yaşını, (ç) fıkrasında belirtilen görevlere ise hizalarında gösterilen yaş hadlerini doldurmuş bulunanlar açıktan veya naklen atanamazlar.
e)(Değişik: 26/2/2008-5743/3 md.) Seferin gereği olarak lüzum görüldüğü takdirde;
I – Subaylardan;
1 – Yarbay ve daha aşağı rütbelerdeki yardımcı sınıf subaylar 60 yaşını geçmemek kaydıyla bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaş hadlerinden 10 yıl fazlasına kadar,
2 – Muharip sınıf subaylar bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaşlara kadar,
3 – 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun hükümlerine göre astsubaylıktan subaylığa geçirilenler ise aynı kanunda belirtilen yaşlara kadar,
II – Astsubaylardan;
1 – Yardımcı sınıf astsubaylar 60 yaşını geçmemek kaydıyla bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaş hadlerinden 10 yıl fazlasına kadar,
2 – Muharip sınıf astsubaylar bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaşlara kadar,
III- (Ek bent:18/2/2021-7281/3 md.) Uzman erbaşlardan;
1- 60 yaşını geçmemek kaydıyla,
sağlık durumlarının elverişli olması halinde en gençlerinden başlanarak orduya alınabilirler.
f)(Ek: 8/6/1959-7333/1 md; Mülga: 27/7/1967-926/208 md.)
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/75 md.) Yukarıdaki hükümler 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar ile hak sahipleri hakkında ilgisine göre uygulanır.
g)(Ek: 1/7/2010-6002/21 md.) Diyanet İşleri Başkanı ve Din İşleri Yüksek Kurulu üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş sınırı 67 yaşını doldurdukları tarihtir.
- 1.(1. fıkra (ç) bendi)18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “Subay ve askeri memur ve gedikliler” ibaresi “Subay, askeri memur, gedikliler ve uzman erbaşlar” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra (ç) bendi)25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle bu satırda yer alan “(Astsubay çavuşlar)” ibaresi “(Astsubay astçavuşlar ve astsubay çavuşlar)” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(24)
- 18.02.2021“Uzman erbaşlar 55 II – Emniyet mensupları: 1 – Her derecedeki emniyet müdürleri…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.02.2021 tarihinde 7281 sayılı Kanunla eklendi
- 18.02.2021“Uzman erbaşlardan; 1- 60 yaşını geçmemek kaydıyla, sağlık durumlarının…” ile başlayan bent 18.02.2021 tarihinde 7281 sayılı Kanunla eklendi
- 18.02.2021(ç) bendi 18.02.2021 tarihinde 7281 sayılı Kanunla değiştirildi
- 16.07.2020“Yukarıdaki (ç) fıkrasının (I) işaretli bendinin (15) numaralı alt bendinde…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 16.07.2020 tarihinde 7250 sayılı Kanunla eklendi
- 11.06.2020“Çarşı ve mahalle bekçileri 60 III- Gümrük Muhafaza mensupları: 1 - Gümrük…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 11.06.2020 tarihinde 7245 sayılı Kanunla eklendi
- 03.06.2011“Gümrük Muhafaza mensupları: 1 - Gümrük Muhafaza Memurları 55 2- Gümrük Muhafaza…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 03.06.2011 tarihinde değiştirildi
- 01.07.2010“Diyanet İşleri Başkanı ve Din İşleri Yüksek Kurulu üyelerinin görevleri ile…” ile başlayan bent 01.07.2010 tarihinde 6002 sayılı Kanunla eklendi
- 16.06.2010“Kıdemli başpolis memuru, başpolis memuru ve polis memurları 5- Çarşı ve mahalle…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 16.06.2010 tarihinde 5997 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.04.2008“Yukarıdaki hükümler 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin…” ile başlayan fıkra 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla eklendi
- 26.02.2008“Seferin gereği olarak lüzum görüldüğü takdirde; I – Subaylardan; 1 – Yarbay ve…” ile başlayan bent 26.02.2008 tarihinde 5743 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.04.2007maddenin tamamı 03.04.2007 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi
- 21.04.2005“Üniversite öğretim üyelerinin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini…” ile başlayan bent 21.04.2005 tarihinde 5335 sayılı Kanunla değiştirildi
- 21.04.2005“(b) fıkrasında belirtilen görevlere 67 yaşını, (ç) fıkrasında belirtilen…” ile başlayan bent 21.04.2005 tarihinde 5335 sayılı Kanunla değiştirildi
- 21.04.20051. fıkra 21.04.2005 tarihinde 5335 sayılı Kanunla değiştirildi
- 08.07.2003“b) Üniversite öğretim üyelerinin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini…” ile başlayan bent 08.07.2003 tarihinde 4919 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 16.02.1995“Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarındaki kadro karşılığı sözleşmeli…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 16.02.1995 tarihinde 4069 sayılı Kanunla değiştirildi
- 16.02.1995“Yukarıdaki (ç) fıkrasının (III) ve (IV) işaretli bendlerinde gösterilenlerden…” ile başlayan fıkra 16.02.1995 tarihinde 4069 sayılı Kanunla değiştirildi
- 21.07.1994“Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarındaki kadro karşılığı sözleşmeli…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.07.1994 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.1994/67, K.1994/64)
- 13.06.1994“Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarındaki kadro karşılığı sözleşmeli…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 13.06.1994 tarihinde KHK-546 eklendi
- 28.04.1982“ç) Aşağıda yazılı olanların yaş hadleri, hizalarında gösterilen yaşları…” ile başlayan bent 28.04.1982 tarihinde 2665 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 12.12.1980“60 6 – Tuğ ve Tümgeneral ve amiraller 62 7 – Kor ve organeraller ve amiraller…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 12.12.1980 tarihinde 2358 sayılı Kanunla değiştirildi
- 27.07.1967“Yukarıdaki hükümler 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin…” ile başlayan bent 27.07.1967 tarihinde 926 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 08.06.1959maddenin tamamı 08.06.1959 tarihinde 7333 sayılı Kanunla eklendi
- 06.02.1959“Aşağıda yazılı olanların yaş hadleri, hizalarında gösterilen yaşları…” ile başlayan bent 06.02.1959 tarihinde 7198 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(16)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
- Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Teşkilatına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.4istisna
- Emniyet Teşkilat Kanunu geç. m.10
- Uzman Erbaş Kanunu m.5
- Harp Okulları Kanunu m.23
- Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu m.18
- Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.9
- Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.2istisna
- SGGSSK m.44
- SGGSSK m.57
- Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.33istisna
- Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.65istisna
- Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.107
Bu maddedeki kavramlar
- Açıktan atama
- Emekliye sevk onayı
- Naklen atama
- Muharip sınıf
- Seferin gereği
- Yaş hadi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
197 karar arasından seçildi- 12. Daire · E. 2024/5912 · K. 2024/5792 · T. 23.12.2024Daire kararıOnama
… önceki doğum tarihi olan 11/01/1958 tarihine göre 11/01/2023 tarihi itibarıyla 65 yaşını doldurmuş olan davacının, emekliye ayrılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; davacı tarafından, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanun'un 40. ve 105. …
- 12. Daire · E. 2024/1177 · K. 2024/3721 · T. 24.09.2024Daire kararıOnama
Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesi gereğince yaş haddinden emeklilik işlemlerinin tesis edilmesine ilişkin ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
- 10. Daire · E. 2018/2154 · K. 2022/5284 · T. 16.11.2022Daire kararıBozma
Aktif dönem gelir hesabında, 5434 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca, davacıların yakını polis memurunun öğrenim durumu itibarıyla görevde yükselme olanağı yok ise 55 yaşın; var ise yükselebileceği rütbeye ilişkin anılan Kanun maddesinde düzenlenen emeklilik yaşının dikkate alınması gerekmektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.