SGGSSK Madde 41Sigortalıların borçlanabileceği süreler
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5510 sayılı Kanun'un 41. maddesi, sigortalı sayılanların belirli dönemlerini prim ödeyerek sigortalılık süresine ekleyebilmelerini (borçlanma) düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu Kanuna göre sigortalı sayılanların;
a)(Değişik: 10/9/2014-6552/43 md.) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, üç defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreleri,
b)Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen süreleri,1
c)4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri,
d)Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri,
e)Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri,
f)Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,
g)Grev ve lokavtta geçen süreleri (…)2,
h)Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri,
ı)Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri,
i)(Ek: 13/2/2011-6111/30 md.) Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri,
j)(Ek: 4/7/2012-6353/37 md.) Sigortalı olmaksızın, 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna göre yurt dışına gönderilen ve öğrenimini başarıyla tamamlayarak yurda dönenlerden yükümlü bulunduğu mecburi hizmet süresini tamamlamış olanların, yurt dışında resmî öğrenci olarak geçirmiş oldukları öğrenim sürelerinin 18 yaşının tamamlanmasından sonraki döneme ait olan kısmı,
kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın (a) bendinde bulunanlar için %32’si diğerleri için %45’i üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/30 md.) (i) bendi kapsamında borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin ödenmiş olması halinde, genel sağlık sigortası primi ödenmiş bu sürelere ilişkin borçlanma tutarı %39 oranı üzerinden hesaplanır.3
Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için ise yeni başvuru şartı aranır. Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz. Borçlanma sürelerinin ne şekilde belgeleneceğini belirlemeye Kurum yetkilidir.
Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür. Sigortalılık borçlanması ile aylık bağlanmasına hak kazanılması durumunda, ilgililere borcun ödendiği tarihi takip eden ay başından itibaren aylık bağlanır.
Borçlanılan süreler, uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası bakımından;
a)(Değişik: 4/7/2012-6353/37 md.) Birinci fıkranın (a), (b), (d), (e), (f), (g), (h) ve (j) bentleri gereği borçlananlar, borçlandığı tarihteki 4 üncü maddenin birinci fıkrasının ilgili bendine göre,
b)(Değişik: 13/2/2011-6111/30 md.) Birinci fıkranın (c) ve (ı) bentleri gereği borçlananlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine, (i) bendine göre borçlananlar ise 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre,
sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.
Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonraki sürelere ait borçlanmalarda; borçlanılan prime esas gün sayısı borçlanılan ilgili aylara mal edilir. Seçilen prime esas kazanç, borcun ödendiği tarihteki prime esas asgarî kazanca oranlanarak, söz konusu oran ilgili ayın prime esas asgarî kazancı ile çarpılır. Bulunan tutar, ilgili ayın prime esas kazancı kabul edilir. Ancak hesaplanan prime esas kazanç hiçbir suretle o ayın prime esas azamî kazancını geçemez.
- 1.(1. fıkra (b) bendi)25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle; bu bende “yedek subay” ibaresinden sonra gelmek üzere “, yedek astsubay” ibaresi eklenmiştir.
- 2.(1. fıkra (g) bendi)17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “ve Kurumca kabul edilecek sektörel veya genel ekonomik kriz dönemlerinde işvereni tarafından ücretsiz izinli sayılanların, her yıl için 3 ayı geçmemek üzere bu süreleri” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
- 3.(2. fıkra)4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “%32’si” ibaresi “(a) bendinde bulunanlar için %32’si diğerleri için %45’i”, “%20” ibaresi “%39” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(7)
- 04.12.2025bu fıkra 04.12.2025 tarihinde 7566 sayılı Kanunla değiştirildi
- 10.09.2014“Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü…” ile başlayan bent 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla değiştirildi
- 04.07.2012“Sigortalı olmaksızın, 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere…” ile başlayan bent 04.07.2012 tarihinde 6353 sayılı Kanunla eklendi
- 04.07.2012“Birinci fıkranın (a), (b), (d), (e), (f), (g), (h) ve (j) bentleri gereği…” ile başlayan bent 04.07.2012 tarihinde 6353 sayılı Kanunla değiştirildi
- 13.02.2011“Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857…” ile başlayan bent 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla eklendi
- 13.02.2011“(i) bendi kapsamında borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla eklendi
- 13.02.2011“Birinci fıkranın (c) ve (ı) bentleri gereği borçlananlar, 4 üncü maddenin…” ile başlayan bent 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(6)
Bu maddede geçen tanımlar(5)
- Kurum
- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını
- Uzun vadeli sigorta kolları
- Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası kollarını
- Sigortalı
- Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, 7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını
- Genel sağlık sigortası
- Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı
- Ücret
- 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutarı
Bu maddedeki kavramlar
- Borçlanma
- Prime esas günlük kazanç
- Borçlanılan prime esas gün sayısı
- Doğuma dayalı borçlanma
- Geriye götürme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
786 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2013/2124 K.2015/1321 T.2015-05-06Hukuk Genel KuruluBozma
Dava, davacının 5510 sayılı Kanunun 41/1-a maddesi gereğince 25/03/1981- 01/04/1986 tarihlerinde yaptığı doğumlar nedeniyle doğuma dayalı borçlanma yapabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/3237 · K. 2025/10720 · T. 26.06.2025Daire kararıOnama
5510 sayılı Kanun'un 41. maddesi gereğince sigortalı kadının, üç defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla doğum borçlanması yapabileceği kabul edilmiş olup bunun için sigortalı kadının çocuk doğurmuş olmasının kanunen şart olduğu, davacının kendisi tarafından kabul ve ikrar edildiği üzere nüfusta kayıtlı olan ........'in gerçek annesi olmadığı, onu doğurmadığı, çocuğun annesinin ........... olduğu, bu nedenle doğum yapmadan doğum borçlanması talebinde bulunmanın yasal olarak mümkün olmadığı,
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/12265 · K. 2023/13619 · T. 28.12.2023Daire kararıOnama
15.04.1994-14.05.1999 tarihleri arası için 5434 sayılı Kanun ve 01.07.2004-12.10.2012 tarihleri arası için 2926 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak ve %49 oranında malul olduğu tespiti yapılarak, 4812 gün üzerinden 01.11.2014 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya başladığı, 5510 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi gereğince sigortalı sayılanların er veya erbaş olarak silah altında geçen süreleri borçlanabilecekleri, bu maddeyi kısıtlayan yurt içindeki borçlanmalar için başka genel ya da özel kanun hükmü bulunmadığı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Sigortalıların borçlanabileceği süreler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmamıştır?
- A) Er veya erbaş olarak silah altında geçen süreler
- B) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için geçen süreler
- C) Kanuni grev ve lokavtta geçen süreler
- D) Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanların bu süreleri
- E) Seçim kanunları gereği görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarih arasında geçen süreler