HMK Madde 57İhtiyari dava arkadaşlığı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, birden çok kişinin birlikte dava açabilmesini ya da aleyhlerine birlikte dava açılabilmesini sağlayan ihtiyari dava arkadaşlığının üç hâlini düzenler: elbirliği mülkiyeti dışındaki bir sebeple ortaklık, ortak bir işlemden doğan hak veya yükümlülük ve benzer vakıa ile hukuki sebeplere dayanan davalar. Hüküm, davacı tarafta, davalı tarafta ya da her iki tarafta birden çok kişinin yer aldığı davalar bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Birden çok kişi, aşağıdaki hâllerde birlikte dava açabilecekleri gibi aleyhlerine de birlikte dava açılabilir:
a)Davacılar veya davalılar arasında dava konusu olan hak veya borcun, elbirliği ile mülkiyet dışındaki bir sebeple ortak olması.
b)Ortak bir işlemle hepsinin yararına bir hak doğmuş olması veya kendilerinin bu şekilde yükümlülük altına girmeleri.
c)Davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması.
Madde gerekçesi
“İhtiyarî dava arkadaşlığı” başlığını taşıyan 62 nci madde hükmü 1086 sayılı Kanundaki 43 üncü maddedeki ifadelerin günümüz Türkçesine uyarlanmış hâlini ifade etmektedir. İhtiyarî dava arkadaşlığını oluşturan sebepler, 1086 sayılı Kanunda iki bent altında düzenlenmişken, yeni değişiklikle üç bent olarak kabul edilmiştir. Birinci bentte, 1086 sayılı Kanundaki “iştirak hâlinde bulunması” ifadesinin elbirliği mülkiyetini çağrıştırması ve kavramlar arasında doğması muhtemel karışıklığı önlemek açısından, “elbirliği mülkiyeti dışındaki bir sebeple ortak olması” ifadesine yer verilmiştir. 1086 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinin (1) numaralı bendinin ikinci cümlesinde yer alan ihtiyari dava arkadaşlığını oluşturan sebep, bu düzenlemede (b) bendi olarak günümüz Türkçesine çevrilmiştir. İhtiyarî dava arkadaşlığını oluşturan diğer bir sebep de (c) bendinde düzenlenmiştir. İhtiyarî dava arkadaşlığının amaçları dikkate alınarak (usul ekonomisi, çelişkili kararı önlemek gibi) 1086 sayılı Kanun hükmünden farklı bir biçimde ihtiyarî dava arkadaşlığından söz edilebilmesi için davanın temelini oluşturan, vakıaların yanı sıra hukukî sebeplerin de aynı veya benzer olmasının gerektiği vurgulanmıştır. Böylece “davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukukî sebeplerin birbirine benzer olması” ifadesiyle, ihtiyarî dava arkadaşlığını oluşturabilecek sebepler daha da genişletilmiştir. Bu husus, Türk hukukunda gerek öğreti gerek Yargıtay uygulamalarına uygun bir düzenlemeyi içermektedir. Benzer düzenlemelere Almanya ve Avusturya kanunları ile İsviçre’nin Neuchatel Usul Kanununda da rastlamak mümkündür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
487 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2017/1970 K.2021/477 T.2021-04-13Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Kararın davalı Kurum vekili tarafından süresi içinde temyizi üzerine Özel Dairece; davalı işverenler arasında zorunlu veya ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK/6100 sayılı Kanun) 57. maddesi uyarınca davaların ayrılmasına karar verilmesi gerekirken birlikte görülerek yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/3336 · K. 2024/219 · T. 11.01.2024Daire kararıRet
Davacılar arasında 6100 sayılı Kanun'un 57 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, 6100 sayılı Kanun'un 58 ... maddesi uyarınca ihtiyari dava arkadaşlığında davalar birbirinden bağımsızdır.
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/4886 · K. 2023/2956 · T. 30.10.2023Daire kararıRet
Davacılar arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 57 nci maddesi gereğince ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un “İhtiyari dava arkadaşlarının davadaki durumu” başlıklı 58 inci maddesi gereğince ihtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsız olduğundan her bir davacının temyiz talebi birbirinden bağımsızdır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Dava ArkadaşlığıMedeni Usul Hukuku · 3 Taraflar, Üçüncü Kişiler, Davaya Vekalet · 4:56
- İhtiyari Dava ArkadaşlığıMedeni Usul Hukuku · 3 Taraflar, Üçüncü Kişiler, Davaya Vekalet · 5:14
Bu maddeye özel soru
Tacir Bay (A), birlikte bir inşaat projesi yürüttükleri müteahhit Bay (B) ve malzeme tedarikçisi Bay (C) ile aralarında çıkan uyuşmazlık nedeniyle her ikisine karşı aynı dava dilekçesiyle tazminat davası açmıştır. Davanın temelini aynı hukuki ilişki ve benzer vakıalar oluşturmaktadır. Bu durumda Bay (B) ve Bay (C) arasındaki hukuki durum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mecburi dava arkadaşlığı
- B) İhtiyari dava arkadaşlığı
- C) Asli müdahale
- D) Fer'i müdahale
- E) Dava ikamesi
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl