SMK Madde 59Tasarım hakkının kapsamı ve sınırları
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6769 sayılı Kanun m.59, tasarım hakkının kapsamını ve bu hakka tecavüz sayılmayan fiilleri düzenler. Kapsamda münhasır hak, tescilsiz tasarımın korunma koşulları, tasarım hakkının dışında kalan fiiller, birleşik ürünün onarımında parça kullanımı ve yayım erteleme halindeki tasarımlar yer alır. Hüküm, tescilli ve tescilsiz tasarım sahiplerine ve tasarımın kullanımına ilişkin fiilleri gerçekleştiren üçüncü kişilere uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.
(2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.
(3)Aşağıda sayılan fiiller tasarım hakkının kapsamı dışındadır:
a)Özel amaçla sınırlı kalan ve ticari amaç taşımayan fiiller.
b)Deneme amaçlı fiiller.
c)Ticari uygulamadaki dürüstlük kuralları ile bağdaşır olmak, tasarımın normal kullanımını gereksiz şekilde tehlikeye sokmamak ve kaynak göstermek şartları ile eğitim veya referans amaçlı çoğaltmalar.
ç)Yabancı ülkede kayıtlı olup geçici olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan deniz veya hava taşıt araçlarındaki ekipman, bu araçların onarımı için kullanılmak üzere ithal edilen yedek parça ve aksesuarlar ile bu araçların onarım fiilleri.
(4)Birleşik ürünün görünümüne bağımlı olan parçaların, birleşik ürüne orijinal görünümünü yeniden kazandırmak üzere onarım amacıyla ve bu parçaların kaynağı konusunda yanıltıcı olmamak şartıyla tasarımın piyasaya ilk sürüldüğü tarihten üç yıl sonra kullanılması tasarım hakkının ihlali sayılmaz.
(5)Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayımlanan eşdeğer parçaların dördüncü fıkra kapsamında ve tasarımın piyasaya ilk sürüldüğü tarihten itibaren üç yıl içinde kullanımı tasarım hakkının ihlali sayılmaz.
(6)Yayım erteleme talebinde bulunulan tasarımlar için, tasarımlara ait görsel anlatımların Bültende yayımlanmasına kadar ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Bülten
- Yayım ortamının türüne bakılmaksızın bu Kanunda belirtilen hususların yayımlandığı ilgili yayını
Bu maddedeki kavramlar
- Birleşik ürün
- Bülten
- Tescilsiz tasarım
- Eşdeğer parça
- Genel izlenim
- Kopyalama
- Tasarım hakkı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
240 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/6330 · K. 2023/875 · T. 15.02.2023Daire kararıOnama
davalının kullandığı elbise tasarımının davacıya ait 2015/00809-10 çoklu tasarımının belirgin benzeri olduğunun tespit dosyasında belirlendiği, moda tasarım uzmanı tarafından düzenlenen tespit raporunun davalıya tebliğ edildiği, davalının tespit raporuna itirazda bulunmadığı, 6769 sayılı Kanun'un 59 ve 81 inci maddeleri uyarınca tescilli tasarımın aynı veya belirgin benzerinin ticari ve sınai amaçla kullanımının, tasarım ihlâli suretiyle haksız rekabet oluşturduğu, davalının eyleminin tespit dosyasıyla kanıtlandığı,
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi · E. 2023/1869 · K. 2025/2113 · T. 07.11.2025İstinafRet
davalının bu eylemleri gerçekleştirirken, davacıya ait tescilsiz tasarımları kopyaladığının makul yollarla bilinmesinin mümkün olduğu, bu itibarla davalının dava konusu ürünlerinin 6769 sayılı SMK m.59/1 ve m.59/2 hükümleri uyarınca davacıya ait tescilsiz tasarım haklarına tecavüz ve 6102 sayılı TTK m.55/1-a-4 hükmü uyarınca haksız rekabet oluşturduğu , davacının SMK m.151/2-c hükmüne göre maddi tazminat isteminde bulunduğu,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi · E. 2023/816 · K. 2025/1466 · T. 06.11.2025İstinafRet
6769 Sayılı SMK 59/2 ve 60. Maddede tescilli tasarımdan bağımsız olarak yapılan tasarımların ve kamuya sunulduğunun, makul yolla bilinmesi mümkün olmayan tasarımların ihlal teşkil etmeyeceği düzenlenmişse de, somut olayda, davalı vekilinin, daha önce davacı çalışanı olan ... vasıtası ile gelinliğin dikildiğini beyan ettiği, davalı tarafça sunulan 05/01/2019 tarihli teslim fişinin herzaman düzenlenmesinin mümkün olduğu, bilirkişi raporunda, davalı instagram hesabının etiketlendiği tarihin 2 Kasım 2019 tarihli olduğu anlaşılmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.